II SAB/Kr 193/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk po rozpoznaniu w dniu 28 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie doprowadzenia koryta potoku w Sopotni Małej do należytego stanu technicznego postanawia: skargę odrzucić. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi M. M. jest bezczynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie doprowadzenia koryta potoku w S. do należytego stanu technicznego. Pismem z dnia 1 lutego 2022 roku skierowanym do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Skarżąca na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2021 roku, poz. 2233 ze zm.), w tym m.in. w oparciu o art. 231 pkt. 2) i pkt. 3) u.P.w., zgodnie z którym właściciel śródlądowych wód powierzchniowych utrzymuje w należytym stanie technicznym koryta cieków naturalnych oraz kanały, będące w jego władaniu oraz zapewnia swobodny spływ wód powodziowych oraz lodów, wskazała że "odpowiedzialność na postępującą erozję denną potoku powodującej podmywanie istniejących koszy siatkowo kamiennych zabezpieczających drogę gminną oraz brzegu od strony działek nr [...] ponosi Państwowe Gospodarstwo Wodne". Podniosła ponadto, że "następuje niszczenie jej nieruchomości tymczasem ani nie zostały podjęte żadne prace mające na celu usunięcie erozji ani nie określono precyzyjnego czasu ich rozpoczęcia". W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 25 marca 2022 roku Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie – Nadzór Wodny Żywiec wskazało, że wykonanie zabezpieczenia prawego brzegu potoku miało miejsce w ramach usunięcia skutków powodzi i wystąpiła w 2010 roku przez Gminę [...] i prowadzonych robót zabezpieczających korpus drogi gminnej. W związku z tymi pracami zostały posadowione na prawym brzegu potoku kosze siatkowo-kamienne. Podczas prowadzonych czynności kontrolnych Nadzór Wodny w Żywcu stwierdził, że przedmiotowe kosze kamienne uległy podmyciu, co spowodowało ich osunięcie się do koryta potoku. Celem przywrócenia poprzedniego stanu zabezpieczenia skarpy (prawego brzegu) Nadzór Wodny w Żywcu podjął stosowne czynności. Wskazano przy tym, że spływ wód w w/w potoku jest swobodny. Do dnia dzisiejszego nie stwierdzono żadnego zatoru w rejonie działek nr ewid.[...] i [...]. Z kolei zgłaszany problem związany z osuwaniem się skarpy lewego brzegu - jak wskazuje treść opinii biegłego sądowego z zakresu hydrogeologii z dnia 16.09.2019r. sporządzoną dla Sądu Rejonowego w Żywcu akt I [...]) - jest wynikiem procesów rozluźnienia gruntu spowodowanym jego nawodnieniem, w związku z wykonanymi robotami liniowymi (przyłącze energetyczne wykonane prawdopodobnie w 2002r.) przez właściciela działek nr ewid.[...] i [...], co stanowi naruszenie stosunków wodnych. Następnie pismem z dnia 16 maja 2022 roku Skarżąca skierowała do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie wezwanie do niezwłocznego podjęcia prac celem doprowadzenia koryta potoku w S. do należytego stanu technicznego. Skarżąca wskazała, że Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie przyznał swoją odpowiedzialność za utrzymanie stanu koryta, jednak do chwili obecnej nie przystąpiono do wykonywania prac mających na celu doprowadzenie koryta do należytego stanu technicznego. Skarżąca nie została poinformowana o terminie ich rozpoczęcia, ani też o tym czy zostały zabezpieczone środki na ten cel. Następnie pismem z dnia 16 sierpnia 2022 roku wniesiona została skarga "na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie niezałatwienia przez Nadzór Wodny w Żywcu sprawy, której przedmiotem było pismo z dnia 1 lutego 2022 r.. KR.5.4.516.104..2021.MK tym bardziej, że w związku z wstępującą erozją denną potoku powodującej podmywanie istniejących koszy siatkowo kamiennych zabezpieczających drogę gminną oraz brzegu od strony działek nr [...], za którą odpowiedzialność ponosi Państwowe Gospodarstwo Wodne następuje niszczenie nieruchomości skarżącej, tymczasem ani nie zostały podjęte prace mające na celu usunięcie erozji, ani nie określono precyzyjnego czasu ich rozpoczęcia". Skarżąca zarzuciła naruszenie: "art. 35 § 1-3 w zw. z art. 36 § 1 k.p.a., i na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 PostAdmU wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, oraz zobowiązanie organu do podjęcia działań w określonym terminie. Wniosła również na podstawie art. 149 § 1a PostAdmU o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie na podstawie art. 200 p.p.s.a. zwrotu kosztów postępowania". W uzasadnieniu wskazano, że administracja wodna a w szczególności Nadzór Wodny w Żywcu oraz Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie wzywana wielokrotnie do niezwłocznego podjęcia prac celem doprowadzenia koryta do należytego stanu technicznego nie podjęła stosownych działań. Pomimo tego jednak, ani nie wskazano terminu ich rozpoczęcia, ani nie poinformowano skarżącej o tym czy zostały zabezpieczone środki na ten cel. Przypominając o treści ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. 2018 r. Poz. 2268 ze zm.), a w szczególności art 231 stanowiącego, że "właściciel śródlądowych wód powierzchniowych: zapewnia osiągnięcie celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz utrzymuje w należytym stanie technicznym koryta cieków naturalnych oraz kanały, będące w o władaniu; zapewnia swobodny spływ wód powodziowych oraz lodów; współuczestniczy w odbudowywaniu ekosystemów zdegradowanych przez niewłaściwą eksploatację zasobów wodnych; umożliwia wykonywanie obserwacji i pomiarów hydrologiczno-meteorologicznych oraz geologicznych" skarżąca podnosi, iż Nadzór Wodny w Żywcu nie utrzymuje w należytym stanie technicznym koryta potoku w S. , nie zapewniając swobodnego spływu wód, co prowadzi do niszczenia nieruchomości obejmującej działkę nr [...], a Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie - organ wyższego stopnia - nie reaguje na ponaglenia. Reasumując: skoro Nadzór Wodny w Żywcu nie utrzymuje w należytym stanie technicznym koryta, a organ wyższego stopnia Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie odmówił uznania ponaglenia za uzasadnione, to z uwagi na powyższe skarga na bezczynność wydaje się zasadna. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o odrzucenie skargi w całości. W uzasadnieniu wskazano, że skarga nie dotyczy sprawy administracyjnej ani czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, w rozumieniu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Jak wynika z treści pism, dotyczą one "doprowadzenia koryta do należytego stanu technicznego". Powyższe nie należy do zakresu działań Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie w ramach jego kompetencji jako organu administracyjnego. Przedmiotowa skarga nie jest objęta dopuszczalnością drogi sądowoadministracyjnej, albowiem wykracza poza zakres kontroli działalności administracji określony w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępował sądami administracyjnymi. Z przyczyn powyższych zarzuty skargi należy uznać za chybione i nie zasługujące na podzielenie, jako niedopuszczalna winna podlegać odrzuceniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje. Sądowa kontrola działalności administracji publicznej pod kątem przestrzegania prawa ma charakter ograniczony, zaś jej zakres przedmiotowy wyznaczają postanowienia art. 3 - 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 329 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Stosownie do treści art. 3 § 2 p.p.s.a. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, stosownie, do art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Z przytoczonych przepisów wynika, że nie każde działanie, albo bezczynność organów administracji publicznej administracji uznawane za naruszenie prawa może zostać poddane kontroli poprzez wniesienie skargi, przy czym stosownie do art. 58 § 1 pkt 1) p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Uwzględniając powyższe przepisy, a także wynikający ze skargi przedmiot zaskarżenia wyznaczony przez zgłoszone żądania i jego uzasadnienie, należy uznać, że skarga podlega odrzuceniu. W skardze M. M. zarzuca bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, którego skutkiem jest zaniechanie doprowadzenia koryta potoku w S. do należytego stanu technicznego. Trzeba jednak wskazać, że nie jest prowadzone żadne postępowanie w ramach którego można byłoby mówić o bezczynności czy przewlekłym jego prowadzeniu. Powodem odrzucenia skargi jest natomiast to, że przedmiot skargi jakim jest "zaniechanie doprowadzenia koryta potoku w [...] do należytego stanu technicznego" nie mieści się w katalogu działań administracji, które zostają poddane kontroli sądu administracyjnego. Oznacza to, że Sąd nie może w tym zakresie orzekać, co jak wynika z art. 58 § 1 pkt 1) p.p.s.a. skutkuje odrzuceniem skargi. Trafne jest stanowisko, że przedmiot skargi nie należy do zakresu działań Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie w ramach jego kompetencji jako organu administracyjnego i przedmiotowa skarga nie jest objęta dopuszczalnością drogi sądowoadministracyjnej, albowiem wykracza poza zakres kontroli działalności administracji określony w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępował sądami administracyjnymi. Ze względu na powyższe skarga na zasadzie art. 58 § 1 pkt. 1) p.p.s.a. oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. została odrzucona na posiedzeniu niejawnym.