V SA/Wa 2040/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 września 2020 r. sprawy ze skargi M.Sp. z o.o. w O. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcie uznania grupie producentów rolnych oddala skargę. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi [...] Sp. z o.o. (dalej: "Skarżąca", "Strona", "Grupa") jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR", "organ II instancji") z [...] września 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej: "Dyrektor OR ARiMR") z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...], o cofnięciu uznania Skarżącej w grupie produktów liście tytoniu suszone i wykreśleniu jej z rejestru grup producentów rolnych. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Decyzją z [...] października 2016 r. nr [...], Dyrektor OR ARiMR uznał Skarżącą za grupę producentów rolnych w grupie produktów liście tytoniu suszone. Następnie, na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1026), dalej: "ustawa", Dyrektor OR ARiMR zlecił przeprowadzenie kontroli mającej na celu potwierdzenie spełniania warunków uznania przez Grupę producentów rolnych oraz weryfikację realizacji planu biznesowego Skarżącej. W związku z powyższym, [...] listopada 2018 r. Skarżąca została poinformowana o dacie planowanej kontroli. Jednakże [...] grudnia 2018 r., podczas próby przeprowadzenia kontroli, pracownicy Biura Kontroli na Miejscu zastali zamkniętą siedzibę Grupy. Jednocześnie ustalono, że prezes Grupy – M. Z. przebywa poza granicami kraju i czynności kontrolne nie mogą być przeprowadzone aż do jego powrotu, tj. [...] grudnia 2018 r. Wobec powyższego, pismem z [...] grudnia 2018 r. Dyrektor OR ARiMR poinformował Skarżącą, że [...] grudnia 2018 r. o godzinie [...] zostaną przeprowadzone czynności kontrolne w zakresie spełniania warunków uznania przez Skarżącą oraz realizacji planu biznesowego. W odpowiedzi na powyższe Skarżąca poinformowała, że w wyznaczonym terminie, tj. [...] grudnia 2018 r. przeprowadzenie kontroli spowoduje utrudnienia skupu suszu tytoniowego ponieważ okres od października do marca jest szczytem sezonu zaś konieczność obsługi osób kontrolujących i udostępnianie wymaganych dokumentów spowoduje paraliż firmy i brak możliwości prowadzenia wykupów. Jednocześnie Grupa zwróciła się o wyznaczenie nowego terminu kontroli po zakończeniu sezonu skupowego, tj. w kwietniu lub maju 2019 r. W piśmie z [...] grudnia 2018 r. Dyrektor OR ARiMR poinformował Stronę, że zgodnie z art. 12 ust 2a pkt 2 ustawy, kontrolę w zakresie spełniania przez grupę warunków uznania oraz weryfikację realizacji planu biznesowego przeprowadza się co najmniej raz na 2 lata, licząc od dnia wydania decyzji, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1. Jednocześnie wyjaśniono, że postępowanie wszczęte na wniosek Skarżącej zostało zakończone wydaniem decyzji w dniu [...] października 2016 r., zatem kontrola powinna zostać przeprowadzona do końca 2018 roku. W związku z powyższym Strona została poinformowana, że data wskazana w piśmie dotyczącym terminu przeprowadzenia kontroli, tj. [...] grudnia 2018 r. jest ostateczna. W dniu [...] grudnia 2018 r. Inspektorzy Biura Kontroli na Miejscu ponownie udali się do siedziby Skarżącej gdzie nie zastali żadnego przedstawiciela Grupy, co zostało odnotowane w protokole kontroli z [...] grudnia 2018 r. nr [...]. Wobec powyższego Dyrektor OR ARiMR, działając na podstawie art. 61 § 1 oraz § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej: "K.p.a.", w związku z art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy, postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia uznania Grupie producentów rolnych. W piśmie z [...] lutego 2019 r. Skarżącą zwróciła się o umorzenie postępowania w przedmiocie cofnięcia jej uznania oraz wykreślenia z rejestru. Strona zadeklarowała chęć poddania się kontroli po [...] marca 2019 r. Zmianę daty kontroli argumentowała koniecznością dopełnienia obowiązków związanych z zakończeniem sezonu skupu oraz zawarciem nowych umów kontraktacyjnych na rok 2019/2020. W piśmie z [...] kwietnia 2019 r. Dyrektor OR ARiMR zawiadomił Stronę o wyznaczeniu terminu kontroli na [...] kwietnia 2019 r. W odpowiedzi na powyższe Grupa poinformowała, że ze względu na trwające prace, dotyczące zawierania umów kontraktacyjnych tytoniu, w dniu [...] kwietnia 2019 r. nie będzie możliwości spotkania w siedzibie Skarżącej. Jednocześnie zwróciła się o wyznaczenie innego terminu kontroli. W dniu [...] kwietnia 2019 r. Inspektorzy Biura Kontroli na Miejscu po raz trzeci udali się do siedziby Grupy gdzie zastali zamknięty zakład. W związku z powyższym Dyrektor OR ARiMR decyzją z [...] sierpnia 2019 r. o wskazanym wyżej numerze, cofnął uznanie Grupie producentów rolnych w grupie produktów liście tytoniu suszone i wykreślił ją z rejestru grup producentów rolnych. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że działania Grupy miały na celu uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli. Powyższe potwierdza fakt, że podczas trzykrotnej wizytacji terenowej za każdym razem siedziba Strony była zamknięta, co uniemożliwiło zweryfikowanie spełniania przez Skarżącą kryteriów uznania. Podkreślono, że Skarżąca ograniczyła się jedynie do składania próśb o zmianę terminu kontroli. W ocenie Dyrektora OR ARiMR powyższe okoliczności podważają fakt prowadzenia przez Stronę intensywnej działalności skupu tytoniu w kontrolowanym okresie. Wobec powyższego zasadnym było wydanie decyzji o cofnięciu Grupie uznania i skreśleniu jej z rejestru grup. Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Decyzją z [...] września 2019 r., o numerze wskazanym powyżej Prezes AriMR utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Dyrektora OR AriMR. Organ II instancji wskazał, że Dyrektor OR AriMR – w związku z treścią art. 12 ust. 2 ustawy – zobligowany był do przeprowadzenia kontroli Grupy w zakresie: 1) poprawności i zgodności ze stanem faktycznym danych zawartych we wniosku, w którym mowa w art. 8 ust. 1, i planie biznesowym, o którym mowa w art. 8 ust. 3 pkt 3, lub wniosku, o którym mowa w art. 8 ust. 2, i planie biznesowym, o którym mowa w art. 8 ust. 4 pkt 3; 2) spełniania przez grupę warunków, o których mowa w art. 3 lub art. 3 a oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6; 3) realizacji planu biznesowego, o którym mowa w art. 8 ust. 3 pkt 3 lub w art. 8 ust. 4 pkt 3. Jednocześnie zaznaczono, że konsekwencją uniemożliwiania lub utrudniania kontroli jest, zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy, wydanie decyzji o cofnięciu grupie uznania i skreśleniu jej z rejestru grup. Następnie, Prezes ARiMR zauważył, że organ I instancji dochował wszelkiej staranności w celu przeprowadzenia kontroli, poprzez trzykrotne wezwanie Skarżącej do umożliwienia przeprowadzenia kontroli. Podkreślono, że Dyrektor OR ARiMR przychylił się do prośby Strony wyznaczając kolejne terminy kontroli. Mimo powyższego Strona nie umożliwiła pracownikom organu przeprowadzenia kontroli. Wobec powyższego, zdaniem Prezesa ARiMR organ I instancji – na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy – prawidłowo orzekł o cofnięciu Grupie uznania i skreśleniu jej z rejestru grup. Strona nie zgodziła się z powyższą decyzją i wniosła skargę, w której zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie: - art. 7 K.p.a poprzez błędną wykładnię niniejszego przepisu i niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie, - art 8 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie podczas dokonywania subsumcji wskazanego stanu faktycznego, podczas gdy ma on zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, - art. 77 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy ma on kluczowe znaczenie w przedmiotowej sprawie albowiem w sprawie nie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe. W sprawie nie został zebrany cały materiał dowodowy a zebrane dowody nie zostały wyczerpująco zbadane, - art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak sporządzenia należytego uzasadnienia przedmiotowych decyzji, odpowiadającego wymogom oznaczonym w tym przepisie, w szczególności poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie tych decyzji, przejawiające się zwłaszcza w fakcie, że organ w żaden sposób nie wskazał na podstawie jakich dowodów oraz jakich okoliczności uznał, że przyjęcie stanowiska przez organ jest zgodne z obowiązującym prawem. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] września 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] sierpnia 2019 r. o cofnięciu uznania Skarżącej w grupie produktów liście tytoniu suszone i wykreśleniu jej z rejestru grup producentów rolnych. Rozpoznając skargę we wskazanym wyżej zakresie Sąd uznał, że jest ona niezasadna. Należy wskazać, że zasady organizowania się producentów rolnych w grupy producentów oraz zasady i warunki udzielania ze środków publicznych pomocy finansowej związanej z ich organizowaniem i funkcjonowaniem określa ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1026). Zgodnie z art. 2 powołanej ustawy osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej - mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego. Art. 3 ustawy o grupach określa szereg warunków, które muszą zostać spełnione dla prowadzenia działalności przez grupę producentów rolnych, a organy ARiMR wydając decyzje o płatności są zobowiązane sprawdzić, czy wnioskodawca został wpisany do rejestru grup producentów rolnych, ale także sprawdzić, czy wnioskodawca spełnia kryteria przyznania pomocy określone w przepisach wspólnotowych oraz, czy nie zachodzą określone w przepisach wspólnotowych przesłanki do odmowy wypłaty. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o grupach, nadzór nad działalnością grupy sprawuje dyrektor oddziału regionalnego Agencji właściwy ze względu na siedzibę grupy. Na podstawie art. 12 ust. 2 powołanej ustawy, Dyrektor oddziału regionalnego Agencji w ramach prowadzonego nadzoru przeprowadza kontrole w zakresie: 1) poprawności i zgodności ze stanem faktycznym danych zawartych we wniosku, o którym mowa w art. 8 ust. 1, i planie biznesowym, o którym mowa w art. 8 ust. 3 pkt 3, lub wniosku, o którym mowa w art. 8 ust. 2, i planie biznesowym, o którym mowa w art. 8 ust. 4 pkt 3; 2) spełniania przez grupę warunków, o których mowa w art. 3 lub art. 3a oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6; 3) realizacji planu biznesowego, o którym mowa w art. 8 ust. 3 pkt 3 lub w art. 8 ust. 4 pkt 3. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o grupach, w przypadku, gdy grupa: 1) przestaje spełniać warunki uznania określone w art. 3 albo art. 3a lub w przepisach wydanych na podstawie art. 6 lub uniemożliwia lub utrudnia przeprowadzenie kontroli o których mowa w art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3, 2) pomimo wezwania, o którym mowa w art. 9 ust. 5 lub art. 13 ust. 2, nie wypełnia obowiązku określonego w art. 9 ust. 4 lub art. 13 ust. 1 - Dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję o cofnięciu grupie uznania i skreśleniu jej z rejestru grup. Działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o grupach producentów, Dyrektor OR ARiMR zlecił przeprowadzenie kontroli mającej na celu potwierdzenie spełniania warunków uznania przez Grupę producentów rolnych oraz weryfikację realizacji planu biznesowego Skarżącej. Przeprowadzenie kontroli uznanej grupy w określonym terminie jest obowiązkiem Dyrektora OR. Jak wynika bowiem z art. 12 ust. 2a ustawy o grupach, kontrole spełniania przez grupę warunków i realizacji planu biznesowego przeprowadza się co najmniej raz na dwa lata, licząc od dnia wydania decyzji o uznaniu grupy. W rozpoznawanej sprawie, pomimo trzykrotnych prób przeprowadzenia przedmiotowej kontroli, po wcześniejszym zawiadomieniu przez organ, kontrola nie mogła się odbyć ze względu na zastanie przez kontrolujących zamkniętego zakładu albo brak przedstawiciela Grupy. Podkreślenie wymaga, co nie jest kwestionowane przez Skarżącą, że terminy kontroli były wcześniej uzgadniane z przedstawicielami Grupy. W tych okolicznościach zawarte w skardze twierdzenie Skarżącej, iż Grupa chciała przyjąć kontrolę są niewiarygodne. Z akt sprawy wynika, że po otrzymaniu informacji, iż w dniu [...] grudnia 2018 r. Prezes Zarządu nie może uczestniczyć w kontroli, bowiem znajduje się poza granicami kraju, pracownicy ARiMR ustalili nowy (drugi) termin kontroli na dzień [...] grudnia 2018 r., który został zaakceptowany przez Skarżącą. Jednak pomimo tego, w ustalonym terminie, Skarżąca nie umożliwiła przeprowadzenia kontroli. ARiMR przychyliła się do prośby o wyznaczenie kolejnego terminu kontroli po zakończonym sezonie wykupów, tj. na kwiecień, maj 2019 r. i wyznaczyła kolejny, trzeci już termin kontroli na dzień [...] kwietnia 2019 r. Pomimo zawiadomienia Skarżącej również w tym terminie kontrola nie mogła się odbyć bowiem pracownicy ARiMR zastali zamknięty zakład. Trzykrotne uniemożliwienie przez Skarżącą przeprowadzenia czynności kontrolnych prowadzi do wniosku, iż działania Skarżącej miały na celu uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli przez ARiMR co powoduje, że Dyrektor OR był zobowiązany do wydania decyzji o cofnięciu uznania. Jak wynika z przytoczonego wyżej art. 11 ustawy o grupach, Dyrektor OR wydaje decyzję o cofnięciu Grupie uznania i skreśleniu jej z rejestru grup, m.in. w przypadku uniemożliwienia lub utrudnienia przeprowadzenia kontroli w zakresie spełniania przez Grupę warunków i realizacji planu biznesowego. Sąd nie podziela również zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 7, art. 77 § 1 art. 80, art. 107 K.p.a. bowiem w niniejszej sprawie organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo. Ponadto uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji zawiera szczegółowe ustalenie faktów, na których oparł się organ, a uzasadnienie prawne odnosi się do prawidłowo zastosowanych przepisów prawa. Dokonana przez Sąd w rozpatrywanej sprawie analiza akt administracyjnych oraz uzasadnienie zaskarżonych decyzji prowadzi do wniosku, że organy orzekające w niniejszej sprawie podjęły wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Rozstrzygnięcie organu stanowi wynik wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.