I FSK 1378/15

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak, , , po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji złożonego w związku ze skargą kasacyjną B. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2300/14 w sprawie ze skargi B. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 28 maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za miesiące od marca do lipca 2008 r. postanawia oddalić wniosek. UZASADNIENIE I FSK 1378/15 UZASADNIENIE W związku z wniesioną przez siebie skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2300/14, B. F. (dalej: skarżąca) wniosła w piśmie z dnia 25 listopada 2015 r. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 28 maja 2014 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu oraz spółką za zaległości podatkowe spółki podatku od towarów i usług za miesiące od marca do lipca 2008 r. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała na niezgodność z prawem zaskarżonej decyzji i błędne oddalenie przez sąd skargi, jak również na swoją ciężką sytuację zdrowotną. W ocenie skarżącej nie ulega wątpliwości, że w warunkach stresu związanego z egzekucją wątpliwych zaległości podatkowych zachodzi znaczne niebezpieczeństwo pogarszania się jej stanu zdrowia, a w efekcie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zajęcie świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego, ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej skarżącej pozbawia ją przeważającej części należnych jej środków zabezpieczenia finansowego, które mogłaby przeznaczyć na niezbędną w jej sytuacji kosztowną rehabilitację i leczenie. Egzekwowanie niebotycznej i wątpliwej zaległości podatkowej spółki stanowi dla skarżącej de facto wizję dożywotniego prowadzenia egzekucji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podkreślić, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wykonalności takiego aktu lub czynności, wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, która powinna mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. np. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawić konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe uwagi na względzie należy uznać, że skarżąca nie wykazała, by w jej sytuacji zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W swym wniosku skarżąca skoncentrowała się przede wszystkim na wskazaniu przyczyn, dla których zarówno zaskarżona decyzja, jak i wyrok sądu pierwszej instancji są błędne i powinny być wyeliminowane z obrotu prawnego. Główną w związku z tym przyczyną uzasadniającą według skarżącej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest przedwczesność egzekucji z uwagi na wątpliwy charakter egzekwowanych zaległości podatkowych. Takie stanowisko nie może przynieść spodziewanych przez skarżącą skutków, gdyż to, czy zaskarżona decyzja jest słuszna i zgodna z prawem pozostaje bez wpływu na ocenę wniosku - przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. odnoszą się do kwalifikowanej dotkliwości wywołanej dla wnioskodawcy w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego, a nie merytorycznej oceny podejmowanych przez organy czynności. Podobnie bez znaczenia jest argument dotyczący wysokości dochodzonych od skarżącej kwot – art. 61 § 3 p.p.s.a. nie przewiduje automatycznego udzielenia ochrony tymczasowej w przypadku, gdy dochodzone są należności pieniężne w określonej wysokości. Wręcz przeciwnie, ustawodawca zdecydował się na uzależnienie udzielenia ochrony tymczasowej od sądowej oceny okoliczności poszczególnych przypadków, ocena ta wymaga natomiast dla swej miarodajności dysponowania przez sąd nie tylko wiedzą na temat tego, jaka kwota jest dochodzona, ale przede wszystkim konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji finansowej wnioskodawcy (i poparcia ich – przez stronę – dowodami w postaci dokumentów źródłowych), dopiero bowiem ich konfrontacja np. z wysokością określonego zaskarżoną decyzją zobowiązania podatkowego (lub – jak w sprawie – wysokością zaległości podatkowej, za którą wnioskodawca odpowiada jako tzw. osoba trzecia) może prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tymczasem w niniejszej sprawie argumentacja wniosku sprowadza się w dużej mierze do tezy, że prowadzona wobec skarżącej egzekucja, "która nawet gdyby była prowadzona do końca jej życia (a nawet kilka razy dłużej!), nie ma możliwości się zakończyć z uwagi na ogromną kwotę wątpliwej zaległości podatkowej Spółki, nie tylko naraża wnioskodawczynię na niemożliwy do oszacowania stres związany z brakiem jakiejkolwiek nadziei na przyszłość, który bez wątpienia ma wpływ na jej stan zdrowia, ale przede wszystkim pozbawia ją środków finansowych, które mogłyby być przeznaczone na rehabilitację i leczenie". Przedstawiona przez skarżącą argumentacja na poparcie tezy o negatywnych skutkach odmowy wstrzymania wykonania decyzji nie może być uznana za dostateczną, opiera się bowiem na nieweryfikowalnych ogólnikach, a nie na konkretnych okolicznościach, które Sąd mógłby miarodajnie ocenić pod kątem wykazania spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Brak jest przede wszystkim argumentacji mogącej wskazywać na to, że wykonanie decyzji będzie groziło pozbawieniem środków niezbędnych do zapewnienia skarżącej możliwości odpowiedniego zadbania o jej zdrowie (nie wiadomo, jaka kwota jest jej w tym celu niezbędna i na ile egzekucja administracyjna wydatki na ten cel będzie musiała ograniczyć). Znamienne jest też, że skarżąca przedstawiła obszerną dokumentację swego stanu zdrowia, brak jest natomiast jakichkolwiek danych (już nie mówiąc o dokumentach) na temat jej sytuacji finansowej i majątkowej. Niezwykle ogólnikowe w tym zakresie uzasadnienie wniosku skarżącej o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia zatem jego miarodajną ocenę. Stwierdzić w tej sytuacji należy, że skarżąca w sposób wystarczający nie wykazała, że zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a tym samym brak jest podstaw do zastosowania wobec niej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny nadmienia, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (por. art. 61 § 4 p.p.s.a.). To jednak w interesie skarżącej leży takie sformułowanie wniosku, aby powołane w nim okoliczności wskazywały na wystąpienie w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie zawartych we wniosku twierdzeń stosownymi dokumentami. Ponownie należy bowiem podkreślić, że oceniający zasadność wniosku sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża wnioskodawcę, czyli skarżącą. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., oddalił wniosek skarżącej.