IV SA/Po 803/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2020 r. sprawy ze skargi I. W., B. W. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie określania wysokości opłaty za usługi wodne 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] na rzecz skarżących I. W., B. W. solidarnie kwotę [...]zł ([...] złotych [...] grosze) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE UZASADNENIE W dniu [...] marca 2020 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody [...] (dalej jako: "PGWWP [...]") reprezentowany przez Dyrektora Zarządu Zlewni Wód [...] na podstawie art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 310 ze zm., dalej jako: "Prawo wodne") w związku z pozwoleniem wodnoprawnym udzielonym przez Dyrektora Zarządu Zlewni [...] decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., znak: [...] ustaliło I. i B. W., za okres [...] stycznia 2020 r. do [...] grudnia 2020 r. opłatę stałą w wysokości [...] PLN za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Opłata stała została obliczona zgodnie z art. 271 ust. 5 Prawa wodnego, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej [...] zł na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 366 dni i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi w ilości [...] m3/s. Wysokość jednostkowej stawki opłaty stałej została określona w § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 2502 ze zm.). W dniu [...] marca 2020 r., z zachowaniem 14 - dniowego terminu określonego w art. 273 ust. 2 Prawa wodnego, Państwo I. i B. W. złożyli reklamację, w której wnieśli o anulowanie naliczonej opłaty za odprowadzanie ścieków bytowych pochodzących z budynków na działce o nr ewid. [...] w P. , gm. O.. W reklamacji wyjaśniono, że odprowadzanie ścieków bytowych nie ma miejsca, gdyż inwestycja jest w trakcie realizacji, nie zostały jeszcze wybudowane budynki ani oczyszczalnia służąca do odprowadzania ścieków bytowych z tychże budynków. Państwo I. i B. W. w złożonej reklamacji podkreślają, że samo istnienie pozwolenia wodnoprawnego nie stanowi wystarczającej przesłanki do naliczenia opłaty stałej, konieczne jest zakończenie inwestycji i uruchomienie oczyszczalni ścieków. PGWWP [...] nie uznało reklamacji i decyzją z [...] marca 2020r. na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 271 ust. 1 pkt 4, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 Prawa wodnego określiło ponownie w tej samej wysokości [...] zł opłatę za ww. usługę wodną w formie decyzji. Jednocześnie organ wskazał, że opłatę należy uiścić w kwartalnych terminach. Organ motywował, że reklamujący dysponują obowiązującą decyzją pozwolenie wodno-prawne z [...] lutego 2019r. na wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi w określonej ilości, co obligowało organ do ustalenia opłaty stałej za powyższą usługa za okres od [...] stycznia do [...] grudnia 2020r. Państwo I. i B. W. wnieśli za pośrednictwem Dyrektora Zarządu Zlewni [...] w P. skargę na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód [...] z dnia [...] marca 2020 r. w sprawie określenia I. i B. W., za okres [...] stycznia 2020 r. do [...] grudnia 2020 r. opłaty stałej w wysokości [...] PLN za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. W treści skargi Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c p.p.s.a. i zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a. Skarżący zarzucił przedmiotowej decyzji naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm., dalej jako: "K.p.a."), w szczególności poprzez zaniechanie przeprowadzenia dokładnych badań faktycznej ilości ścieków odprowadzanych do ziemi, co skutkowało koniecznością ustalenia nieadekwatnej opłaty za usługi wodne. Istotą sporu jak wskazuje Skarżący jest niesłusznie naliczona opłata za odprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi z oczyszczalni, która nie została uruchomiona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości odwołując się do uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ przytoczył dotychczasowy stan faktyczny sprawy i motywował, że wprowadzona w życie nowelizacja Prawa wodnego i dodany w art. 271 po ust. 5 ust. 5 a., który stanowi, że opłatę stałą ponosi się za okres od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane stało się ostateczne do dnia jego wygaśnięcia, cofnięcia lub utraty mocy bez względu na przyczynę stanowi podstawę naliczenia wspomnianej opłaty stałej. Realizacja inwestycji nie jest warunkiem koniecznym do jej naliczenia. Nowelizacja Prawa wodnego została ogłoszona dnia [...] listopada 2019 r. w Dz. U. 2019, poz. 2170 i weszła w życie [...] listopada 2019 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r., znak: [...] Dyrektor Zarządu Zlewni Wód [...] wygasił ostateczną decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni [...] znak: [...] z dnia [...] lutego 2019 r. Podstawą naliczenia opłaty stałej jest pozwolenie wodnoprawne, opłatę ponosi się za okres od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne stało się ostateczne do dnia jego wygaśnięcia, cofnięcia lub utraty mocy bez względu na przyczynę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Podstawę materialnoprawną w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo Wodne (Dz. U. z 2020r. poz. 310 ze zm., w wersji obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej decyzji), w szczególności przepis art. 271 dotyczący ustalenia wysokości opłaty stałej. Zgodnie z art. 271 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 271 ust. 5 Prawa wodnego, wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w mł/s. Opłatę stałą ustalają Wody [...] oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne, w formie informacji, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty (art. 298 pkt 1 Prawa wodnego). Podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne wnosi opłatę stałą na rachunek bankowy Wód [...] w 4 równych ratach kwartalnych nie później niż do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału. Słusznie zatem wskazuje organ, że istotą opłaty stałej jest naliczanie jej wysokości na podstawie danych wynikających z pozwolenia wodnoprawnego, niezależnie od tego czy podmiot korzysta z danej usługi, na którą wydano pozwolenie, czy też nie. Wynika to bowiem z wprowadzonej w życie nowelizacji Prawa wodnego i dodania w art. 271 po ust. 5 przepisu ust. 5 a., który stanowi, że opłatę stałą ponosi się za okres od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane stało się ostateczne do dnia jego wygaśnięcia, cofnięcia lub utraty mocy bez względu na przyczynę. Zgodzić, zatem należy się z organem, że realizacja inwestycji i realne korzystanie z usługi wodnej nie jest warunkiem koniecznym do naliczenia opłaty stałej. Zmiana Prawa wodnego w tym zakresie weszła w życie [...] listopada 2019 r. (Dz. U. 2019, poz. 2170). W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma stan faktyczny sprawy i szczególne jego okoliczności, które organ wprawdzie ostatecznie ustalił prawidłowo, co wynika z treści odpowiedzi na skargę, ale w ocenie Sądu prowadzą one do uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący dysponują ostateczną decyzją z [...] lutego 2019r., w której udzielono im pozwolenia na usługę wodnoprawną – tj. odprowadzanie oczyszczonych ścieków bytowych pochodzących z budynku biurowego i mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewidencyjny [...] w P. , gm. O., poprzez drenaż rozsączający do ziemi oraz na budowę powyższego urządzenia wodnego na działce nr [...], obręb P., gm. O.. W decyzji tej określono także maksymalne ilości na odprowadzenie ścieków bytowych do ziemi (pkt II.1 lit b). Skarżący złożyli wniosek z dnia [...] grudnia 2019r. o wygaszenie powyższej decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód [...] z dnia [...] lutego 2019 r., oraz o wydanie nowego pozwolenia. Wniosek wpłynął do organu [...] grudnia 2019 r. Ostatecznie Zarząd Zlewni w [...] PGWWP decyzją z [...] kwietnia 2020r. wygasił ostateczną decyzję Zarządu Zlewni Wód [...] z dnia [...] lutego 2019 r., znak [...], co potwierdził sam organ w odpowiedzi na skargę. Decyzja o wygaszeniu decyzji z [...] lutego 2019r. znajduje się także w aktach administracyjnych sprawy. Nadto organ w odpowiedzi na skargę wskazał, że po uprawomocnieniu się decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód [...] [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r., opłata stała za 2020 r. zostanie ponownie obliczona za okres od [...] stycznia 2020 r. do [...] lutego 2020 r. (data wpływu wniosku o wygaszenie pozwolenia wodnoprawnego). Poprzednio ustalona opłata stała Nr [...] ZZ P., [...] z dnia [...] marca 2020 r. zostanie anulowana. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżoną decyzję z [...] marca 2020r. należało wyeliminować z obrotu prawnego. Organ po wniesieniu skargi [...] maja 2020r. nie skorzystał z instytucji autokontroli wyrażonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. Sąd podziela stanowisko organu, że w świetle art. 271 ust. 5a Prawa wodnego opłatę stałą podmiot zobowiązany ponosi za okres od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne stało się ostateczne do dnia jego wygaśnięcia, bez względu na przyczynę utraty mocy decyzji. Zatem wskazać należy skarżącym, że w okolicznościach niniejszej sprawy przy takim brzmieniu obowiązującego przepisu nie ma znaczenia, że realnie skarżący nie korzystają z usługi wodnej z uwagi na brak zakończenie inwestycji. Zgodzić, zatem należy się z organem, że realizacja inwestycji i realne korzystanie z usługi wodnej nie jest warunkiem koniecznym do naliczenia opłaty stałej. Jakkolwiek okolicznością istotną jest, że pozwolenie wodnoprawne z [...] lutego 2019r. zostało wygaszone decyzją z [...] kwietnia 2020r. Wobec powyższego organ ponownie rozpoznając sprawę stosując art. 271 ust. 5a Prawa wodnego, w związku z wygaszeniem decyzji z [...] lutego 2019r., rozważy ponowne ustalenie opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do ziemi za 2020r. i uwzględni, że opłatę tą ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty oraz czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do ziemi wyrażonej w mł/s (art. 271 ust. 5 Prawa wodnego). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni także zastosowanie art. 7a § 1 k.p.a., z którego wynika, jak sam przywołał to organ, że "w przypadku, gdy rezultat przeprowadzonej wykładni, mimo zastosowania różnych metod interpretacji, pozwala na przyjęcie alternatywnych względem siebie treści normy prawnej, prawidłowym rozwiązaniem jest wybór znaczenia, które jest korzystne dla strony". Zasadę tą organ uwzględni przy ponownym ewentualnym obliczaniu wysokości opłaty stałej biorąc do obliczeń maksymalne ilości odprowadzanych ścieków bytowych do ziemi. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, jak w punkcie 1 wyroku. Sąd orzekł o kosztach na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003r. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) zasądzając od organu na rzecz skarżących solidarnie kwotę [...]zł, na którą składa się wpis stosunkowy od skargi, jak orzeczono w punkcie 2 wyroku. Sąd wyjaśnia, że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 15 czerwca 2020 r., na podstawie art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (zarządzenie z 13 sierpnia 2020r., k. 40 akt sąd.). Strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne w składzie trzech sędziów oraz stronom umożliwiono wyrażanie stanowiska przed rozpoznanie sprawy (k. 16, 18, 20, 22, 23, 26, 28, 30 i 32 akt sąd.).