I SA/Wa 2433/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 28 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B.G. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 524/17 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2.000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz B.G. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE B. G. pismem z [...] października 2019 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 524/17. W pkt 1 wskazanego orzeczenia Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 1948 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] ozn. hip. "[...]", w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; Jednocześnie stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). W obecnie złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze skarżący wniósł o: - wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny, stosownie do postanowień art. 154 § 1 i § 6 p.p.s.a. w maksymalnej przewidzianej wysokości; - wydanie, na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a., zastępczego orzeczenia merytorycznego o przysługującym wnioskodawcy i innym uczestnikom postępowania dekretowego uprawnieniu do ustanowienia na ich rzecz użytkowania wieczystego. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że decyzja w sprawie nie została wydana i brak jest jakiejkolwiek aktywności organu. Przy czym Prezydent został wezwany do wykonania wyroku 18 września 2019 r., lecz nie udzielił odpowiedzi na to wystąpienie. Organ zmierza do niezałatwienia sprawy, co powoduje konieczność orzeczenia przez Sąd o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o oddalenie skargi w całości. Wskazał, że w toku prowadzonego postępowania wezwał wnioskodawców do wykazania następstwa prawnego po dawnym właścicielu hipotecznym. Ponadto zwrócił się o wydanie opinii urbanistycznej, dotyczącej przeznaczenia przedmiotowego gruntu, jak też wystąpił do [...] o archiwalne zdjęcia lotnicze, obejmujące tą nieruchomość. W piśmie procesowym z [...] grudnia 2019 r. skarżący wskazał, że przedłożył przy piśmie z [...] września 2019 r. postanowienia spadkowe po właścicielu nieruchomości gruntowej. Organ jest w posiadaniu dokumentu, co do którego twierdzi, iż nim nie dysponuje. W kolejnym piśmie procesowym z [...] czerwca 2020 r. skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a Prezydent [...] wyraził zgodę na rozpoznanie niniejszej skargi w tym trybie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem organowi grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - powoływanej dalej jako "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 524/17 w pkt 1 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 1948 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] ozn. hip. "[...]", w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Stwierdził też, iż bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Bezsporne w sprawie jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu [...] lipca 2018 r., co wynika z akt sądowych sprawy sygn. akt I SAB/Wa 524/17 (data prezentaty organu, k.-[...]), jednak dotąd organ sprawy nie rozstrzygnął. Skoro zaś Prezydent, w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z [...] kwietnia 2018 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy, Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 2.000 zł, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny, określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Rozpoznając jednocześnie sprawę, stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie ich w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu bezczynność organu po wyroku z 6 kwietnia 2018 r. ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia okres prowadzonego postępowania oraz to, że po zwrocie akt sprawy Prezydent nie podejmował czynności w sprawie. Dopiero w 2019 r. w sprawie sporządzone zostało sprawozdanie techniczne przez geodetę, wezwano uczestnika do wykazania następstwa prawnego po właścicielu nieruchomości oraz wystąpiono do [...]. Działania były podejmowane przez organ w znacznych odstępach czasu. W ocenie Sądu powyższe okoliczności uzasadniają uznanie działania organu za rażąco naruszające prawo. Odnosząc się z kolei do wniosku skarżących o orzeczeniu o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, na podstawie art. 154 § 2 P.p.s.a., wskazać należy, iż regulacja ta wymaga, aby pozwalał na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Oznacza to, że wydanie takiego orzeczenia w konkretnej sprawie uwarunkowane jest tym, czy akt ów sprawdzać się ma tylko do stwierdzenia bądź uznania uprawnienia. Sąd nie ma natomiast takiej możliwości, jeśli treść uprawnienia musi być jeszcze - jak ma to miejsce w przypadku ustanowienia użytkowania wieczystego - wypełniona zindywidualizowaną treścią, uwarunkowaną uprzednią oceną okoliczności sprawy, dokonaną przez organ administracji publicznej. Tego zaś przy rozpoznawaniu skargi na niewykonanie wyroku Sąd przesądzać nie powinien. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 3 sentencji wyroku. O kosztach procesu zwartych w punkcie 4 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na postawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 120 tej ustawy.