XII 1Co 733/25

Sądy powszechne2025-10-16

Sygnatura

XII 1Co 733/25

Data orzeczenia

2025-10-16

Rodzaj

DECISION

Sędziowie

Joanna Krata (PRESIDING_JUDGE)

Streszczenie

Przepis art. 1046 § 4 k.p.c. został znowelizowany przez art. 3 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o zmianie ustawy o finansowym wsparciu tworzenia lokali socjalnych, mieszkań chronionych, noclegowni i domów dla bezdomnych, ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2018.756 z dnia 2018.04.20). Zmiana ta weszła w życie w dniu 21 kwietnia 2019 r. i ma zastosowanie do postępowań wszczętych w tym dniu albo w dniach następnych. Powyższe wynika z przepisów art. 19 ust. 1 i art. 23 pkt 2 ustawy z 22 marca 2018r. W art. 19 ust. 1 tej ustawy przewidziano regułę kontynuacji odnośnie do postępowań o opróżnienie lokalu wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie art. 2 ustawy. Podkreślić należy, że ani w poprzednim, ani w obecnym stanie prawnym brak wskazania przez wierzyciela pomieszczenia odpowiadającego wymogom tymczasowego pomieszczenia nie może stanowić podstawy do zastosowania przepisu art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. Wskazanie takiego pomieszczenia jest bowiem uprawnieniem wierzyciela przewidzianym w art. 1046 §5 k.p.c., z którego wierzyciel może skorzystać, jeśli ma taką wolę i możliwości.

Treść orzeczenia

Sygn. akt: XII 1Co 733/25 <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> Dnia 16 października 2025 r. Sąd Rejonowy Gdańsk – Południe w Gdańsku Wydział XII Cywilny Sekcja do Spraw Egzekucyjnych w składzie: Przewodniczący: SSR Joanna Krata po rozpoznaniu w dniu 16 października 2025 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym w sprawie egzekucyjnej Km (...) z wniosku wierzyciela  G. H. przeciwko dłużnikowi  K. R. na skutek skargi wierzyciela na postanowienie Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym (...) M. W. (1) z dnia 28 marca 2025r. postanawia: 1. uchylić w całości postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym (...) M. W. (1) z dnia 28 marca 2025 r.; 2. zasądzić od dłużnika K. R. na rzecz wierzyciela G. H. kwotę 50 (pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania - wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Sędzia Joanna Krata </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> G. H., w dniu 22 kwietnia 2025 r. złożył skargę na czynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym (...) M. W. (2) w sprawie egzekucyjnej Km (...) tj. na postanowienie z dnia 28 marca 2025 r., wnosząc o jego uchylenie. Skarżący wniósł o wznowienie postępowania o świadczenie pieniężne oraz postępowanie prowadzone w celu opróżnienia i wydania wierzycielowi lokalu mieszkalnego, dokończenie prowadzonych działań w celu uzyskania lokalu socjalnego z zasobów gminy oraz ustalenie możliwości egzekucji pieniężnych od dłużnika z wynagrodzenia lub z majątku oraz wyegzekwowania kwot należnych wierzycielowi. G. H. wskazał, że w momencie składania dokumentów Komornik nie informował wierzyciela, że jest niezbędne zapewnienie pomieszczenia tymczasowego. Nie poinformował też go jaki jest efekt starań o mieszkanie socjalne z zasobów gminy oraz czy Komornik prowadzi jakieś dalsze działania w tej sprawie. Komornik przekazał uzasadnienie dokonania zaskarżonej czynności wraz z aktami egzekucyjnymi Km (...), wnosząc o oddalenie skargi G. H. w całości jako bezzasadnej. Sąd ustalił, co następuje: Postępowanie egzekucyjne w sprawie Km (...)zostało wszczęte na wniosek wierzyciela G. H. datowany na dzień 21 sierpnia 2018 r. (k. 1 akt Km) przeciwko dłużnikowi K. R.. Wierzyciel domagał się przeprowadzenia opróżnienia lokalu oraz wyegzekwowania kosztów procesu 200 zł, kosztów klauzuli 12 zł oraz powstałych kosztów postępowania egzekucyjnego. Podstawę egzekucji stanowi tytuł wykonawczy w postaci zaopatrzonego w klauzulę wykonalności prawomocnego wyroku zaocznego Sądu Rejonowego Gdańsk – Południe w Gdańsku z dnia 6 maja 2014r. w sprawie z powództwa G. H. przeciwko K. R. z udziałem interwenienta ubocznego Gminy M. G.. Na podstawie tego wyroku Sąd nakazał pozwanemu K. R. opuszczenie i opróżnienie oznaczonego lokalu mieszkalnego i wydanie go powodowi G. H. (pkt I), orzekł o braku uprawnienia pozwanego do otrzymania lokalu socjalnego (pkt II), zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt III). (k. 9 akt Km) Pismem z dnia 06 września 2018 r. Urząd Miejski w G. w odpowiedzi na wniosek Komornika z dnia 27 sierpnia 2018 r. o wskazanie tymczasowego pomieszczenia wskazał, że Urząd Miejski w G. obecnie nie dysponuje odpowiednim, tymczasowym pomieszczeniem do którego mogłoby nastąpić przekwaterowanie dłużnika. (k. 21 akt Km) Pismem z dnia 19 listopada 2019 r. Komornik sądowy ponownie wezwał Urząd Miejski w G. do wskazania tymczasowego pomieszczenia, do którego nastąpi przekwaterowanie dłużnika. (k. 71 akt Km) W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 27 listopada 2019 r. Urząd Miejski w G. poinformował Komornika sądowego, że Urząd Miejski w G. obecnie nie dysponuje odpowiednim tymczasowym pomieszczeniem. (k. 73 akt Km) W dniu 4 stycznia 2021 r. wysłuchując wierzyciela w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 827;art. 827 § 1)">art. 827 § 1 k.p.c.</a> Komornik poinformował wierzyciela, że postępowanie egzekucyjne w sprawie zostanie umorzone. (k. 79 akt Km) Wierzyciel sprzeciwił się umorzeniu postępowania wnosząc o jego kontynuację, w tym o skierowanie egzekucji do ruchomości dłużnika, znajdujących się w zajmowanym przez niego lokalu. (k. 80-81 akt Km) W ciągu kolejnych 4 lat Komornik poza nieskutecznymi zajęciami wierzytelności z rachunków bankowych oraz z tytułu zwrotu lub nadpłaty podatku, nie podjął żadnych innych czynności egzekucyjnych zmierzających do wykonania tytułu wykonawczego; przy czym do dnia 15 kwietnia 2022r. obowiązywał zakaz wykonywania tytułów wykonawczych nakazujących opróżnienie lokalu w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu (...)19. Postanowieniem z dnia 28 marca 2025 r. Komornik sądowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 824;art. 824 § 1;art. 824 § 1 pkt. 4)">art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c.</a> umorzył postępowanie o świadczenie pieniężne oraz postępowanie prowadzone w celu opróżnienia i wydania wierzycielowi lokalu oraz orzekł o kosztach postępowania. (k. 90 akt Km) W uzasadnieniu postanowienia Komornik wyjaśnił, że wierzyciel w ciągu 6 miesięcy nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, tj. nie wskazał pomieszczenia tymczasowego, do którego byłoby możliwe przekwaterowanie dłużnika. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach Km (...). Skarga wierzyciela zasługiwała na uwzględnienie w całości. Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 824;art. 824 § 1;art. 824 § 1 pkt. 4)">art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c.</a>, stanowi, że postępowanie umarza się w całości lub części z urzędu jeżeli wierzyciel w ciągu sześciu miesięcy nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania lub nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania. Umarzając postępowanie w niniejszej sprawie Komornik wskazał, że wierzyciel w ciągu 6 miesięcy nie wskazał pomieszczenia tymczasowego, do którego możliwe byłoby przekwaterowanie dłużnika. Komornik nie wyjaśnił w żaden sposób, jak powyższa okoliczność faktyczna i powołany przepis prawa odnoszą się do postępowania w części dotyczącej egzekucji świadczenia pieniężnego. Kwestię opróżnienia lokalu regulują przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1046)">art. 1046 k.p.c.</a> Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1046;art. 1046 § 4)">art. 1046 § 4 k.p.c.</a> w brzmieniu obowiązującym od 16 lipca 2018r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 155, z późn. zm.) – t.j. również w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sprawie niniejszej, co miało miejsce 21 sierpnia 2018r. - „wykonując obowiązek opróżnienia lokalu służącego zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych dłużnika na podstawie tytułu wykonawczego, z którego nie wynika prawo dłużnika do lokalu socjalnego lub zamiennego, komornik usunie dłużnika do innego lokalu lub pomieszczenia, do którego dłużnikowi przysługuje tytuł prawny i w którym może zamieszkać. Jeżeli dłużnikowi nie przysługuje tytuł prawny do innego lokalu lub pomieszczenia, w którym może zamieszkać, komornik wstrzyma się z dokonaniem czynności do czasu, gdy gmina właściwa ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu, na wniosek komornika, wskaże dłużnikowi tymczasowe pomieszczenie, nie dłużej jednak niż przez okres 6 miesięcy. Po upływie tego terminu komornik usunie dłużnika do noclegowni, schroniska lub innej placówki zapewniającej miejsca noclegowe wskazanej przez gminę właściwą ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu. Usuwając dłużnika do noclegowni, schroniska lub innej placówki zapewniającej miejsca noclegowe, komornik powiadomi właściwą gminę o potrzebie zapewnienia dłużnikowi tymczasowego pomieszczenia”. Z kolei w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1046;art. 1046 § 5)">art. 1046 §5 k.p.c.</a>, komornik nie może wstrzymać się z dokonaniem czynności, jeżeli wierzyciel lub dłużnik albo osoba trzecia wskaże pomieszczenie odpowiadające wymogom tymczasowego pomieszczenia. Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1046;art. 1046 § 4)">art. 1046 § 4 k.p.c.</a> został znowelizowany przez art. 3 ustawy z dnia 22 marca 2018r. o zmianie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20062511844" title="Ustawa z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu tworzenia lokali socjalnych, mieszkań chronionych, noclegowni i domów dla bezdomnych - Dz. U. z 2006 r. Nr 251, poz. 1844 ()">ustawy o finansowym wsparciu tworzenia lokali socjalnych, mieszkań chronionych, noclegowni i domów dla bezdomnych</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 ()">ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego</a> oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2018.756 z dnia 2018.04.20). Zmiana ta weszła w życie w dniu 21 kwietnia 2019 r. i ma zastosowanie do postępowań wszczętych w tym dniu albo w dniach następnych. Powyższe wynika z przepisów art. 19 ust. 1 i art. 23 pkt 2 ustawy z 22 marca 2018r. W art. 19 ust. 1 tej ustawy przewidziano regułę kontynuacji odnośnie do postępowań o opróżnienie lokalu wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie art. 2 ustawy. Postępowanie egzekucyjne w sprawie Km (...) zostało wszczęte w dniu 21 sierpnia 2018r. (dzień wniesienia przez wierzyciela wniosku o wszczęcie egzekucji), nie budzi zatem wątpliwości, że Komornik winien stosować przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1046;art. 1046 § 4)">art. 1046 § 4 k.p.c.</a> w poprzednim, zacytowanym wyżej brzmieniu. Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że ani w poprzednim, ani w obecnym stanie prawnym brak wskazania przez wierzyciela pomieszczenia odpowiadającego wymogom tymczasowego pomieszczenia nie może stanowić podstawy do zastosowania przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 824;art. 824 § 1;art. 824 § 1 pkt. 4)">art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c.</a> Wskazanie takiego pomieszczenia jest bowiem jedynie uprawnieniem wierzyciela przewidzianym w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1046;art. 1046 § 5)">art. 1046 §5 k.p.c.</a>, z którego wierzyciel może skorzystać, jeśli ma taką wolę i możliwości. W realiach sprawy niniejszej brak jest czynności jakiej wierzyciel powinien był dokonać, a której uchybił w ciągu 6 miesięcy. Z uwagi na powyższe umorzenie postępowania z uwagi na bezczynność wierzyciela w oparciu o przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 824;art. 824 § 1;art. 824 § 1 pkt. 4)">art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c.</a> było bezzasadne. W konsekwencji bezpodstawne są rozstrzygnięcia zawarte w kolejnych punktach zaskarżonego postanowienia. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 767)">art. 767 k.p.c.</a> i powołanych wyżej przepisów prawa orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania wywołanego wniesieniem skargi na czynności komornika Sąd orzekł w punkcie 2 postanowienia na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 1(1))">art. 98 § 1 i 1 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 108;art. 108 § 1)">art. 108 § 1 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> Sąd miał na względzie fakt, iż skarga wierzyciela była zasadna. Sędzia Joanna Krata </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> 1.  (...) 2.  (...)  (...)  (...)  (...) 3.  (...)  G., dnia 16 października 2025 r. Sędzia Joanna Krata </div>