II SA/Rz 870/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ AWSA Maria Mikolik Protokolant specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2022 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 4 maja 2022 r. nr SKO.4121/8/2022 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy - skargę oddala - UZASADNIENIE Przedmiotem skargi K.P. (dalej: "Skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 4 maja 2022 r. nr SKO.4121/8/2022 wydana w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: "k.p.a.") oraz art. 102 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1212, dalej: "ustawa"). Jak wynika z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy w związku z wnioskiem Prokuratora Rejonowego w [...] wszczęte zostało postępowanie w sprawie skierowania K.P. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdem. Decyzją z dnia 19 sierpnia 2021 r. nr KT.6430.3.351.2021 Starosta [...] skierował K.P., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kat. B i A, na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Organ pouczył o obowiązku odbycia badań w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia decyzji oraz przedstawienia orzeczenia organowi kierującemu w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Przesyłka zawierająca ww. decyzję, po dwukrotnym awizowaniu w dniu 24.08.2021 r. i 1.09.2021 r. nie została podjęta przez K.P.. Wobec braku przedłożenia orzeczenia lekarskiego Starosta [...], działając m.in. na podstawie art. 101 ust. 2 pkt 1 i art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy, decyzją z dnia 3 marca 2022 r. nr KT.5430.5.137.2022 orzekł o zatrzymaniu K.P. prawa jazdy kategorii B ([...]- 10-1994), A ([...]-10-1994), dokument nr: [...] druk nr: [...] wydane dnia [...]-05-2002 przez Starostę [...] do czasu przedstawienia orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. K.P. złożył odwołanie od powyższej decyzji domagając się jej unieważnienia. Wyjaśnił, że od dwóch lat nie leczy się i nie przyjmuje żadnych leków. Decyzji nie odebrał z powodu pożarów jakie miały miejsce w jego domu i uniemożliwiały mu zamieszkiwanie tam. Do odwołania dołączył kserokopie zaświadczenia z Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia 25.11.2021 r., orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia [...].03.2022 r. oraz orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...].03.2022 r. Wskazaną na wstępie decyzją z 4 maja 2022 r. SKO w Rzeszowie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium uznało, że decyzja organu I instancji jest zasada. Podkreśliło, że w przypadku nieprzedstawienia przez stronę w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, organ jest obowiązany orzec o zatrzymaniu prawa jazdy. W rozpoznawanej sprawie przesyłka zawierająca decyzję z 19 sierpnia 2021 r. o skierowaniu na badania lekarskie po dwukrotnym awizowaniu w dniu 24 sierpnia 2021 r. i 1 września 2021 r. nie została podjęta przez K.P.. W dniu 7 grudnia 2021 r. na podstawie art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) Starosta zawiadomił stronę o uchybieniu terminu administracyjnego do przedstawienia orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie lub brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami równocześnie wyznaczając termin 30 dni na złożenie wniosku o jego przywrócenie. Przesyłka zawierająca w/w pismo, po dwukrotnym awizowaniu w dniu 8 grudnia 2021 r. i 16 grudnia 2021 r. nie została podjęta przez odwołującego. W zakreślonym terminie odwołujący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu, ani nie przedłożył wymaganego orzeczenia lekarskiego. W ocenie Kolegium zasadnie zatem organ wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. W postępowaniu tym organ nie jest uprawniony do badania zasadności wydania decyzji kierującej na badania, a ustala jedynie, czy jest ona ostateczna i czy obowiązek z niej wynikający został przez stronę wykonany. Jeżeli nie został wykonany, to zatrzymanie prawa jazdy jest obligatoryjne. Odnośnie terminu dokonania badania SKO podało, że został on określony przez ustawodawcę w art. 101 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy. W kwestii pożaru na który powołuje się odwołujący Kolegium wyjaśniło cyt.: "decyzja z dnia 19.08.2021 r. (...) była dwukrotnie awizowana w dniu 24.08.2021r. i 1.09.2021 r. - a zatem przed datą pożaru ([...] października 2016 r. i [...].11.2017r.) na który powołuje się odwołujący. Odwołujący nie zmienił adresu zamieszkania, co mogłoby świadczyć o niemożności doręczenia decyzji - w odwołaniu wskazał w dalszym ciągu adres [...], [...].". Odnosząc się zaś do przedłożonych kserokopii orzeczeń psychologicznego i lekarskiego Kolegium wyjaśniło, że odwołujący został skierowany na badania na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy, a stosownie do ust. 5 tego przepisu badania osób o których mowa w ust. 1 pkt 3-5 przeprowadza się w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy. Przedłożone orzeczenia lekarskie nie zostały wydane przez uprawnioną jednostkę tj. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [....]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K.P. zwrócił się o zobowiązanie Starosty do pokrycia kosztów badań lekarskich, ewentualnie uznanie aktualnych badań jako właściwych. Wskazał na swoją skomplikowaną sytuację życiową. Wyjaśnił, że o zatrzymaniu prawa jazdy dowiedział się dopiero podczas kontroli drogowej. W jego ocenie nieuznanie przez organ przedłożonych badań lekarskich stanowi przejaw dyskryminacji, dzielenia obywateli na lepszych i gorszych. Badania lekarskie wykonał w pierwszym dogodnym terminie, jak tylko dowiedział się o zatrzymaniu prawa jazdy. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – dalej jako P.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.), albo stwierdzi wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 P.p.s.a.). W tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego ostateczną decyzją z dnia 19.08.2021r. nr KT.5430.3.351.2021 skierowano Pana K.P. na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, pouczając o obowiązku odbycia badań w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia decyzji oraz przedstawienia orzeczenia organowi kierującemu w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Przesyłka zawierająca w/w decyzje, po dwukrotnym awizowaniu w dniu 24.08.2021r. i 01.09.2021r. nie została podjęta przez Pana K.P.. W dniu 07.12.2021 r. na podstawie art. I5 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem i przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) pismem znak KT.6530.2.3248.2021 zawiadomiono stronę o uchybieniu terminu administracyjnego do przedstawienia orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie lub brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami równocześnie wyznaczając termin 30 dni na złożenie wniosku o jego przywrócenie. Przesyłka zawierająca w/w pismo, po dwukrotnym awizowaniu w dniu 08.12.2021 r. i 16.12.2021 r. nie została podjęta przez skarżącego. Pomimo upływu trzydziestodniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu na przedstawienia orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie lub brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami Pan K.P. nie uczynił tego, jak również nie przedstawił w organie orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie lub brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Podstawę materialnoprawną decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy stanowił art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, jeśli osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawia w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania, o którym mowa w art. 79 ust. 2. Słusznie organy oceniły, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy, wydana na podstawie powyższego przepisu nie ma charakteru fakultatywnego, to znaczy nie została pozostawiona uznaniu organu administracji publicznej. Decyzja taka ma obligatoryjny charakter, co oznacza, że jeśli osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawi w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami, to organ ma obowiązek wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. W tym miejscu należy wskazać, że jedynym działaniem, do którego organ był zobowiązany przed wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, było sprawdzenie czy ww. decyzja o skierowaniu na badania była ostateczna i czy podmiot zobowiązany do poddania się tym badaniom, obowiązek ów wykonał, czy też nie. Takie też ustalenia zostały poczynione w toku postępowania administracyjnego i na ich podstawie organ wydał zaskarżoną decyzję. W przedmiotowym postępowaniu jak już zaznaczono organ nie jest uprawniony do badania zasadności wydania decyzji kierującej na badania, a ustala jedynie, czy jest ona ostateczna i czy obowiązek z niej wynikający został przez stronę wykonany. Jeżeli nie został wykonany, to zatrzymanie prawa jazdy jest obligatoryjne. W tej sprawie okolicznością niekwestionowaną przez strony jest to, że skarżący nie stawił się na badania lekarskie pomimo skierowania go decyzją Starosty [...] z dnia 19 sierpnia 2021 r. i nie przedstawił, w związku z tym, stosownego orzeczenia lekarskiego. Skoro skarżący badań nie wykonał i orzeczenia lekarskiego nie przedstawił, to zgodnie z przepisami ustawy o kierujących pojazdami, obligatoryjne było wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Rację ma Kolegium wskazując, że jak wynika z akt sprawy decyzja z dnia 19.08.2021r, nr KT.5430.3.351.2021 o skierowaniu Pana K.P. na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, była dwukrotnie awizowana w dniu 24.08.2021r. i 01.09.2021r. - a zatem przed datą pożaru (27.10.2016r. i 10.11.2017r.) na który powołuje się odwołujący. Odwołujący nie zmienił adresu zamieszkania, co mogłoby świadczyć o niemożności doręczenia decyzji- w odwołaniu wskazał w dalszym ciągu adres [...],[...]. Sąd podziela stanowisko Kolegium co do znaczenia przedłożonych przez skarżącego w postępowaniu odwoławczym i w skardze kopii orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia [...].03.2022 r. oraz orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...].03.2022 r. Orzeczenie o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami może być wydane po przeprowadzeniu badania przez uprawnionego lekarza, spełniającego wymagania określone w art. 77 ust. 1 ustawy i wpisanego do ewidencji uprawnionych lekarzy, prowadzonej przez właściwego miejscowo marszałka województwa. Szczegółowe warunki i tryb przeprowadzania badania lekarskiego, zakres badań lekarskich oraz jednostki uprawnione do przeprowadzania badań określa rozporządzenie Ministra Zdrowa z 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2020 r. poz. 2213 ). Wprawdzie przedłożone przez odwołującego orzeczenie zostało wydane przez uprawnionego lekarza, jednak należy wskazać, że K.P. decyzją z dnia 19.08.2021r. nr KT.5430.3.351.2021 został skierowany na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami - na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy. Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega, z zastrzeżeniem ust. 4. osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Stosownie do art. 75 ust. 5 ustawy, badania osób, o których mowa w ust. 1 pkt 3-5, przeprowadza się w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy. Ponadto zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowa z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawniania do kierowania pojazdami i kierowców (t.j.Dz. U. z 2020 r. poz. 2213) jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań lekarskich są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Przedłożone orzeczenie lekarskie nie zostało wydane przez uprawnioną jednostkę tj. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [....] Orzeczenie lekarskie przedłożone przez skarżącego zostało wydane w trybie art. 43 pkt 2 i art. 229 § 4 Kodeksu pracy przez lekarza prowadzącego Indywidualną Specjalistyczną Praktykę Medyczną, z zakresu chorób [...] i medycyny pracy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.