II SA/Bd 580/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Korycka asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2022 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] lutego 2022 r., znak [...]. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] lutego 2022 r., znak [...], Burmistrz W. na podstawie art. 17, art. 20 ust. 3, art. 23, art. 24, art. 25, art. 26, art. 29 i art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm., dalej powoływana jako uśr), rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1466) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej powoływana jako kpa) - odmówił przyznania J. B. (dalej określany jako Skarżący) świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na matkę. W uzasadnieniu organ wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: matce albo ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W aktach sprawy znajduje się orzeczenie o stopniu niepełnosprawności matki Skarżącego wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z siedzibą w W. z [...] .12.2021 r., z którego wynika, że została ona zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności, orzeczenie wydaje się na stałe. W punkcie IV. niepełnosprawność istnieje od widnieje zapis - nie da się ustalić, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od - 25 października 2021 r. Skarżący, zgodnie z oświadczeniem z 19.01.2022 r., zrezygnował z zatrudnienia na rzecz opieki nad matką od 1.10.2021 r. W aktach sprawy znajduje się pismo z 28.01.2022 r. N. w N. sp. z o.o., z którego jednoznacznie wynika, że Skarżący wykonuje świadczenia w zakresie opiekuna osób chorych i starszych na podstawie umowy zlecenia na czas określony od 1.05.2016 r. do 31.12.2022 r. Ostatni miesiąc świadczenia usług to sierpień 2021 r. Ponadto z zaświadczenia wynika, że Skarżący ma zawartą umowę do końca grudnia 2022 r., w związku z powyższym jest gotowy do świadczenia usług na rzecz pracodawcy z uwagi na nierozwiązanie umowy zlecenia. W aktach sprawy znajduje się kwestionariusz rodzinnego wywiadu środowiskowego, z którego wynika, że: matka Skarżącego mieszka sama i utrzymuje się z emerytury, w bloku obok mieszka jej siostra; ma ona zaburzenia pamięci, jednakże zwięźle odpowiadała na pytania pracownika socjalnego; poinformowała, że syn codziennie dzwoni do niej i często ją odwiedza; poinformowała, że syn pomaga w zarządzaniu finansami (robi opłaty i zakupy), dba o czystość mieszkania, robi pranie, gotuje; poinformowała, że syn kiedyś u niej nocował, jednak w tym zakresie pomaga jej siostra, poinformowała, że jej syn nie jest w stanie odwiedzać jej codziennie z uwagi na pracę zawodową. W związku z tym w ocenie Burmistrza nie została spełniona podstawowa przesłanka ustawy o świadczeniach rodzinnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tzn. Skarżący nie spełnia przesłanki określonej jej w art. 17 ust. 1 i ust. 1b. Od powyższej decyzji wniósł odwołanie Skarżący, zarzucając jej naruszenie art. 17 ust. 1 uśr, tj. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że nie spełnia przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na nierozwiązanie umowy zlecenia wobec złożonego oświadczenia o rozwiązaniu umowy zlecenia, oraz ust. 1b poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że wskutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie wnioskowanego świadczenia, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2022 r., nr [...] , na podstawie art. 17 ust. 1 uśr oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż Skarżący załączył do wniosku orzeczenie o stopniu niepełnosprawności matki stwierdzające, że została ona zaliczona do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Niepełnosprawność ma charakter stały. Powstania niepełnosprawności nie da się ustalić. W myśl art. 17 ust. 1b uśr, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Odnosząc się do wskazanej przez organ I instancji jako jednej z przyczyn wydania decyzji odmownej podstawy prawnej, tj. art. 17 ust. 1b uśr, Kolegium wskazało, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 21.10.2014 r., sygn. K 38/13, orzekł, że art. 17 ust. 1b uśr w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Trybunał uznał, w ww. wyroku, że w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia, przepis art. 17 ust. 1b uśr jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Oznacza to, zdaniem Kolegium, że w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem kryterium momentu powstania niepełnosprawności. Kolegium podziela w tej kwestii całości stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z 21.02.2018 r., sygn. akt I OSK 2758/17, że w obecnej sytuacji prawnej związanej w wydaniem omawianego wyroku Trybunału, nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie tej części art. 17 ust. 1b uśr. Dalej SKO wskazało, że w świetle treści art. 17 ust. 1 uśr musi istnieć związek przyczynowy między rezygnacją z zatrudnienia przez opiekuna (niepodejmowania przez niego pracy) a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny wskazanym w przepisie art. 17 uśr. Kolegium wskazało, że Skarżący do 30.09.2021 r. był zatrudniony na podstawie umowy zlecenia w N. sp. z o.o. Dnia 4.02.2022 r. został przeprowadzony z matką Skarżącego wywiad środowiskowy (opisany szczegółowo w uzasadnieniu organu I instancji). Biorąc pod uwagę jego treść, nie wynika zatem w żaden sposób, aby Skarżący osobiście zapewniał stałą i długotrwałą opiekę i pomoc matce i jednocześnie z tego właśnie powodu zaprzestał aktywności zawodowej. Sprawowana opieka musi w sposób oczywisty uniemożliwiać wykonywanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej osobie ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne. Innymi słowy, o rezygnacji z zatrudnienia czy też świadomym jego niepodejmowaniu można mówić w sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę jest obiektywnie zdolna do podjęcia zatrudnienia, a składające się na nią szczególne czynności zajmują tyle czasu, że podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia jest niemożliwe. Musi więc istnieć związek przyczynowy między rezygnacją z zatrudnienia przez opiekuna (niepodejmowania przez niego pracy) a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny wskazanym w przepisie art. 17 uśr, który to związek w niniejszej sprawie nie występuje. Skargę na ww. decyzję złożył Skarżący, zarzucając jej naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy: - art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr poprzez błędną wykładnię polegającą na pominięciu prawnie uzasadnionych celów wskazanej ustawy i przyjęciu, że nie spełnił przewidzianych w tej normie prawnej kryteriów, od spełnienia których uzależnione jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności, że nie zapewnia osobiście stałej i długotrwałej opieki i pomocy swojej matce i jednocześnie z tego powodu zaprzestał aktywności zawodowej; - § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2021 r. poz. 893) poprzez błędną wykładnię polegającą na nieuwzględnieniu okoliczności stwierdzonych w przeprowadzonym z jego matką wywiadzie, w szczególności, że ma ona zaburzenia pamięci, ma problemy z pamięcią i zachowaniem równowagi (problemy z błędnikiem), że jest zdenerwowana i zdezorientowana oraz przyjęciu na podstawie wywiadu wniosków odmiennych od tych, na jakich przyjęcie pozwala treść przeprowadzonego wywiadu; - § 7 ust. 2 i 3 cyt. rozporządzenia poprzez nieprzeprowadzenie wywiadu z matką Skarżącego w jego obecności - jako osoby sprawującej opiekę nad matką - pomimo spełnienia kryteriów do przeprowadzenia wywiadu w jego obecności; 2. naruszenie przepisów prawa procesowego, co miało wpływ na wynik sprawy: - art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności odnoszących się do zakresu faktycznej opieki sprawowanej przez Skarżącego i realnych możliwości sprawowania przez niego opieki nad matką w zakresie wymaganym jej stanem zdrowia; - art. 11 i art. 107 § 3 kpa z uwagi na brak adekwatnego uzasadnienia decyzji przejawiającym się w niewyczerpującym i nieprzekonującym wyjaśnieniu motywów wydanego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga była zasadna. Sąd stwierdził, że, wydając zaskarżoną decyzję, Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wykazanie, na czym polega naruszenie przepisów postępowania, wymaga wcześniejszego wskazania przepisu warunkującego zakres koniecznego do przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz sposób oceny ustalonego stanu faktycznego. Zgodnie z art. 17 ust. 1 uśr, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce lub ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przesłankami warunkującymi przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego są zatem: 1. rezygnacja z pracy zarobkowej lub powstrzymanie się od jej podjęcia, 2. spowodowane koniecznością sprawowania stałej lub długotrwałej opieki nad osobą bliską, 3. przy czym jest to osoba o określonym stopniu niepełnosprawności. W przedmiotowej sprawie bezspornie niepełnosprawność matki Skarżącego wypełnia ostatnią z ww. przesłanek. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ głównie kwestionuje sprawowanie przez Skarżącego opieki nad matką. Aby jednak to jednoznacznie stwierdzić, organ winien przeprowadzić w tym zakresie stosowne postępowanie dowodowe, czego niewątpliwie, co będzie wynikało z poniższych rozważań, nie uczynił. Zgodnie z art. 107 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2268 ze zm.), rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się również na podstawie art. 23 ust. 4aa uśr u osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne lub osoby pobierającej to świadczenie w celu weryfikacji wątpliwości dotyczących okoliczności związanej z niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz sprawowaniem faktycznej opieki nad osobą, na którą ubiega się lub pobiera świadczenie pielęgnacyjne. Wywiad środowiskowy jest zatem podstawowym dowodem, na podstawie którego można ustalić ww. okoliczności. Z kolei zgodnie z § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. poz. 893), w przypadku przeprowadzania wywiadu w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 107 ust. 1a pkt 1 i 2 ustawy, wywiad przeprowadza się z osobą deklarującą sprawowanie faktycznej opieki nad osobą, na którą ubiega się lub pobiera świadczenie, w miejscu sprawowania tej opieki, w obecności osoby, nad którą jest sprawowana faktyczna opieka. Tymczasem z akt sprawy wynika, że wywiad środowiskowy został przeprowadzony jedynie z matką Skarżącego, pod jego nieobecność. Szczególnie należy zwrócić uwagę na okoliczność, że z treści tego wywiadu wynika, iż matka Skarżącego ma kłopoty z pamięcią, co sama stwierdziła ona, a na co wskazuje równocześnie treść wywiadu, i nie potrafiła dokładnie określić zakresu opieki sprawowanej przez syna. Sam pracownik przeprowadzający wywiad środowiskowy stwierdził, że "nie może jednoznacznie stwierdzić, czy opieka sprawowana przez jej syna ma charakter ciągły". Budzić zdziwienie musi zatem jednoznaczne stwierdzenie przez organy, że Skarżący nie sprawuje nad matką opieki w rozumieniu art. 17 ust. 1 uśr. Ponadto organ, wbrew wyraźnej cyt. wyżej regulacji § 7 ust. 3 rozporządzenia, nie przeprowadził wywiadu środowiskowego ze Skarżącym. Niedostatecznie została także wyjaśniona okoliczność zatrudnienia skarżącego. Z uzasadnienia decyzji organu II instancji nie wynika jednoznacznie, czy Skarżący zrezygnował z zatrudnienia. Organ I instancji podał, że z oświadczenia Skarżącego z 19.01.2022 r. wynika, że zrezygnował on z zatrudnienia na rzecz opieki nad matką od 1.10.2021 r. Dalej organ podał, że w aktach sprawy znajduje się pismo z N. sp. z o.o. z 28.01.2022 r., z którego jednoznacznie wynika, że Skarżący wykonuje świadczenia w zakresie opiekuna osób chorych i starszych na podstawie umowy zlecenia na czas określony od 1.05.2016 r. do 31.12.2022 r. Ostatni miesiąc świadczenia usług to sierpień 2021 r. Organ I instancji wskazał, że w związku z udokumentowanym zatrudnieniem Skarżący jest gotowy do świadczenia usług na rzecz wskazanego pracodawcy z uwagi na nierozwiązanie umowy zlecenia. Organ odwoławczy wskazał z kolei, że Skarżący do 30.09.2021 r. był zatrudniony na podstawie umowy zlecenia. Następnie wskazał na oświadczenie matki Skarżącego, z którego wynika, że pracuje on zawodowo. Organ, wydając decyzję, nie dokonał jednoznacznej oceny ww. okoliczności, tzn. czy uważa Skarżącego za osobę, która zrezygnowała z zatrudnienia. Powyższe świadczy o zbyt powierzchownym rozważeniu materiału dowodowego przez organy, które w szczególności nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego w kierunku ustalenia rzeczywistych potrzeb osoby wymagającej opieki i rzeczywistego nakładu pracy Skarżącego wymaganego dla ich zaspokojenia. Ponadto wyjaśnienia wymaga kwestia zatrudnienia Skarżącego. Powyższe skutkuje, uwzględniając również niedokładne przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, istnieniem w tym przedmiocie uzasadnionych wątpliwości, które stanowią niedostateczne wyjaśnienie sprawy. Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i podejmuje kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). W zaistniałej sytuacji należało uznać, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w tym przywołanych powyżej przepisów, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji, organ, ponownie rozpoznając sprawę, dokona nie budzących wątpliwości w sprawie ustaleń stanu faktycznego związanych z zakresem sprawowanej przez Skarżącego opieki oraz kwestii rezygnacji przez niego z zatrudnienia. Następnie organ dokona ponownej oceny wniosku Skarżącego i całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, badając, czy stan faktyczny sprawy pozwala na przyznanie Skarżącemu wnioskowanego przez niego świadczenia. W tym celu organ przeprowadzi w prawidłowy sposób postępowanie dowodowe, w szczególności poprzez przeprowadzenie wywiadu środowiskowego zgodnie z treścią § 4 ust. 1 i 2 oraz § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić trzeba, że zasadne okazały się zarzuty skargi zarzucające naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego, co przełożyło się następnie na naruszenie wskazanych wcześniej przepisów postępowania. Tym samym zostały również naruszone przepisy art. 11 i art. 107 § 3 kpa. Nie był zasadny zarzut naruszenia § 7 ust. 2 cyt. rozporządzenia, ponieważ dotyczy on osoby niezdolnej do samodzielnej egzystencji, a taką świetle treści orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z 22.12.2021 r. matka Skarżącego niewątpliwie nie jest. Przedwczesny był natomiast zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 uśr, ponieważ dopiero na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego organ winien ustalić, czy Skarżący wypełnia wszystkie wymienione w nim przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Na koniec wskazać należy, że odnośnie przywołanej przez organ I instancji dodatkowej przesłanki odmowy przyznania przedmiotowego świadczenia, opartej o treść art. 17 ust. 1b uśr, SKO zasadnie wskazało na brak podstaw do jego zastosowania w sprawie, przedstawiając w tym zakresie szczegółową i opartą o utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych argumentację. Sąd podziela ocenę SKO co do bezpodstawności zastosowania w sprawie przez organ I instancji przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b uśr, uznając ją za prawidłową. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21.10.2014 r., K 38/13, art. 17 ust. 1b uśr w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14.12.2016 r., I OSK 1614/16, orzekł, że w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później, niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia, przepis art. 17 ust. 1b uśr jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Stwierdzenie niekonstytucyjności części przepisu w wyroku zakresowym wywołuje domniemanie niekonstytucyjności tej zakwestionowanej części, a skoro sądy są związane orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego w zakresie dokonanej oceny zgodności z Konstytucją, to znaczy, że nie mogą uchylić się od tego związania przez wzgląd na jakiekolwiek treści zawarte w uzasadnieniu takiego orzeczenia, ponieważ uzasadnienie nie stanowi treści rozstrzygnięcia. NSA podzielił też pogląd prezentowany w orzecznictwie, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i rozstrzygnięcia sądu w takiej sprawie na tej części przepisu art. 17 ust. 1b uśr, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyroki NSA z 6.07.2016 r., I OSK 223/16, z 2.08.2016 r., I OSK 923/16; z 7.09.2016 r., I OSK 755/16, z 21.10.2016 r. I OSK 1853/16, z 4.11.2016 r., I OSK 1578/16 i z 10.11.2016 r., I OSK 1512/16). Mając powyższe na uwadze, w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 329) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ww. ustawy, akcentując w szczególności realne zagrożenie epidemiologiczne dla zdrowia uczestników postępowania występujące na terenie miasta B., będącego siedzibą tutejszego Sądu, oraz brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z powodów technicznych. W konsekwencji w sprawie wydane zostało zarządzenie z dnia 7.09.2022 r. o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Podkreślić należy, że zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 ppsa, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.