II SA/Rz 142/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Maciej Kobak WSA Elżbieta Mazur-Selwa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 września 2020 r. sprawy ze skargi T. T. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na dokończenie budowy I. oddala skargę; II. zarządza zwrot na rzecz skarżącej T. T. kwoty 400 zł /słownie: czterysta złotych/ tytułem nadpłaconego wpisu sądowego. UZASADNIENIE II SA/Rz 142/20 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "PINB") postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 49b ust. 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm., dalej jako "p.b.") oraz art. 123 k.p.a., zezwolił B. i A. C. (inwestorzy) na dokończenie budowy budynku garażu jednostanowiskowego o wymiarach zewnętrznych: 5,51 x 3,75 m z dachem jednospadowym kryty blachą z załamaniem dachu od strony fortowej budynku, zlokalizowanego między budynkiem inwentarsko - gospodarczym a garażem dwustanowiskowym z letnią kuchnią na dz. nr ewid. [...] w J., tj.: - obcięcie okapu dachu wystającego poza lico ściany od strony działki nr ewid. [...] oraz wyposażenie okapu dachu od strony ww. działki w rynnę i rurę spustową z odprowadzeniem wód opadowych na teren własnej działki, - wykonanie ściany budynku usytuowanej od strony działki sąsiedniej nr ewid. [...] jako ściany oddzielenia przeciwpożarowego, - wykonanie dwóch otworów wentylacyjnych o łącznym przekroju min. 0,04 m w ścianie frontowej i bocznej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że inwestorzy wywiązali się z obowiązku wynikającego z postanowienia PINB z dnia [...] maja 2019 roku, znak: [...] i przedłożyli wymagane dokumenty. Następnie postanowieniem z [...] listopada 2019 r., na podstawie art. 49b ust. 4 i 5 p.b. nałożono na B. i A. C. opłatę legalizacyjną, która została uiszczona dnia 7 i 8 listopada 2019 r. Wobec wykonania nałożonych obowiązków PINB zezwolił na dokończenie budowy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższe postanowienie złożyła T. T. – reprezentowana przez pełnom. adw. M. K.. Zawnioskowała o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia administracyjnego bez wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego, brak zgromadzenia pełnego materiału dowodowego oraz zawierającego błędy formalne, w szczególności: - zaniechanie określenia w jakim terminie B. i A. C. zobowiązani są do doprowadzenia posiadanego budynku do stanu zgodnego z przepisami prawa, - brak doręczenia Skarżącej w toku postępowania administracyjnego postanowienia z dnia 4 listopada 2019 r. nakładającego na B. i A. C. opłaty legalizacyjnej o jakiej mowa w art. 49b ust. 4 i 5 p.b., - brak określenia wysokości ściany oddzielenia przeciwpożarowego od strony działki nr [...] w posiadanym przez Stronę garażu, rodzaju materiału z jakiego ściana ta ma zostać wykonana, stopnia odporności ogniowej ściany oraz brak zobowiązania do wykonania fundamentu dla przedmiotowego garażu od strony działki [...], - brak ustalenia w ramach postępowania administracyjnego, albowiem nie zostało to wykonane w czasie rozprawy administracyjnej w dniu [...] lipca 2017 r. oraz brak w tym względzie wzmianki w wydanym postanowieniu, kąta nachylenia oraz wysokości kalenicy dachu garażu co nie pozwala ustalić czy budynek spełnia warunki zawarte w decyzji określającej warunki zabudowy z dnia [...] sierpnia 2019 r. Zdaniem Skarżącej powyżej wskazane kwestie winny zostać przez organ administracyjny uwzględnione, gdyż jej działka jest działką budowlaną, posiada dostęp do drogi publicznej i pełną infrastrukturę. W odpowiedzi na skargę PINB wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że przedłożony przez inwestorów projekt budowlany garażu jednostanowiskowego (sporządzony przez osobę posiadającą uprawnienia do projektowania w specjalności konstrukcyjno-budowlanej bez ograniczeń), jednoznacznie wskazuje sposób wykonania ściany budynku garażowego usytuowanej od strony działki sąsiedniej nr ewid. [...] jako ściany oddzielenia przeciwpożarowego, jej odporność ogniową, rodzaj materiału z jakiego ma zostać wykonana oraz sposób posadowienia. Inwentaryzacja budynku zawarta w ww. projekcie przedstawia charakterystyczne parametry budynku, w tym kąt nachylenia połaci dachowej, wysokości budynku umożliwiające sprawdzenie zgodności zrealizowanego obiektu z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne, jak stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 365), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że ocenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, z mocy art. 145 § 1 p.p.s.a., zobligowany jest do uchylenia decyzji lub postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W myśl którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że odpowiada ono wymogom prawa i dlatego skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlegała oddaleniu. Przedmiotem skargi, a tym samym kontroli sądowej jest postanowienie wydane na podstawie art. podstawie art. 49b ust. 6 p.b. – w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania kwestionowanego postanowienia – zezwalające na dokończenie B. i A. C. (inwestorzy) budowy budynku garażu jednostanowiskowego wskazanego w tym postanowieniu i wykonanie wskazanych robót budowlanych. W pierwszej kolejności, przed przejściem do kontroli rozstrzygnięcia organu, Sąd zobligowany jest do zbadania dopuszczalności skargi. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu NSA z dnia 12 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1009/07, że postanowienie w przedmiocie zezwolenia na dokończenie budowy, o którym mowa w art. 46b ust. 6 p.b., rozstrzyga sprawę co do jej istoty i w związku z tym przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. (publ. ONSAiWSA 2008/6/92). Wniesiona w niniejszej sprawie skarga, jak wyżej wyjaśniono, dotyczy właśnie postanowienia w przedmiocie zezwolenia na dokończenie budowy, wykonywanej bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi, o którym mowa w art. 49b ust. 6 p.b. Skoro postanowienie to jest wydawane w postępowaniu administracyjnym, do którego mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, należy również przyjąć, iż warunek wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi nie ma zastosowania, ponieważ Skarżącej takie środki zaskarżenia nie przysługiwały (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). Następnie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 49b ust. 1 p.b., organ nadzoru budowalnego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 49b ust. 2). Jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w ust. 2, właściwy organ, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej (art. 49b ust. 4). Natomiast zgodnie z art. 49b ust. 6 p.b. organ nadzoru budowlanego, w przypadku gdy budowa nie została zakończona, po wniesieniu opłaty, o której mowa w ust. 5, zezwala, w drodze postanowienia, na dokończenie budowy. Przedstawiona powyżej regulacja dotyczy problematyki likwidacji samowoli budowlanej polegającej na budowie bez wymaganego zgłoszenia - tzw. samowoli "zgłoszeniowej"). Zaskarżone w niniejszym postepowaniu postanowienie jest postanowieniem kończącym proces legalizacyjny, a jego wydanie jest uzależnione od wniesienia nałożonej wcześniejszym postanowieniem opłaty legalizacyjnej. To w postanowieniu nakładającym opłatę legalizacyjną (nie zaś w zaskarżonym postanowieniu) organ stwierdza zaistnienie przesłanek umożliwiających legalizację samowoli budowlanej. W przypadku stwierdzenia przez organ prowadzący postępowanie, że w okolicznościach sprawy spełnione zostały wymogi z ust. 2 art. 49b p.b., organ wydane postanowienie o ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej. Legalizacja samowoli "zgłoszeniowej" uzależniona jest właśnie od uiszczenia opłaty legalizacyjnej. W przypadku nieuiszczenia takiej opłaty organ wydaje decyzje nakazującą rozbiórkę. W sytuacji, gdy samowola budowlana nie została jeszcze zakończona, po wniesieniu przez inwestora opłaty legalizacyjnej organ wydaje postanowienie zezwalające na dokończenie robót. Jest to jedyny rodzaj orzeczenia kończący procedurę legalizacyjną dla samowoli "zgłoszeniowej". W przypadku bowiem, gdy budowa została zakończona, procedura legalizacyjna kończy się wraz z uiszczeniem opłaty legalizacyjnej, nie jest wymagane wydanie odrębnego orzeczenia (por. Komentarz aktualizowany do art. 49b p.b. red. Plucińska-Filipowicz Alicja, Rypina Mariusz, publ. LEX/e.2019) W okolicznościach rozpoznawanej sprawy PINB ustalając, że budowa jednostanowiskowego garażu wymagała dokonania zgłoszenia, a czego inwestorzy nie dokonali, postanowieniem z [...] maja 2019 r. nr [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z samowolnie wybudowanym garażem i nałożył obowiązek przedłożenia wskazanych tym postanowieniem dokumentów. W związku z faktem, że inwestorzy przedłożyli wymagane dokumenty, PINB postanowieniem z [...] listopada 2019 r. nr [...] ustalił opłatę legalizacyjną. Natomiast wobec faktu, że postanowienie to stało się ostateczne i opłata legalizacyjna została uiszczona, organ miał obowiązek wydania zaskarżonego postanowienia, zgodnie z art. 49b ust. 6 p.b. (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2009 r., sygn. II OSK 1345/08, dostępny w CBOSA na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym kontekście argumentacja skargi, związana z brakiem zebrania pełnego materiału dowodowego i zaniechaniem dokonania przez organ wskazanych w zarzutach skargi czynności, nie mogła skutecznie wpłynąć na jego ocenę. Niezależnie od powyższego wskazać należy, co słusznie zauważył organ w nadesłanej odpowiedzi na skargę, że przedłożony przez inwestorów projekt budowlany garażu jednostanowiskowego, jednoznacznie wskazuje sposób wykonania ściany budynku garażowego usytuowanej od strony działki sąsiedniej nr ewid. [...] jako ściany oddzielenia przeciwpożarowego, jej odporność ogniową, rodzaj materiału z jakiego ma zostać wykonana oraz sposób posadowienia. Inwentaryzacja budynku przedstawia charakterystyczne parametry budynku, w tym kąt nachylenia połaci dachowej, wysokości budynku. Nie są zatem zasadne zarzuty skargi dotyczące braku określenia wysokości ściany oddzielenia przeciwpożarowego od strony działki nr [...] w posiadanym przez Stronę garażu, rodzaju materiału z jakiego ściana ta ma zostać wykonana, stopnia odporności ogniowej ściany oraz braku zobowiązania do wykonania fundamentu dla przedmiotowego garażu od strony działki [...], a także braku ustalenia kąta nachylenia oraz wysokości kalenicy dachu garażu. Reasumując stwierdzić należy, że przeprowadzone przez organ postępowanie legalizacyjne i wydane rozstrzygnięcia są zgodne z prawem. Zaskarżone postanowienie jest postanowieniem kończącym proces legalizacyjny, a jego wydanie jest uzależnione od wniesienia nałożonej wcześniejszym postanowieniem opłaty legalizacyjnej. Wobec faktu, że postanowienie to stało się ostateczne i opłata legalizacyjna została uiszczona, organ obowiązany był wydać zaskarżone postanowienie zgodnie z art. 49b ust. 6 p.b. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.