I OSK 2314/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 31 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 904/12 o odrzuceniu skargi M. G. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 9 marca 2012 r. nr BOI-2mp-785-WP-121/12 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 czerwca 2012 r. odrzucił skargę M. Ge. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 9 marca 2012 r., nr BOI-2mp-785-WP-121/12 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że M. G. w dniu 16 kwietnia 2012 r. (data prezentaty) wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 9 marca 2012 r., nr BOI-2mp-785-WP-121/12 utrzymującą w mocy własną decyzję z 5 grudnia 2011 r., nr BOI-2-785-R-162/10 stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody Mazowieckiego z 4 maja 2009 r., nr 224/DW/09 w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości. Zaskarżoną decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej pełnomocnik M. G. – radca prawny P. G. odebrał 15 marca 2012 r. Skarga na to rozstrzygnięcie organu II instancji wpłynęła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 16 kwietnia 2012 r., który 24 kwietnia 2012 r. przekazał ją wraz z załącznikami Ministrowi Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej – zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej "P.p.s.a.". Sąd wskazał, że zgodnie z art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd odrzuci skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia (art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W myśl zaś art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W związku z tym, że w obecnym stanie prawnym brak jest regulacji, która przewidywałaby konsekwencje wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego oraz określałaby czynności, jakie w takim wypadku powinien podjąć sąd, próbę uzupełnienia tej luki prawnej podejmuje się w drodze wykładni powołanego przepisu dokonywanej w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w piśmiennictwie dotyczącym postępowania sądowoadministracyjnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, iż w przypadku wniesienia przez skarżącego skargi bezpośrednio do sądu, sąd ten powinien ją przesłać właściwemu organowi administracji publicznej celem nadania jej biegu. O zachowaniu ustawowego, trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi, decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd w urzędzie pocztowym na adres właściwego organu administracji publicznej. W tym miejscu Sąd pierwszej instancji odniósł się do stanowiska wyrażonego w powołanych orzeczeniach, a także prezentowanego przez T.Wosia (w:) T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. Komentarz", Warszawa 2008, s. 284). Sąd podkreślił, że termin do wniesienia skargi należy uznać za zachowany nie tylko wtedy, gdy w ustawowym terminie strona nadała skargę w polskim urzędzie pocztowym na adres organu, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie, lecz także wtedy, gdy uczynił to sąd, do którego strona bezpośrednio skierowała skargę. Wobec powyższego datą wniesienia skargi przez M. G. i wszczęcia postępowania jest dzień 24 kwietnia 2012 r., tj. dzień nadania skargi przez WSA w Warszawie w urzędzie pocztowym celem przesłania jej do właściwego organu. Mając na względzie, że zaskarżona decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 9 marca 2012 r. doręczona została skarżącemu w dniu 15 marca 2012 r., Sąd stwierdził, że skarga została złożona z uchybieniem ustawowego trzydziestodniowego terminu przewidzianego do jej wniesienia, wobec czego skargę tę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 P.p.s.a. oraz na mocy art. 232 § 1 tej ustawy zwrócił uiszczony w sprawie wpis. Skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2012 r. wniósł M. G., reprezentowany przez radcę prawnego P. G. Zaskarżając postanowienie w całości skarżący zarzucił naruszenie art. 54 § 1 i art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwą interpretację i niewłaściwe uznanie, stojące w sprzeczności z przepisem art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 2 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, że terminowe, lecz omyłkowe wniesienie skargi na decyzję organu bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skutkuje niezachowaniem terminu w sytuacji, gdy skarga ta została przesłana przez sąd do organu już po upływie terminu do jej wniesienia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazując na powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i nadanie biegu skardze na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 9 marca 2012 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania skargowego według norm przepisanych. Ponadto wniósł o rozważenie możliwości przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu, w oparciu o przepis art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, pytania prawnego co do zgodności przepisu art. 54 §1 i art. 58 §1 pkt 2 P.p.s.a. z przepisem art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 2 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim wniesienie środka odwoławczego od decyzji organu, bezpośrednio do sądu ad quem, nie jest traktowane jako wniesienie skargi do właściwego organu z zachowaniem terminu do jej wniesienia. Zdaniem autora skargi kasacyjnej dotychczasowa linia orzecznicza sądów administracyjnych, interpretujących art. 54 ust 1 P.p.s.a. jest błędna. Zaistniałe zmiany w ustawodawstwie, w tym przede wszystkim przepisów postępowania cywilnego doprowadziły do istotnego zaburzenia spójności systemu prawa. Dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych, odwołujące się do rozstrzygnięć sądów powszechnych w postępowaniu cywilnym, pozostaje obecnie w sprzeczności z wolą ustawodawcy. Racjonalny ustawodawca w procedurze administracyjnej, cywilnej i karnej, potraktował wniesienie pisma lub środka odwoławczego obwarowanych terminem zawitym do sądu lub organu niewłaściwego, za wniesiony z zachowaniem terminu. Tymczasem orzecznictwo sadów administracyjnych, w odniesieniu do art. 54 ust. 1 P.p.s.a. jednoznacznie interpretuje złożenie skargi bezpośrednio do sądu jako nie wywołujące skutku procesowego w postaci wniesienia skargi w terminie. Taka interpretacja zawarta w zaskarżonym postanowieniu jest sprzeczna z art. 2, art. 45 ust 1 i art. 77 ust 2 Konstytucji R.P. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zważywszy na to, że w świetle art. 54 § 1 P.p.s.a. skargi nie wnosi się bezpośrednio do sądu administracyjnego, lecz należy to uczynić za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, to przyjąć należy, że o zachowaniu terminu przesądza dzień wniesienia skargi do odpowiedniego organu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną w pełni podziela interpretację art. 54 § 1 w zw. z art. 53 § 1 P.p.s.a., jaką przedstawił w zaskarżonym postanowieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W przypadku, gdy skarga wbrew regulacji ustawowej zawartej w art. 54 § 1 P.p.s.a., zostanie wniesiona bezpośrednio do Sądu, to chociaż żaden z przepisów ustawy procesowej wprost tego nie przewiduje, w orzecznictwie sądów administracyjnych i piśmiennictwie ugruntowany jest pogląd, że sąd obowiązany jest przekazać nieprawidłowo wniesioną skargę organowi. Wówczas o zachowaniu terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 1 P.p.s.a., decyduje data nadania skargi przez Sąd na adres właściwego organu (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2011 r., sygn. akt II FSK 1339/11 i powołane tam orzecznictwo oraz piśmiennictwo). Zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi M. G. w dniu 15 marca 2012 r. W dniu 16 kwietnia 2012 r. (ostatni dzień trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi określonego w art. 53 § 1 P.p.s.a.) pełnomocnik skarżącego wniósł skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a Sąd nadał tę skargę drogą pocztową do właściwego organu w dniu 24 kwietnia 2012 r. Prawidłowo datę tę uznano za dzień wniesienia skargi i w konsekwencji skargę odrzucono jako spóźnioną na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji zasadnie ocenił, że skargę wniesiono po terminie wskazanym w art. 53 § 1 P.p.s.a. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej należy zauważyć, że podstawą odrzucenia skargi nie był fakt wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego, z pominięciem organu, lecz uchybienie terminowi do wniesienia skargi, jak określony został w powołanym wyżej przepisie. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł uzasadnionych podstaw do zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności art. 54 § 1 i art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. z art. 45 ust 1 w zw. z art. 77 ust. 2 i art. 2 Konstytucji R.P. w zakresie w jakim wniesienie środka odwoławczego od decyzji organu, bezpośrednio do sądu ad quem, nie jest traktowane jako wniesienie skargi do właściwego organu z zachowaniem terminu do jej wniesienia. Z brzmienia art. 193 Konstytucji R.P. wynika, że sąd, tylko po powzięciu zasadniczych wątpliwości co do kwestii, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy, może uznać za niezbędne przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny takich wątpliwości nie powziął i z tego powodu wniosku pełnomocnika nie uwzględnił. Zawarty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywód, który zmierza do wykazania, że nowelizacja innych niż Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustaw proceduralnych spowodowała, że przepis zawarty w art. 54 § 1 P.p.s.a. winien być rozumiany wbrew swojemu oczywistemu brzmieniu, nie mógł być zaakceptowany. Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje uzasadnienia, by poddać w wątpliwość zgodność art. 54 § 1 P.p.s.a. z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 2 i art. 2 Konstytucji R.P. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.