I OZ 906/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 438/11 o odmowie przyznania J. O. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie w sprawie ze skargi J. O. na bezczynność Wójta Gminy Radzanów w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 października 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 438/11 odmówił przyznania J. O. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Powyższe postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 438/11 odrzucił skargę J. O. na bezczynność Wójta Gminy Radzanów w przedmiocie rozpoznania wniosku. W tej sytuacji J. O. wnioskiem z dnia [...] czerwca 2012 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną J. oraz dwiema małoletnimi córkami. Skarżący zaznaczył, że z końcem maja 2012 r. stracił pracę i obecnie znajduje się na zasiłku chorobowym w wysokości 2400 zł. Córki wnioskodawcy uczą się i nie uzyskują żadnego dochodu. Żona skarżącego jest zaś osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wnioskodawca podkreślił, że nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Wskazał także, że rodzina korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej. W związku z tym, że oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało ocenione jako niewystarczające do oceny aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, pismem z dnia 11 września 2012 r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia złożonego wniosku, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, poprzez przedstawienie: odpisów zeznań podatkowych wnioskodawcy oraz osób wspólnie prowadzących gospodarstwo domowe z ostatnich dwóch lat, wyciągu ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych oraz lokat wraz z historią dokonanych na nich operacji z ostatnich trzech miesięcy, oświadczenia o posiadanych pojazdach mechanicznych (podanie ich marki, modelu, roku produkcji), szczegółowego wykazu wydatków ponoszonych w związku z utrzymaniem oraz dokumentów potwierdzających ich ponoszenie, dokumentów potwierdzających zadeklarowany we wniosku dochód miesięczny brutto. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący nie nadesłał żadnego z żądanych dokumentów. W piśmie procesowym z dnia [...] września 2012 r. wskazał natomiast, że w 2010 r. osiągnął dochód w wysokości 18.043,80 zł, zaś w 2011 r. - 22.226,51 zł. Wnioskodawca ponownie zaznaczył, że jego żona jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Skarżący wskazał, że nie posiadają z żoną rachunków bankowych, ani pojazdów mechanicznych oraz przedstawił wykaz miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem. telefon – 44 zł, energia – 660 zł (330 zł miesięcznie), Internet – 69,57 zł, kanalizacja – 17 zł (za okres 29 czerwca 2012 r. – 3 sierpnia 2012 r.), przybory szkolne – 550 zł, opał na zimę – 500 zł, zapewnienie opieki lekarskiej – 600 zł. Wnioskodawca podkreślił, że posiadane środki pieniężne są niewystrczające na zaspokojenie potrzeb związanych z utrzymaniem rodziny, leczeniem i nauką córek (zakup ubrań, książek itd.). Wezwanie do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących sytuacji majątkowej strony, doręczone wnioskodawcy w dniu [...] września 2012 r., było kolejnym wezwanie w sprawie. Poprzednie wezwanie wystosowane w dniu 27 czerwca 2012 r. również nie zostało przez skarżącego należycie wykonane – jak wynika z analizy akt sprawy wnioskodawca nie nadesłał żądanych dokumentów lecz jedynie pismo procesowe, w którym przedstawił wyliczenia dotyczące przychodu jego i żony. Wyjaśnił, że on i żona nie posiadają rachunków bankowych oraz lokat, nie posiadają żadnego pojazdu mechanicznego, brakuje im środków na wyżywienie oraz na opłacenie studiów córki. Wnioskodawca wyliczył, że ponosi wydatki na opłacenie telefonu – 44 zł, opłacenie energii – 660 zł, Internet – 69, 57 zł, kanalizację – 17 zł, zakup książek dla córki, artykułów biurowych i szkolnych – 550 zł, zakup drewna na zimę – 500 zł, zakup leków – 270 zł. Wyjaśnił, że to co pozostaje po odliczeniu wszelkich opłat wystarcza im na bardzo skromne życie. J. O. dodał również, że opisana sytuacja materialna jest aktualna do [...] września 2012 roku, po tej dacie zmuszony jest szukać pracy, podkreślił, że sytuacja materialna jego rodziny jest trudna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że analiza danych zawartych w aktach sprawy prowadzi do wniosku, iż złożone przez J. O. oświadczenie nie pozwala na dostateczną ocenę jego sytuacji majątkowej i tym samym ustalenie czy należy przyznać prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Stanowisko takie jest w szczególności konsekwencją niewykonania przez wnioskodawcę wezwania referendarza sądowego do nadesłania wymienionych wcześniej dokumentów, jak również niewykonania kolejnego wezwania wystosowanego do niego przez Sąd. Sąd stwierdził, że nie ulega wątpliwości, iż wyjaśnienie kwestii związanych z sytuacją majątkową skarżącego, stosownie do treści art. 246 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ciążyło na wnioskodawcy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. O., wnosząc o jego uchylenie lub zmianę. Skarżący wywodził, że nie był w stanie przesłać na adres Sądu kopii żądanych dokumentów, ponieważ był chory. Dodał, że ma kłopoty z kręgosłupem i okiem. Stwierdził ponadto, że nie jest w stanie ponosić kosztów sądowych w sprawie i zatrudnić do prowadzenia swojej sprawy adwokata. Podał jednocześnie, że ponosi dodatkowo koszty zakupu węgla, tj. ok. 800 zł – 1700 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) "§1. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. (...)". Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, że złożone przez J. O. oświadczenie nie pozwala na dostateczną ocenę jego sytuacji majątkowej i tym samym ustalenie czy przysługuje mu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. W świetle akt sprawy stwierdzenie Sądu I instancji nie może wywoływać wątpliwości. W dniu 10 września 2012 r. wezwał on bowiem skarżącego, na podstawie art. 255 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem wezwano skarżącego m.in. do przedstawienia odpisów zeznań podatkowych skarżącego oraz osób wspólnie z nim prowadzących gospodarstwo domowe, wyciągów z posiadanych rachunków bankowych oraz lokat z historią dokonanych na nich operacji, oświadczenia o posiadanych przez wnioskodawcę oraz pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym osób pojazdów mechanicznych, dokumentów potwierdzających zadeklarowany we wniosku dochód miesięczny brutto. Skarżący nie przedstawił któregokolwiek ze wskazanych w powyższym zarządzeniu dokumentu. Nie przedstawił też jakiegokolwiek innego dokumentu z którego wynikałyby informacje, których przedstawienia domagał się Sąd I instancji. Z zażalenia wniesionego przez skarżącego wynika, że zdaje on sobie sprawę z faktu, iż nie wykonał ww. zarządzenia, tj. nie przedstawił dokumentów, na podstawie których można by było stwierdzić, że wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc się do zawartych w zażaleniu twierdzeń skarżącego, że nie mógł przesłać na adres Sądu wspomnianych dokumentów, gdyż był chory i że jego wydatki powiększyły się o kwotę wydatkowaną na węgiel stwierdzić należy, że skarżący może wystąpić z nowym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie, w szczególności gdy jego sytuacja majątkowa, czy też rodzinna, uległy zmianie. W tym stanie rzeczy, skoro zażalenie J. O. nie zawierało usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił zażalenie.