II FZ 722/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogdan Lubiński po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 28 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Ke 349/17 w zakresie wyłączenia sędziego w sprawie ze skargi J. K. i K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 8 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego za 2017 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 28 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Ke 349/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M. S. od orzekania w sprawie o sygn. akt I SA/Ke 349/17. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że J. K. i K. K. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 8 maja 2017 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego na rok 2017. Skarga K. K. została odrzucona postanowieniem WSA w Kielcach sygn. akt I SA/Ke 349/17 z 11 lipca 2017 r. Na ww. postanowienie skarżący wnieśli sporządzoną i podpisaną własnoręcznie skargę kasacyjną, w której m.in. zawarli wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M. S., zarzucając sędziemu stronniczość w sprawie niniejszej. Wyjaśnili, że sędzia ten wydał postanowienie sygn. akt I SA/Ke 349/17 z 11 lipca 2017 r. o odrzuceniu skargi K. K., ponadto zajmował się tą sprawą od roku 2007. W dniu 26 lipca 2017 r. Sędzia WSA M. S. złożył oświadczenie, że nie istnieją ani przesłanki z art. 18 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. ani też okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w rozpoznawanej sprawie (art. 19 P.p.s.a.). Sąd uznał, że jak wynika z uzasadnienia wniosku, zarzuty strony skarżącej oparte są na potencjalnym braku bezstronności sędziego WSA w Kielcach M. S. w niniejszym postępowaniu, który skarżący wiążą z okolicznością wydania przez tego sędziego postanowienia o odrzuceniu skargi K. K. oraz okolicznością orzekania w sprawach skarżących od roku 2007. W wydaniu wyroków w sprawach J. K. i K. K. od 2007 r. brał udział sędzia objęty wnioskiem skarżących, jednakże sprawy te nie mają żadnego związku z niniejszym postępowaniem. Zatem, zdaniem Sądu, nie zachodzi żadna okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności przy orzekaniu w przedmiotowej sprawie. Nie ma również racji strona skarżąca twierdząc, że sędzia orzekał już w tej samej sprawie przez to, że brał udział w wydaniu postanowienia z 11 lipca 2017 r. sygn. akt. I SA/Ke 349/17 z o odrzuceniu skargi K. K. Konieczności wyłączenia sędziego w takiej sytuacji nie przewiduje przepis art. 18 § 1 pkt 6a ustawy P.p.s.a. Ponad tę okoliczność, że sędzia był stronniczy, skarżący nie podali natomiast żadnego innego konkretnego faktu mogącego uzasadniać wątpliwość co do jego bezstronności. Tymczasem, okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi wystąpić faktycznie i być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji. Skarżący tego nie uczynili. W ocenie WSA, skarżący nie uprawdopodobnili przyczyny wyłączenia wskazanego we wniosku sędziego. Stosowne wyjaśnienia potwierdzające brak podstaw do wyłączenia złożył też objęty wnioskiem Sędzia. W zażaleniu na powyższe postanowienie wniesiono o przychylenie się do wniosku o wyłączenie sędziego WSA M. S. Zdaniem strony, istnieje wątpliwość co do bezstronności sędziego, bowiem Sędzia brał udział w innych sprawach skarżących. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego, zarówno na wniosek, jak i z mocy prawa, służy zagwarantowaniu rozpoznania sprawy przez sąd w składzie utworzonym przez sędziów, którzy, nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mają związków z rozpoznawaną sprawą. Istota wyłączenia sędziego sprowadza się więc do wyeliminowania przyczyn, które mogą wzbudzać wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Dlatego też na podstawie art. 18 § 1 P.p.s.a. z mocy samej ustawy sędzia wyłączony jest w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty, wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym, dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7). Ponadto na mocy art. 18 § 3 P.p.s.a. sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. Zgodnie z art. 19 P.p.s.a. wyłączenie sędziego może też nastąpić na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W rozpoznawanej obecnie sprawie należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że brak podstaw do wyłączenia sędziego M. S. na podstawie którejkolwiek z wymienionych przesłanek wyłączenia z mocy ustawy. Wyłączenie na podstawie art. 19 P.p.s.a. powinno odwoływać się do przesłanek zobiektywizowanych, tak, aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie strony co do negatywnego do niej nastawienia sędziego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 stycznia 2015 r., II OZ 40/15). Dlatego też w żadnym razie przesłanki wyłączenia sędziego nie może stanowić jego uczestnictwo w rozpoznawaniu innych spraw, nawet podobnych przedmiotowo, które zakończyły się wydaniem wyroków nie odpowiadających oczekiwaniom strony. Istotą postępowania sądowego jest rozstrzyganie zawisłego przed sądem sporu, z nieuniknioną konsekwencją w postaci uznania racji tylko jednej z tych stron przy jednoczesnym zanegowaniu stanowiska jej przeciwnika procesowego. Wyrażenie określonego poglądu prawnego nie może też być poczytane jako powstanie szczególnego stosunku osobistego, mogącego stanowić podstawę do poddawania w wątpliwość bezstronności sędziego przy orzekaniu w innych sprawach, także podobnych pod względem merytorycznym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. [pic]