Ppolska.starec← UrzadnikZaloguj

X Ns 233/24

Sądy powszechne2025-10-16
Sygnatura
X Ns 233/24
Data orzeczenia
2025-10-16
Rodzaj
DECISION

Sędziowie

Asesor Anna Bindas-Smoderek (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

Streszczenie

Sąd w postępowaniu cywilnym obowiązany jest uwzględniać stan prawny wynikający z osnowy ostatecznej decyzji administracyjnej, chyba, że decyzja została wydana przez organ niepowołany lub w zakresie przedmiotu orzeczenia bez jakiejkolwiek podstawy w obowiązującym prawie materialnym względnie z oczywistym naruszeniem reguł postępowania administracyjnego, czyli jest bezwzględnie nieważna.

Treść orzeczenia

<p>Sygn. akt X Ns 233/24</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 16 października 2025 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Toruniu X Wydział Cywilny w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="180"/> <col width="520"/> </colgroup> <tr> <td> <p>Przewodniczący:</p> <p>Protokolant:</p> </td> <td> <p>Asesor sądowy Anna Bindas-Smoderek</p> <p>sekretarz sądowy Katarzyna Zemełko</p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2025 r. w Toruniu</p> <p>sprawy z wniosku <span class="anon-block">L. N.</span>, <span class="anon-block">M. N.</span>, <span class="anon-block">Ł. N.</span> i <span class="anon-block">F. N.</span> </p> <p>z udziałem <span class="anon-block">X. (1)</span> oraz <span class="anon-block">K. N.</span> </p> <p>o rozstrzygnięcie w przedmiocie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu</p> <p>1.  oddala wniosek w całości;</p> <p>2.  stwierdza, że wnioskodawcy i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Pismem z dnia 26 lutego 2024 r. wnioskodawcy <span class="anon-block">L. N.</span>, <span class="anon-block">M. N.</span>, <span class="anon-block">Ł. N.</span> oraz <span class="anon-block">F. N.</span> w sprawie z udziałem <span class="anon-block">X. Z. (1)</span> i <span class="anon-block">K. N.</span> wnieśli o rozstrzygnięcie w przedmiocie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu, tj. o upoważnienie <span class="anon-block">M. N.</span> do dokonania czynności związanych z legalizacją budynku gospodarczego (złożenia wniosku do nadzoru budowlanego) co do łącznika szklarni przekształconego w budynek mieszkalny przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">N.</span>, w tym do złożenia stosownego wniosku do organu nadzoru budowlanego.</p> <p>W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wobec braku zgody wszystkich współwłaścicieli na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 199)">art. 199 k.c.</a> wnioskodawcy dysponujący większością udziałów w nieruchomości <span class="anon-block">M. N.</span>, <span class="anon-block">L. N.</span> i <span class="anon-block">F. N.</span> po 3/20 udziałów oraz <span class="anon-block">Ł. N.</span> 5/20 udziałów wnoszą o rozstrzygnięcie przez Sąd kwestii legalizacji wskazanego budynku gospodarczego - łącznika szklarni. Udziałowcami, którzy nie wyrazili zgody na dokonanie tej czynności są <span class="anon-block">X. Z. (1)</span> oraz <span class="anon-block">K. N.</span> posiadający po 3/20 udziałów.</p> <p>Wniosek został złożony w związku z zawiadomieniem Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego Powiatu <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">N.</span> z dnia 20 października 2023 roku, <span class="anon-block">(...)</span> Przedmiotem postępowania jest budynek gospodarczy - łącznik szklarni użytkowany jako budynek mieszkalny od 1973 roku, położony przy ul.<span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">N.</span>, dla którego prowadzona jest księga <span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block">(...)</span>. Na działce pod wskazanym adresem znajdują się dwa budynki mieszkalne, jeden z nich został zalegalizowany, natomiast drugi będący przedmiotem niniejszego postępowania nie posiada takiej legalizacji. Wnioskodawcy posiadający większość udziałów w nieruchomości zgodnie uznali, że czynności związane z legalizacją budynku gospodarczego - łącznika szklarni na budynek mieszkalny powinien podjąć <span class="anon-block">M. N.</span>.</p> <p>W odpowiedzi na wniosek uczestnicy postępowania <span class="anon-block">X. Z. (1)</span> i <span class="anon-block">K. N.</span> podnieśli zarzut celowego zatajenia przez wnioskodawców faktu wydania przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego Powiatu <span class="anon-block">Ł.</span> w <span class="anon-block">N.</span> decyzji nr <span class="anon-block">(...)</span> w przedmiocie objętym niniejszym wnioskiem. Wskazali, że decyzja ta jest ostateczna i prawomocna w postępowaniu administracyjnym, a żaden z wnioskodawców nie wniósł od niej odwołania. Uczestnicy postępowania wnieśli o odrzucenie wniosku oraz nie wyrażają zgody na zmianę sposobu użytkowania łącznika szklarni na budynek mieszkalny, podnosząc, że byłoby to działanie sprzeczne z ostateczną decyzjąPINB Powiatu <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">N.</span>. Zdaniem uczestników wyrażenie zgody oznaczałoby akceptację obciążenia ich jako współwłaścicieli znacznymi kosztami związanymi z przystosowaniem budynku do nowego sposobu użytkowania, które mogłyby przekroczyć kwotę 50.000 złotych. Uczestnicy wskazali ponadto, że wszyscy wnioskodawcy w innych postępowaniach sądowych korzystają z pełnomocników ustanowionych z urzędu oraz zwolnień od kosztów sądowych, co świadczy o ich trudnej sytuacji finansowej. W ocenie uczestników rodzi to uzasadnione obawy, iż to na nich może zostać przerzucony obowiązek poniesienia kosztów niezbędnych do zmiany sposobu użytkowania budynku.</p> <p>Uczestnicy zaznaczyli również, że budynek, którego dotyczy wniosek, pomimo jego legalnego przeznaczenia jako łącznika szklarni, jest obecnie wykorzystywany na cele mieszkaniowe przez <span class="anon-block">L. N.</span> i <span class="anon-block">M. N.</span>. W ocenie uczestników jedynie te osoby odniosłyby korzyść z ewentualnej zmiany sposobu użytkowania, podczas gdy pozostali współwłaściciele byliby zobowiązani do poniesienia związanych z tym kosztów. Uczestnicy wskazali ponadto, że <span class="anon-block">L. N.</span> nabyła swój udział spadkowy w marcu 2018 roku od <span class="anon-block">T. N.</span>, dwa lata po otwarciu spadku (marzec 2016 roku). W skład nieruchomości spadkowej wchodzi również budynek mieszkalny, w którym znajduje się niezamieszkałe mieszkanie o powierzchni ponad 50 m<sup> <!-- -->2</sup> wcześniej użytkowane przez <span class="anon-block">T. N.</span>. Pomimo to <span class="anon-block">L. N.</span> nadal korzysta z łącznika szklarni na cele mieszkaniowe i oczekuje, że pozostali współwłaściciele wyrażą na to zgodę oraz poniosą związane z tym koszty.</p> <p>Pismem z dnia 8 kwietnia 2025 roku wnioskodawcy ustosunkowali się do twierdzeń i wniosków zawartych w odpowiedzi na wniosek.</p> <p>W piśmie wskazano, że Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego Powiatu <span class="anon-block">Ł.</span> w <span class="anon-block">N.</span> po licznych rozmowach ze współwłaścicielami zalecił złożenie do sądu niniejszego wniosku w celu umożliwienia uproszczonej legalizacji budynku łącznika szklarni. Budynek ten użytkowany od kilkudziesięciu lat jako mieszkalny został wybudowany w latach 70 - tych w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890414" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 (art. 49 f;art. 49 f ust. 1)">art. 49f ust. 1 ustawy Prawo budowlane</a>. Pełnomocnik wskazał, że zawarto dwie umowy jednoznacznie określające nieruchomość jako budynek mieszkalno-gospodarczy: umowę z dnia 19 stycznia 2015 roku między <span class="anon-block">L. N.</span> a <span class="anon-block">D.</span> i <span class="anon-block">Ł. N.</span> oraz umowę notarialną z dnia 21 grudnia 2015 roku (Rep. A nr <span class="anon-block">(...)</span>), w której <span class="anon-block">D. N.</span> potwierdziła ten status. Budynek był remontowany przez <span class="anon-block">L.</span> i <span class="anon-block">M. N.</span> z własnych środków. Zakres prac obejmował modernizację instalacji elektrycznej, ocieplenie, montaż centralnego ogrzewania, wymianę stolarki, osuszenie, wykonanie sufitów, wylewek, paneli oraz innych robót wykończeniowych. Wnioskodawcy zamieszkują w nim od ponad 12 lat, a remonty prowadzono w związku z umową przedwstępną sprzedaży.</p> <p>W piśmie podkreślono, że budynek od wielu lat nie służy szklarni ani działalności rolniczej, lecz wyłącznie celom mieszkalnym. O braku legalizacji wnioskodawcy dowiedzieli się dopiero po nabyciu udziałów od <span class="anon-block">T. N.</span> w dniu 23 marca 2018 roku (Rep. A nr <span class="anon-block">(...)</span>), gdy informacja ta nie była im wcześniej przekazana przez zmarłą <span class="anon-block">D. N.</span>. Celem niniejszego postępowania jest uregulowanie kwestii niezbędnych do uproszczonej legalizacji nieruchomości.</p> <p>Zaznaczono, również na względy zdrowotne budynek jest parterowy, co umożliwia <span class="anon-block">L. N.</span> opiekę nad ojcem po amputacji kończyny, poruszającym się na wózku inwalidzkim. Wnioskodawcy wychowali tu dzieci i dostosowali dom do potrzeb rodziny. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego Powiatu <span class="anon-block">Ł.</span> w <span class="anon-block">N.</span> oczekuje złożenia wniosku o legalizację, jednak jego realizację blokują uczestnicy postępowania <span class="anon-block">X. Z. (1)</span> i <span class="anon-block">K. N.</span>, podczas gdy pozostali współwłaściciele popierają legalizację. Wskazano też, że budynek magazynowy po dawnej szklarni został częściowo rozebrany przez <span class="anon-block">M. N.</span> zgodnie z decyzją Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego Powiatu <span class="anon-block">Ł.</span> w <span class="anon-block">N.</span>, natomiast <span class="anon-block">K.</span> i <span class="anon-block">E. N.</span> użytkują pozostałą część, nie stosując się do nakazu rozbiórki, czym zdaniem wnioskodawców narażają współwłaścicieli na dodatkowe koszty.</p> <p>Pismem z dnia 11 kwietnia 2025 roku Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego Powiatu <span class="anon-block">Ł.</span> w <span class="anon-block">N.</span> poinformował, że decyzją <span class="anon-block">(...)</span>z dnia 29 marca 2024 roku nakazano<span class="anon-block">X. Z. (1)</span>, <span class="anon-block">F. N.</span>, <span class="anon-block">L. N.</span>, <span class="anon-block">Ł. N.</span>, <span class="anon-block">M. N.</span>, <span class="anon-block">K. N.</span> przywrócić część budynku użytkowaną na funkcje mieszkalną, znajdującą się na terenie nieruchomości przy ulicy <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">N.</span> do stanu poprzedniego, tj. zgodnego z projektem zatwierdzonym decyzją pozwolenia na budowę decyzją znak <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 24 kwietnia 1973 roku oraz sentencją przedmiotowej decyzji pozwolenia na budowę w zakresie funkcji rzeczonej części obiektu, tj. łącznika szklarni. Odwołanie od niniejszego rozstrzygnięcia wniosła <span class="anon-block">X. Z. (1)</span>. Postanowieniem znak <span class="anon-block">(...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>.54.2024 z dnia 7 czerwca 2024 roku <span class="anon-block">(...)</span> Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w <span class="anon-block">S.</span> stwierdził o niedopuszczalności wniesionego odwołania. Decyzja znak <span class="anon-block">(...)</span> dnia 29 marca 2024 roku jest ostateczna i prawomocna.</p> <p>Pismem z dnia 3 września 2025 roku pełnomocnik wnioskodawców sprecyzował wniosek wskazując, że wnosi o upoważnienie <span class="anon-block">M. N.</span> do złożenia do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu <span class="anon-block">Ł.</span> w <span class="anon-block">N.</span> wniosku w zakresie legalizacji uproszczonej budynku gospodarczo-usługowego (łącznika szklarni) usytuowanego przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">N.</span> (KW <span class="anon-block">(...)</span>, dz. geodez. Nr <span class="anon-block">(...)</span> z obr. <span class="anon-block">(...)</span>) na funkcję mieszkalną na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890414" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 (art. 49 f;art. 49 f ust. 1)">art. 49f ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane</a>.</p> <p>W dniu 16 października 2025 roku na rozprawie strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska.</p> <p>Uczestniczka postępowania <span class="anon-block">X. Z. (2)</span> złożyła pisma odnośnie zapytań dotyczących możliwości legalizacji uproszczonej budynku mieszkalnego w miejscu łącznika szklarni przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">N.</span>. W piśmie z dnia 10 października 2025 roku Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego Powiatu <span class="anon-block">Ł.</span> w <span class="anon-block">N.</span> poinformował, że przesłanki wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego określone zostały w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890414" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 (art. 49 f;art. 49 f ust. 1)">art. 49f ust. 1 Prawa budowlanego</a>. Powyższa procedura ma zastosowanie tylko w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia, jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat. Przedmiotowy budynek był przedmiotem postępowania prowadzonego przez organ, zakończonego w sposób ostateczny i prawomocny, a stan faktyczny i prawny obiektu pobudowanego jako łącznik szklarni na podstawie pozwolenia na budowę nie wypełnia dyspozycji wskazanego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890414" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 (art. 49 f;art. 49 f ust. 1)">art. 49f ust. 1 Prawa budowlanego</a>. Uczestnik postępowania <span class="anon-block">K. N.</span> przyłączył się do stanowiska uczestniczki <span class="anon-block">X. Z. (2)</span>.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje.</strong> </p> <p>W 1973 roku <span class="anon-block">D.</span> i <span class="anon-block">S. N. (1)</span> wybudowali nieruchomość wraz z łącznikiem szklarni przy ul. <span class="anon-block">S. (...)</span> w <span class="anon-block">N.</span>, zgodnie z projektem zatwierdzonym decyzją pozwolenia na budowę znak <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 24 kwietnia 1973 roku, w tym w zakresie funkcji łącznika szklarni. Od początku łącznik szklarni częściowo pełnił funkcję mieszkalną, a na przestrzeni lat zamieszkiwali w nim kolejno różni członkowie rodziny, w tym <span class="anon-block">X. Z. (1)</span> oraz <span class="anon-block">K. N.</span>.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Dowód:</em> </strong> </p> <p> <em> <!-- -->- decyzja z dnia 29 marca 2024 roku, <span class="anon-block">(...)</span> k.134-137v.</em> </p> <p> <em> <!-- -->- zeznania wnioskodawcy <span class="anon-block">Ł. N.</span> 00:33:12-00:42:19, k. 184-184v.</em> </p> <p>Współwłaścicielami nieruchomości położonej przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">N.</span>, dla której prowadzona jest księga <span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block">(...)</span> są <span class="anon-block">M. N.</span>, <span class="anon-block">L. N.</span>, <span class="anon-block">F. N.</span>, <span class="anon-block">X. Z. (1)</span>, <span class="anon-block">K. N.</span> posiadający po 3/20 udziału oraz <span class="anon-block">Ł. N.</span> posiadający 5/20 udziału.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Bezsporne, a nadto dowód:</em> </strong> </p> <p> <em> <!-- -->- elektroniczny wydruk treści <span class="anon-block">(...)</span> nr <span class="anon-block">(...)</span>, k.116-118v.</em> </p> <p>Obecnie w nieruchomości położonej przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">N.</span> zamieszkują <span class="anon-block">M. N.</span> i <span class="anon-block">L. N.</span>. Po wprowadzeniu się przeprowadzili oni liczne prace remontowe i modernizacyjne, ponieważ budynek znajdował się w złym stanie technicznym. Wykonano między innymi montaż płyt gipsowo-kartonowych, instalację centralnego ogrzewania, częściową wymianę stolarki okiennej i drzwiowej, modernizację instalacji elektrycznej oraz częściową wentylację. <span class="anon-block">M. N.</span> oszacował poniesione nakłady na około 60.000 zł. W budynku zamontowano nowy piec, a istniejąca instalacja wymaga jedynie odbioru przez właściwy organ. Łącznik szklarni posiada kratki wentylacyjne, a część wentylacji istniała już wcześniej. Dodatkowo rozebrano dawny korytarzyk łączący szklarnię, dzięki czemu całość budynku jest obecnie użytkowana jako mieszkanie.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Dowód:</em> </strong> </p> <p> <em> <!-- -->- zeznania wnioskodawczyni <span class="anon-block">L. N.</span> 00:07:50-00:10:22, k. 183v;</em> </p> <p> <em> <!-- -->- zeznania wnioskodawcy <span class="anon-block">M. N.</span> 00:10:22-00:13:38, 00:17:22-00:20:14, k.183v;</em> </p> <p> <em> <!-- -->- zeznania uczestniczki <span class="anon-block">X. Z. (1)</span> 00:24:41-00:30:12, k. 184.</em> </p> <p>W dniu 28 lipca 2017 roku przeprowadzono kontrolę udokumentowaną protokołem nr <span class="anon-block">(...)</span>. Stwierdzono wówczas, że w części dawnego łącznika szklarni, usytuowanej na terenie dz. geod. nr <span class="anon-block">(...)</span> znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny z jednym pomieszczeniem gospodarczym, składający się z otwartego przedpokoju, łazienki, kuchni i 3. pokoi; wyposażony jest w instalacje: elektryczną, wodną z sieci miejskiej, szambo i CO za pomocą kotła na miał/węgiel, znajdującego się w piwnicy. Według oświadczenia. W trakcie oględzin wyjaśniono, że w celu zmiany sposobu użytkowania łącznika szklarni na lokal mieszkalny wykonano otwór drzwiowy z drzwiami balkonowymi i ścianki działowe. Obecni na kontroli współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości nie okazali żadnych dokumentów dotyczących budynku łącznika szklarni.</p> <p>Pismem z dnia 19 grudnia 2018 roku wystąpiono do Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta <span class="anon-block">N.</span> (dalej: <span class="anon-block">(...)</span>) z zapytaniem o przedmiotowy obiekt. Z treści odpowiedzi znak <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 17 stycznia 2019 roku wynika m.in., że w aktach <span class="anon-block">(...)</span> dotyczących nieruchomości <span class="anon-block">S. (...)</span> znajduje się dziennik budowy dla łącznika szklarni oraz montażu 2 szklarni, objętych decyzją nr <span class="anon-block">(...)</span>; inwestor: <span class="anon-block">S. N. (2)</span>; ostatni wpis w dzienniku z dnia 10 lipca 1974 r. cyt.: „Obiekty nadają się w całości do eksploatacji tj. łącznik oraz dwie projektowane szklarnie”.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Dowód:</em> </strong> </p> <p> <em> <!-- -->- akta Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego Powiatu <span class="anon-block">Ł.</span> w <span class="anon-block">N.</span> <span class="anon-block">(...)</span> – zmiana sposobu użytkowania łącznika szklarni na lokal mieszkalny ul<span class="anon-block">(...)</span>;</em> </p> <p> <em> <!-- -->- decyzja z dnia 29 marca 2024 roku, <span class="anon-block">(...)</span>, k.134-137v.</em> </p> <p>Pismem z dnia 28 października 2019 roku, znak <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">(...)</span> Prezydent Miasta <span class="anon-block">N.</span> wyjaśnił, że w aktach sprawy dotyczących przedmiotowego terenu nie stwierdzono dokumentu potwierdzającego zmianę sposobu użytkowania łącznika szklarni. Wobec tego wszczęto z urzędu postępowanie znak <span class="anon-block">(...)</span> w sprawie zmiany sposobu użytkowania łącznika szklarni położonego na terenie nieruchomości przy ul.<span class="anon-block">S. (...)</span> w <span class="anon-block">N.</span> (dz. geod. nr <span class="anon-block">(...)</span> z <span class="anon-block">I.</span>. <span class="anon-block">(...)</span>) na budynek mieszkalny.</p> <p>Postanowieniem z dnia 16 marca 2020 roku nakazano współwłaścicielom nieruchomości dostarczenie do siedziby organu w terminie do dnia 1 czerwca 2020 roku dokumentacji technicznej budynku, sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane i wpisaną na listę członków samorządu zawodowego, zawierającą: inwentaryzację wykonanych robót budowlanych w odniesieniu do stanu przedstawionego w projekcie, zatwierdzonym decyzją pozwolenia na budowę z dnia 24 kwietnia 1973 roku, ocenę prawidłowości wykonanych robót pod kątem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi z uwzględnieniem obecnej funkcji mieszkaniowej tego obiektu oraz ewentualny zakres robót koniecznych do wykonania w obiekcie w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z obecnie obowiązującymi przepisami tak, aby obiekt mógł spełniać funkcję mieszkalną. Żądanych dokumentów nie przedstawiono do dnia dzisiejszego.</p> <p>W dniu 23 lutego 2023 roku do organu wpłynęło pismo <span class="anon-block">X. Z. (1)</span>, która oświadczyła, że nie jest zainteresowana zmianą sposobu użytkowania łącznika szklarni na budynek mieszkalny i nie wyraża zgody na użytkowanie łącznika na mieszkanie.</p> <p>W dniu 14 marca 2023 roku przy okazji rozpatrywania odrębnej skargi dotyczącej legalności zabudowy całej nieruchomości przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> przeprowadzono kolejną kontrolę m.in. w zakresie łącznika szklarni i sporządzono protokół nr <span class="anon-block">(...)</span>. Potwierdzono wówczas, że obiekt nadal jest użytkowany jako budynek mieszkalny. Dokonano pomiarów pomieszczeń, które naniesiono na kopii rzutów z projektu budowlanego łącznika. Porównując stan faktyczny obiektu z dokumentacją projektową zauważono, że zamurowano niektóre otwory okienne, zmieniono lokalizację łazienki, co wiązało się z robotami instalacyjnymi oraz wykonano strop nad piwnicą w miejscu zaprojektowanej kotłowni. Ponadto stwierdzono, że w piwnicy zamontowany jest kocioł CO — dwufunkcyjny na miał.</p> <p>W dniu 31 lipca 2023 roku do organu wpłynęło oświadczenie <span class="anon-block">X. Z. (1)</span> i <span class="anon-block">K. N.</span> — współwłaścicieli w/w nieruchomości, zgodnie z którym nie są zainteresowani legalizacją jakichkolwiek nieprawidłowości oraz nie wyrażali i nie wyrażają zgody na jakiekolwiek zmiany dotyczące zabudowy nieruchomości.</p> <p>W dniu 20 października 2023 roku mając na względzie słuszny interes stron, zawiadomiono współwłaścicieli, że jednym z warunków koniecznych do zalegalizowania zmiany sposobu użytkowania jest zgoda wszystkich współwłaścicieli nieruchomości zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 199)">art. 199 Kodeksu cywilnego</a>. <span class="anon-block">X. Z. (1)</span> i <span class="anon-block">K. N.</span> złożyli oświadczenia o braku takiej zgody, w związku z czym współwłaściciele posiadający udziały wynoszące co najmniej połowę mogli żądać rozstrzygnięcia przez Sąd w przedmiocie czynności przekraczającej zwykły zarząd. W związku z tym <span class="anon-block">M. N.</span>, <span class="anon-block">Ł. N.</span>, <span class="anon-block">F. N.</span> i <span class="anon-block">L. N.</span> złożyli stosowny wniosek.</p> <p>Tego samego dnia pismem z 20 października 2023 roku, poinformowano strony, że warunkiem zalegalizowania zmiany sposobu użytkowania części łącznika szklarni na funkcję mieszkalną jest uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy dla tej inwestycji. Do dnia dzisiejszego nie przedstawiono wymaganej decyzji.</p> <p>Postanowieniem z dnia 20 października 2023 roku wstrzymano użytkowanie części łącznika szklarni, pełniącego obecnie funkcję budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na terenie nieruchomości przy <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">N.</span> (dz. geod. nr <span class="anon-block">(...)</span> z <span class="anon-block">I.</span>. <span class="anon-block">(...)</span>). W toku postępowania nie przedłożono żądanej dokumentacji technicznej, decyzji o warunkach zabudowy, dwójka współwłaścicieli wprost nie wyraziła zgody na legalizację, a pozostali nie uzyskali pozytywnego rozstrzygnięcia Sądu cywilnego w tym przedmiocie.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Dowód:</em> </strong> </p> <p> <em> <!-- --> - akta Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego Powiatu <span class="anon-block">Ł.</span> w <span class="anon-block">N.</span> <span class="anon-block">(...)</span> – zmiana sposobu użytkowania łącznika szklarni na lokal mieszkalny ul. <span class="anon-block">(...)</span>;</em> </p> <p> <em> <!-- -->- decyzja z dnia 29 marca 2024 roku, <span class="anon-block">(...)</span>, k.134-137v;</em> </p> <p> <em> <!-- -->- postanowienie z dnia 20 października 2023 r., <span class="anon-block">(...)</span>, k.-8;</em> </p> <p> <em> <!-- -->- zawiadomienie z 20 października 2023 r., k. 9-10.</em> </p> <p>Z wniosku z dnia 22 listopada 2023 roku toczyło się już postępowanie <span class="anon-block">L. N.</span>, <span class="anon-block">M. N.</span>, <span class="anon-block">Ł. N.</span> i <span class="anon-block">F. N.</span> z udziałem <span class="anon-block">K. N.</span> oraz <span class="anon-block">X. Z. (1)</span> o rozstrzygnięcie w przedmiocie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu w sprawie o sygnaturze akt I Ns 778/23.</p> <p>W przedmiotowej sprawie zarządzono zwrot wniosku na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 130;art. 130 § 2)">art. 130 § 2 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> albowiem nie uzupełniono braków formalnych i fiskalnych wniosku. Poinformowano Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego Powiatu <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">N.</span> w odpowiedzi na pismo z dnia 8 lutego 2024 roku o numerze <span class="anon-block">(...)</span>, że zarządzenie o zwrocie wniosku jest prawomocne z dniem 24 stycznia 2024 roku.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Dowód:</em> </strong> </p> <p> <em> <!-- -->- akta sprawy o sygnaturze akt I Ns 778/23.</em> </p> <p>Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2023 roku zawieszono postępowanie nr <span class="anon-block">(...)</span> do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia wniosku o wydanie zgody zastępczej przez Sąd. W związku z zarządzeniem Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 8 stycznia 2024 roku, na mocy którego zwrócono ww. wniosek na skutek braków formalnych i fiskalnych, nieuzupełnionych w terminie, w dniu 22 marca 2024 roku podjęto postępowanie prowadzone przezPINB.</p> <p>Decyzją z dnia 29 marca 2024 roku w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> nakazano<span class="anon-block">X. Z. (1)</span>, <span class="anon-block">F. N.</span>, <span class="anon-block">L. N.</span>, <span class="anon-block">Ł. N.</span>, <span class="anon-block">M. N.</span> i <span class="anon-block">K. N.</span> przywrócić część budynku użytkowaną na funkcję mieszkalną, znajdującą się na terenie nieruchomości przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">N.</span> (dz. geod. nr <span class="anon-block">(...)</span> z <span class="anon-block">I.</span>. <span class="anon-block">(...)</span>) do stanu poprzedniego tj. zgodnego z projektem zatwierdzonym decyzją pozwolenia na budowę znak <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 24 kwietnia 1973 roku oraz sentencją przedmiotowej decyzji pozwolenia na budowę w zakresie funkcji rzeczonej części obiektu tj. łącznika szklarni.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Dowód:</em> </strong> </p> <p> <em> <!-- -->- akta Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w <span class="anon-block">N.</span> <span class="anon-block">(...)</span> – zmiana sposobu użytkowania łącznika szklarni na lokal mieszkalny <span class="anon-block">(...)</span>. <span class="anon-block">(...)</span>;</em> </p> <p> <em> <!-- -->- decyzja z dnia 29 marca 2024 roku, <span class="anon-block">(...)</span> k.134-137v.</em> </p> <p>Decyzja z dnia 29 marca 2024 roku, znak <span class="anon-block">(...)</span> jest ostateczna i prawomocna.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Dowód:</em> </strong> </p> <p> <em> <!-- -->- pismo z dnia 11 kwietnia 2025 r., <span class="anon-block">(...)</span>, k.133.</em> </p> <p>Z wniosku z dnia 18 września 2019 roku toczy się postępowanie o dział spadku po <span class="anon-block">D. N.</span> i zniesienie współwłasności prowadzone przed tutejszym Sądem pod sygnaturą akt X Ns 825/19.</p> <p>W przypadku zawarcia ugody w sprawie o dział spadku wnioskodawcy <span class="anon-block">M. N.</span> i <span class="anon-block">L. N.</span> nie będą zamieszkiwać w budynku określanym jako łącznik szklarni.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- -->Dowód:</em> </strong> </p> <p> <em> <!-- -->- dane znane z urzędu o sprawie sygn. X Ns 825/19;</em> </p> <p> <em> <!-- -->- zeznania wnioskodawczyni <span class="anon-block">L. N.</span> 00:07:50-00:10:22, k. 183v;</em> </p> <p> <em> <!-- -->- zeznania wnioskodawcy <span class="anon-block">M. N.</span> 00:10:22-00:13:38, k.183v.</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje.</strong> </p> <p>Wniosek podlegał oddaleniu w całości.</p> <p>Stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd ustalił w oparciu o dowody z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy w szczególności decyzji z dnia 29 marca 2024 roku -<span class="anon-block">(...)</span>, a także aktach Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego Powiatu<span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">N.</span> <span class="anon-block">(...)</span> – zmiana sposobu użytkowania łącznika szklarni na lokal mieszkalny <span class="anon-block">(...)</span> oraz zeznań wnioskodawcy <span class="anon-block">M. N.</span>, <span class="anon-block">Ł. N.</span> oraz uczestniczki postępowania <span class="anon-block">X. Z. (1)</span>.</p> <p>Sąd dał wiarę dowodom w postaci dokumentów zgromadzonych w toku procesu, albowiem były kompletne, jasne, wraz z pozostałymi dowodami obrazowały dokładny stan faktyczny sprawy. Ich prawdziwość nie budziła, w ocenie Sądu, jakichkolwiek wątpliwości. Co więcej, wiarygodność i autentyczność przedłożonych dokumentów nie była kwestionowana przez żadną ze stron.</p> <p>W przedmiotowej sprawie wnioskodawcy wnosili o upoważnienie wnioskodawcy <span class="anon-block">M. N.</span> do złożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w <span class="anon-block">N.</span> wniosku dotyczącego legalizacji uproszczonej budynku gospodarczo – usługowego, tj. łącznika szklarni, usytuowanego przy ul<span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">N.</span> (<span class="anon-block">(...)</span>, dz. geodezyjna <span class="anon-block">(...)</span>, obręb <span class="anon-block">(...)</span>) poprzez zmianę jego funkcji na mieszkalną na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890414" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 (art. 49 f;art. 49 f ust. 1)">art. 49f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane</a>.</p> <p>W związku z tym, że we współwłasności prawo własności przysługuje niepodzielnie kilku osobom, żaden ze współwłaścicieli nie ma prawa do fizycznie wydzielonej części rzeczy. Każdemu z nich przysługuje jednakowe prawo do całej rzeczy, ograniczone jedynie takim samym prawem pozostałych współwłaścicieli. Wnioskodawcy swoje żądanie oparli na treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 199)">art. 199 Kodeksu cywilnego</a>, dotyczącym rozporządzania rzeczą wspólną. Zgodnie z tym przepisem do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do podejmowania innych czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W przypadku braku takiej zgody, współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeka, mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli.</p> <p>Wskazać w tym miejscu trzeba, że zamierzona przez wnioskodawców czynność legalizacji budynku gospodarczego – łącznika szklarni jako budynku mieszkalnego, jest czynnością do której stosuje się zasady określone w przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 199)">art. 199 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 201;art. 202;art. 203)">art. 201-203 k.c.</a> </p> <p>Według utrwalonego orzecznictwa budowa obiektu budowlanego, przebudowa obiektu budowlanego na nieruchomości, objętej współwłasnością w częściach ułamkowych wykracza poza zakres zwykłego zarządu i należy do kategorii rozporządzania rzeczą wspólną (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1188/08, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 16/08). Zdaniem Sądu analogicznie w przypadku zmiany funkcji z gospodarczej na mieszkalną i związanymi z tym pracami adaptacyjnymi oraz postępowaniem legalizacyjnym należy stosować zasady z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 199)">art. 199 k.c.</a> </p> <p>Zaznaczyć nadto trzeba, że dysponowanie nieruchomością na cele budowlane stanowi czynność przekraczającą zwykły zarząd nieruchomością i w związku z tym podjęcie procesu inwestycyjnego na nieruchomości stanowiącej przedmiot współwłasności wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Warunkiem legalnego procesu inwestycyjnego jest bowiem legitymowanie się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - por <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890414" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 (art. 3;art. 3 pkt. 11)">art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane</a>. Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest tytułem prawnym, który wynika z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19460570319" title="Dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe - Dz. U. z 1946 r. Nr 57, poz. 319 ()">prawa rzeczowego</a> albo stosunku zobowiązaniowego, w którego treści przewidziano uprawnienie do wykonywania robót budowlanych.</p> <p>W świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 199)">art. 199 k.c.</a> okoliczności faktyczne dotyczące tego, że współwłaścicielami nieruchomości położonej przy <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">N.</span>, dla której prowadzona jest <span class="anon-block">(...)</span>, są <span class="anon-block">M. N.</span>, <span class="anon-block">L. N.</span>, <span class="anon-block">F. N.</span>, <span class="anon-block">X. Z. (1)</span> i <span class="anon-block">K. N.</span> posiadający po 3/20 udziału oraz <span class="anon-block">Ł. N.</span> posiadający 5/20 udziału nie były między stronami sporne. Sporna pozostawała natomiast kwestia czy w braku jednomyślności wszystkich współwłaścicieli co do dokonania czynności związanych z legalizacją budynku gospodarczego – łącznika szklarni, przekształconego w budynek mieszkalny przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">N.</span>, Sąd powinien wydać takie rozstrzygnięcie w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 199)">art. 199 k.c.</a> </p> <p>Wniosek ten jednak na obecnym etapie postępowania podlegał oddaleniu <em> <!-- -->a limine</em> albowiem wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie żądanym przez wnioskodawców zakresie stało się zbędne.</p> <p>Podstawę oddalenia wniosku stanowi, fakt że zgodnie z prawomocną i ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 marca 2024 roku - <span class="anon-block">(...)</span> nakazano<span class="anon-block">X. Z. (1)</span>, <span class="anon-block">F. N.</span>, <span class="anon-block">L. N.</span>, <span class="anon-block">Ł. N.</span>, <span class="anon-block">M. N.</span> i <span class="anon-block">K. N.</span> przywrócić część budynku użytkowaną na funkcję mieszkalną, znajdującą się na terenie nieruchomości przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">N.</span> (dz. geod. nr <span class="anon-block">(...)</span> z <span class="anon-block">I.</span>. <span class="anon-block">(...)</span>) do stanu poprzedniego tj. zgodnego z projektem zatwierdzonym decyzją pozwolenia na budowę znak <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 24 kwietnia 1973 roku oraz sentencją przedmiotowej decyzji pozwolenia na budowę w zakresie funkcji rzeczonej części obiektu tj. łącznika szklarni.</p> <p>Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, w postępowaniu cywilnym sąd nie jest uprawniony do kwestionowania prawidłowości i skutków decyzji administracyjnej, choćby w jego ocenie była wadliwa, z wyjątkiem decyzji dotkniętych tzw. bezwzględną nieważnością (nieistniejących), tzn. wydanych przez władzę oczywiście niewłaściwą lub bez zachowania jakichkolwiek przepisów postępowania albo bez podstawy materialnoprawnej, przy czym „brak podstawy materialnoprawnej” nie oznacza merytorycznej wadliwości, lecz tylko brak materialnoprawnego uregulowania przedmiotu, co do którego organ administracyjny orzekł w decyzji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2019 r. II CSK 288/18).</p> <p>Tym samym sąd w postępowaniu cywilnym obowiązany jest uwzględniać stan prawny wynikający z osnowy ostatecznej decyzji administracyjnej, chyba, że decyzja została wydana przez organ niepowołany lub w zakresie przedmiotu orzeczenia bez jakiejkolwiek podstawy w obowiązującym prawie materialnym względnie z oczywistym naruszeniem reguł postępowania administracyjnego, czyli jest bezwzględnie nieważna.</p> <p>W tym stanie rzeczy obecnie brak jest podstaw do upoważnienia jednego ze współwłaścicieli do przeprowadzenia czynności związanych z legalizacją budynku gospodarczego łącznika szklarni przekształconego w budynek mieszkalny przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">N.</span>. Prawomocną i ostateczna decyzją nakazano bowiem obecnie przywrócić część budynku użytkowaną na funkcję mieszkalną, znajdującą się na terenie nieruchomości przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">N.</span> (dz. geod. nr <span class="anon-block">(...)</span>/<span class="anon-block">(...)</span> z <span class="anon-block">I.</span>. <span class="anon-block">(...)</span>) do stanu poprzedniego tj. zgodnego z projektem zatwierdzonym decyzją pozwolenia na budowę znak <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 24 kwietnia 1973 roku oraz sentencją przedmiotowej decyzji pozwolenia na budowę w zakresie funkcji rzeczonej części obiektu tj. łącznika szklarni. W tym stanie rzeczy, na skutek wydania ww. decyzji przeprowadzenie postępowania, do którego upoważnienia żądają wnioskodawcy stało się niemożliwe.</p> <p>Podkreślić należy, że wnioskodawcy pomimo prawidłowego doręczenia im ww. decyzji z dnia 29 marca 2024 roku, nie złożyli od niej odwołania, w tym w szczególności nie informowali organu nadzoru budowlanego, że pomimo zwrotu wniosku w sprawie I Ns 778/24, złożyli ponowny wniosek i żądają ponownego zawieszenia postępowania. Wobec czego decyzja ta pozostaje ostateczna i nie podlega zmianie w trybie zwykłych środków zaskarżenia.</p> <p>W analizowanej sprawie decyzja z dnia 29 marca 2024 roku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu <span class="anon-block">Ł.</span> w <span class="anon-block">N.</span> – <span class="anon-block">(...)</span> była wydana przez właściwy organ, w sposób zgodny z przepisami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890414" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 ()">prawa budowlanego</a>, a jej treść nie zawierała rażących naruszeń prawa materialnego ani proceduralnego, które mogłyby stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności. Wobec istniejącego sporu między współwłaścicielami nieruchomości brak jest również podstaw do zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 156)">art. 156 k.p.a.</a>, ponieważ przepisy tego artykułu nie przewidują możliwości zmiany prawomocnej decyzji administracyjnej w celu rozstrzygnięcia sporów cywilnoprawnych między współwłaścicielami. Spór taki dotyczy prawa do dysponowania nieruchomością zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 199)">art. 199 k.c.</a> i wymaga rozstrzygnięcia w trybie postępowania cywilnego, a nie postępowania administracyjnego.</p> <p>Prowadząc postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części w pierwszej kolejności organ zobowiązany jest ustalić, czy w ogóle doszło do zmiany sposobu użytkowania a następnie czy miała ona charakter samowolny. W tym celu musi wykazać ostatni dopuszczalny i legalny sposób użytkowania, a następnie porównać go z aktualnym sposobem wykorzystywania. Określenie sposobu prawnie wiążącego użytkowania obiektu lub jego części stanowi kluczowy punkt wyjścia do porównania go następnie z faktycznym (rzeczywistym) wykorzystywaniem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 maja 2025 r. II SA/Gd 25/25)</p> <p>Sąd podkreśla, że w decyzji z dnia 29 marca 2024 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w sposób prawidłowy i szczegółowy uzasadnił swoje stanowisko, szeroko opisując stan faktyczny oraz podstawę prawną rozstrzygnięcia. Wskazał, iż w toku prowadzonego postępowania weszła w życie ustawa z dnia 13 lutego 2020 roku o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (dalej: <em> <!-- --> u.z.p.b.i.u.</em>), która w art. 1 nadała nowe brzmienie m.in. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890414" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 (art. 83)">art. 83 ustawy – Prawo budowlane</a>, określającemu właściwość rzeczową organów nadzoru budowlanego. Zgodnie z art. 25 <em> <!-- --> u.z.p.b.i.u.</em>, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynikało w sposób bezsporny, że przedmiotowy obiekt posiadał pozwolenie na budowę z 1973 r., a inwestor zgłosił zakończenie jego budowy jako budynku łącznika szklarni w 1988 roku. Obecni współwłaściciele wyjaśnili, iż zamieszkują w nim od około 1973 roku, jednak nie przedłożyli żadnych dowodów potwierdzających tę datę. Z pisma Urzędu Miejskiego w <span class="anon-block">N.</span> z dnia 3 lipca 1991 roku, znak <span class="anon-block">(...)</span>-<span class="anon-block">(...)</span>, wynikało, że zespół szklarniowy oraz budynek użytkowy stanowiący łącznik gospodarstwa ogrodniczego były użytkowane zgodnie z przeznaczeniem. Mając na względzie treść tego pisma, organ nadzoru budowlanego przyjął, iż do zmiany sposobu użytkowania części łącznika szklarni na funkcję mieszkalną doszło na początku lat 90-tych XX wieku. W okresie tym obowiązywała <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740380229" title="Ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ()">ustawa z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane</a> (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm., dalej: <em> <!-- --> Pb z 1974 r.</em>), której <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740380229" title="Ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 (art. 44)">art. 44</a> stanowił, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgody właściwego organu administracji państwowej. Obowiązek uzyskania zgody utrzymano również w kolejnych regulacjach – w ustawie Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1995 r. (dalej: <em> <!-- --> Pb</em>), której art. 71 ust. 1 w brzmieniu sprzed dnia 31 maja 2004 r. nakładał obowiązek uzyskania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania. Od dnia 31 maja 2004 r. – zgodnie z art. 71 ust. 2 i 6 <em> <!-- --> Pb</em> – zmiana sposobu użytkowania wymaga zgłoszenia albo pozwolenia na budowę, w zależności od zakresu robót budowlanych. W niniejszej sprawie właściciel obiektu nie przedłożył żadnego dokumentu potwierdzającego zgodę organu na dokonanie zmiany sposobu użytkowania. Z pisma Prezydenta Miasta <span class="anon-block">N.</span> z dnia 28 października 2019 r., znak <span class="anon-block">(...)</span>, wynika jednoznacznie, że w aktach dotyczących nieruchomości przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> brak jest dokumentu potwierdzającego zmianę funkcji łącznika szklarni.</p> <p>Organ słusznie wskazał, że obecnie kwestie dotyczące zmiany sposobu użytkowania obiektu reguluje <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040930888" title="Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane - Dz. U. z 2004 r. Nr 93, poz. 888 (art. 71 a)">art. 71a</a> <em> <!-- -->Pb</em>, jednak zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040930888" title="Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane - Dz. U. z 2004 r. Nr 93, poz. 888 (art. 2;art. 2 ust. 3)">art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane</a> (Dz.U. Nr 93, poz. 888) przepis ten nie ma zastosowania do zmian dokonanych przed 31 maja 2004 r. W takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040930888" title="Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane - Dz. U. z 2004 r. Nr 93, poz. 888 (art. 71)">art. 71</a> <em> <!-- -->Pb</em> w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 27 marca 2003 r.</p> <p>Organ prawidłowo ustalił, że w niniejszej sprawie doszło do faktycznej zmiany sposobu użytkowania części łącznika szklarni na funkcję mieszkalną, co skutkowało zmianą warunków bezpieczeństwa pożarowego oraz higieniczno-sanitarnych. Jak wskazano w decyzji, budynek mieszkalny należy do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV, podczas gdy łącznik szklarni zalicza się do kategorii ZL III, co wiąże się z odmiennymi wymogami techniczno-budowlanymi. Z analizy materiału dowodowego wynikało również, że w obiekcie dokonano przebudowy bez wymaganego pozwolenia, w tym m.in. poprzez wykonanie nowych otworów drzwiowych, zamurowanie okien, zmianę lokalizacji łazienki oraz wykonanie stropu nad piwnicą. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 20 października 2023 roku wstrzymał użytkowanie części łącznika szklarni pełniącego funkcję mieszkalną, a następnie decyzją z dnia 29 marca 2024 roku, znak<span class="anon-block">(...)</span> – nakazał właścicielom przywrócenie tej części budynku do stanu poprzedniego, zgodnego z projektem zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 24 kwietnia 1973 r., znak<span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>W ocenie Sądu, decyzja ta jest w pełni uzasadniona, prawomocna i ostateczna. Nakaz przywrócenia stanu poprzedniego odnosi się do legalnego i udokumentowanego stanu obiektu wynikającego z pozwolenia na budowę. Wobec braku wymaganych zgód współwłaścicieli oraz nieuzyskania pozytywnego rozstrzygnięcia sądu cywilnego w przedmiocie legalizacji, organ administracyjny słusznie uznał, że zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 <em> <!-- -->Pb</em> jest wyłączone, a zasadnym jest wydanie decyzji na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 <em> <!-- -->Pb</em>, nakazującej przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego. Stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 1 <em> <!-- -->Pb</em>, nakaz przywrócenia stanu poprzedniego podlega wykonaniu z chwilą, gdy decyzja stanie się ostateczna w toku postępowania administracyjnego.</p> <p>W konsekwencji decyzja administracyjna pozostaje wiążąca, a Sąd cywilny nie może jej zmienić ani wydać upoważnienia dla wnioskodawcy sprzecznego z jej treścią.</p> <p>Na obecnym etapie, nie ustalono aby istniały obecnie podstawy do wzruszenia powyższej decyzji administracyjnej w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w przepisach <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ()">Kodeksu postępowania administracyjnego</a>, w szczególności w oparciu o przepisy dotyczące wznowienia postępowania (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145;art. 146;art. 147)">art. 145- 147 k.p.a.</a>) lub stwierdzenia nieważności decyzji (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 156;art. 157;art. 158)">art. 156-158 k.p.a.</a>). Podstawy te są ściśle określone i mają zastosowanie w konkretnych sytuacjach.</p> <p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 145;art. 145 § 1)">art. 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego</a> w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 24;art. 25;art. 27)">art. 24, 25 i 27</a>; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 100;art. 100 § 2)">art. 100 § 2</a>); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.</p> <p>Wznowienie postępowania może nastąpić wyłącznie w razie zaistnienia okoliczności, które nie były znane organowi w momencie wydania decyzji i które mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania, takich jak np. nowe fakty lub dowody albo uchybienia proceduralne skutkujące istotnym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie wnioskodawcy nie wskazali żadnych okoliczności nowo odkrytych ani uchybień proceduralnych, które mogłyby stanowić podstawę do wznowienia postępowania.</p> <p>Z kolei instytucja stwierdzenia nieważności decyzji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19600300168" title="Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 (art. 156)">art. 156 k.p.a.</a> ma zastosowanie w przypadku decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa lub w okolicznościach określonych wprost przez ustawę, tj. decyzja wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą lub zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.</p> <p>Z pisma Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego Powiatu <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">N.</span> z dnia 10 października 2025 roku wynika ponadto, iż przesłanki wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego zostały określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890414" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 (art. 49 f;art. 49 f ust. 1)">art. 49 f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane</a>. Procedura ta ma zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy obiekt budowlany lub jego część zostały wzniesione bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź pomimo wniesienia sprzeciwu, a od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat. W niniejszej sprawie nieruchomość objęta wnioskiem była już przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego w sposób prawomocny i ostateczny, a jego stan prawny i faktyczny jako łącznika szklarni wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę nie spełnia przesłanek zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890414" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 (art. 49 f;art. 49 f ust. 1)">art. 49 f ust. 1 Prawa budowlanego</a>.</p> <p>W tym stanie rzeczy wniosek podlegał oddaleniu, albowiem Sąd na obecnym etapie nie ma już możliwości przeprowadzenia czynności, co do których upoważnienia wnoszą wnioskodawcy.</p> <p>Ponadto w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 199)">art. 199 k.c.</a>, który nakazuje rozstrzyganie sporów współwłaścicieli przy czynnościach przekraczających zwykły zarząd z uwzględnieniem interesów wszystkich współwłaścicieli, Sąd stwierdził, że wniosek wnioskodawców z dnia 3 września 2025 roku został sformułowany nieprawidłowo, a wobec tego również z tego powodu nie mógł zostać uwzględniony.</p> <p>Wnioskodawcy domagali się upoważnienia przez Sąd wnioskodawcy <span class="anon-block">M. N.</span> do złożenia do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu <span class="anon-block">Ł.</span> w <span class="anon-block">N.</span> wniosku o legalizację uproszczoną budynku gospodarczo-usługowego, tj. łącznika szklarni przy ul. <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">N.</span> poprzez zmianę jego funkcji na mieszkalną na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890414" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 (art. 49 f;art. 49 f ust. 1)">art. 49 f ust. 1 Prawa budowlanego</a>. Innymi słowy wnioskodawcy domagali się zatwierdzenia czynności już wykonanej oraz wydania upoważnienia do złożenia wniosku o legalizację budynku, co nie mogło być przedmiotem rozpoznania, zwłaszcza w kontekście obowiązującej, prawomocnej decyzji administracyjnej nakazującej przywrócenie stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem. Przedmiotem żądania wnioskodawców winno być wyrażenie zgody przez wszystkich współwłaścicieli na złożenie przez nich oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu administracyjnym dotyczącym legalizacji budynku, a nie zatwierdzenie dokonanej już czynności (por. postanowienie Sądu Rejonowego w Kwidzynie z dnia 22 listopada 2024 roku, sygn. akt I Ns 269/24).</p> <p>Jednocześnie, Sąd odnotował, że o ile wnioskodawcy domagają się obecnie wydania rozstrzygnięcia przez Sąd i upoważnienia do dokonania czynności legalizacyjnych to wniosek ten nie został w żaden sposób udowodniony w świetle <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 199)">art. 199 k.c.</a> Nadto wobec treści decyzji z 29 marca 2024 r. należy podkreślić, że wnioskodawcy podczas trwającego postępowania administracyjnego nie tylko nie złożyli oświadczenia o dysponowaniu o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, lecz również nie złożyli innych wymaganych przez organ nadzoru dokumentów tj. w szczególności . do dnia dzisiejszego nie przedstawiono wymaganej decyzji o warunkach zabudowy dla tej inwestycji. Nadto w istocie wnioskodawcy nie byli zorientowani jakie czynności należy wykonać w związku z przedmiotowym wnioskiem, w tym jakie koszty niesie za sobą procedura, którą chcieliby przeprowadzić. W tym zakresie zasadne są zarzuty uczestników, że jedynie małżonkowie <span class="anon-block">L.</span> i <span class="anon-block">M. N.</span> odnieśliby korzyść z ewentualnej zmiany sposobu użytkowania, podczas gdy pozostali współwłaściciele byliby zobowiązani do poniesienia związanych z tym kosztów. Jednocześnie, obecnie nie jest pewne czy konieczne jest zalegalizowanie rzeczywistej funkcji jaką pełni łącznik szklarni na potrzeby wnioskodawców, albowiem w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności strony prowadzą rozmowy ugodowe i jak wskazali wnioskodawcy w przypadku zawarcia ugody nie będą zamieszkiwać dalej w spornym łączniku szklarni.</p> <p>W tym stanie sprawy Sąd odnotował, że z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że wnioskodawcy dokonali przekształcenia części łącznika szklarni na funkcję mieszkalną, realizując roboty budowlane bez wymaganego pozwolenia na budowę. W ramach tych prac wykonano szereg czynności m.in. nowe otwory drzwiowe, zamurowane istniejące okna, dokonane zmiany lokalizacji łazienki oraz wykonany strop nad piwnicą. Nadto, powyższe roboty budowlane zostały przeprowadzone bez uzyskania zgody pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, co już samo w sobie stanowi naruszenie zasad współwłasności określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 199)">art. 199 k.c.</a> Z ustaleń wynika również, że wnioskodawcy nie współpracowali z organem nadzoru budowlanego w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Pomimo kierowanych do nich wezwań, nie przedstawili oni wymaganej dokumentacji projektowej ani nie podjęli działań zmierzających do zalegalizowania wykonanych robót. Postawa ta świadczy o świadomym zignorowaniu obowiązków wynikających z przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19940890414" title="Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 ()">Prawa budowlanego</a> oraz o braku woli dostosowania stanu faktycznego do wymogów prawa. Wnioskodawcy kontynuowali użytkowanie części budynku w sposób sprzeczny z decyzją organu nadzoru, czym naruszyli nie tylko przepisy prawa administracyjnego, lecz także prawa współwłaścicieli do współdecydowania o przeznaczeniu i sposobie korzystania z nieruchomości wspólnej.</p> <p>Sumując, Sąd zważył, że czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu wymagają zgody wszystkich współwłaścicieli, stwierdził, że w niniejszej sprawie nie mógł zatwierdzić dokonanej już czynności ani wydać upoważnienia dla wnioskodawcy w sposób naruszający treść prawomocnej i ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 marca 2024 roku, <span class="anon-block">(...)</span> nakazującej przywrócenie części budynku użytkowanej na funkcję mieszkalną do stanu poprzedniego, tj. zgodnego z projektem zatwierdzonym decyzją pozwolenia na budowę znak<span class="anon-block">(...)</span>-<span class="anon-block">(...)</span> z dnia 24 kwietnia 1973 roku.</p> <p>Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów, Sąd oddalił wniosek w całości.</p> <p>O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a>, który stanowi, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W niniejszej sprawie wniosek wnioskodawców został oddalony, zaś uczestnicy postępowania nie ponieśli żadnych kosztów. Orzekając o obowiązku ponoszenia kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, że wnioskodawcy i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.</p> </div>