I GZ 350/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 11 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 336/22 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi W. sp. z o.o. w W. na decyzje Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 13 grudnia 2021 r. nr 14/CE/D/GROiW/2021/ARiMR w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej na pokrycie części kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. UZASADNIENIE W. sp. z o.o. w W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 13 grudnia 2021 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej. W. sp. z o.o. w W. (dalej skarżącą) wskazała, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki. W treści wniosku Skarżąca stwierdziła, że wykonanie decyzji w obecnym stanie będzie oznaczało natychmiastowe ogłoszenie upadłości Skarżącej. Skarżąca wskazała, że kwota przypadająca do zwrotu (3.901.637,45 zł) znacząco przekracza jej możliwości płatnicze. Skarżąca wskazuje również na specyfikę obszaru w jakim działa - rynek owoców i warzyw oraz na możliwość upłynnienia majątku trwałego co jednak uniemożliwi prowadzenie dotychczasowej działalności. Ponadto skarżąca wskazała, że brak wstrzymania wykonania decyzji będzie miał również skutki społeczne – utrata miejsc pracy przez pracowników, brak możliwości magazynowania i sprzedaży warzyw oraz pozbawienie możliwości zarobkowania dla członków skarżącej. Do wniosku załączono dokumentację finansową spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 lipca 2022 r. po rozpoznaniu wniosku skarżącej wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że załączone do wniosku dokumenty jak również mając na uwadze wyjątkowość sytuacji, w której instytucja wstrzymania może zostać zastosowana, Sąd stwierdził, że wniosek skarżącej jest zasadny. WSA wskazał również, że w rozpatrywanej sprawie przytoczone przez skarżącą okoliczności uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Natychmiastowa zapłata kwoty 3.901.637, 45 zł, nawet w przypadku dobrze prosperującego przedsiębiorcy może zakłócić prowadzenie bieżącej działalności gospodarczej. Nałożony na wnioskującą spółkę obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia, co do zasady są odwracalne, niemniej jednak skutków zapłaty należności pieniężnej nie można rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości i sytuacji finansowej spółki. Sąd miał przy tym na uwadze pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony w postanowieniu z dnia 18 lipca 2017 r. o sygn. akt II GZ 557/17, zgodnie z którym, samo zestawienie kwoty podlegającej zwrotowi z majątkiem strony nasuwa wniosek, że jej uiszczenie nie będzie możliwe bez trwałej szkody dla skarżącej. Skarżąca uprawdopodobniła, że nie dysponuje kwotą pozwalającą jej na pokrycie należności wynikającej z zaskarżonej decyzji. Z posiadanych przez spółkę sprawozdań finansowych za lata ubiegłe wynika, że skarżąca odnotowała stratę w wysokości kilkuset tysięcy złotych. W ocenie Sądu nałożenie na skarżącą obowiązku zapłaty należności w wysokości 3.901.637,45 zł wpłynie negatywnie na sytuację finansową skarżącej i spowoduje powstanie stanu niewypłacalności. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na powyższe postanowienie WSA w Warszawie złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego od skarżącego na rzecz organu według norm przepisanych oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia. Zażaleniem organ zarzucił naruszenie: 1. art. 61 §3 p.p.s.a. przez wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji pomimo braku możliwości jej wykonania, w tym dokonania czynności egzekucyjnych, wskutek wejścia do obrotu decyzji Prezesa ARiMR z 07.04.2022 nr 23/2022 o rozłożeniu na raty kwoty nienależnie pobranych płatności ustalonej zaskarżoną decyzją Prezesa ARiMR; 2. art. 61 §3 p.p.s.a. przez nie uwzględnienie wpływu decyzji Prezesa ARiMR z 07.04.2022 nr 23/2022 o rozłożeniu na raty kwoty nienależnie pobranych płatności ustalonej zaskarżoną decyzją Prezesa ARiMR na płynność finansową spółki i możliwość dalszego jej istnienia; 3. art. 61 §3 p.p.s.a. przez wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji pomimo braku pełnej informacji o sytuacji majątkowej spółki, w tym o wysokości i wykonalności zobowiązań; 4. art.141 §4 p.p.s.a. w związku z art.166 p.p.s.a. przez: a) dowolne przedstawienie stanu sprawy, b) brak przedstawienia stanowiska organu, c) brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a w szczególności brak zestawienia szczegółowych danych ekonomicznych i brak wyjaśnienia wpływu wydania decyzji Prezesa ARiMR z 07.04.2022 nr 23/2022 o rozłożeniu na raty kwoty nienależnie pobranych płatności ustalonej zaskarżoną decyzją Prezesa ARiMR tak co do wykonalności decyzji, jak i co do wpływu na płynność finansową i możliwość prowadzenia dalszej działalności skarżącego. W uzasadnieniu zażalenia organ przedstawił argumentację wniesionych zarzutów oraz przedstawił stanowisko w sprawie. Do zażalenia organ załączył decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 7 kwietnia 2022 r., którą to decyzją organ na wniosek skarżącej rozłożył na raty kwotę wynikającą z decyzji z dnia 13 grudnia 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Wniesienie skargi do sądu ze względu na treść art. 61 § 1 p.p.s.a. nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Jak wynika z tego przepisu, przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd administracyjny wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej. Skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, uzależniając możliwość udzielenia ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tych przesłanek, a korelatem tego obowiązku po stronie sądu jest powinność zbadania, czy powoływane przez wnioskodawcę okoliczności można zakwalifikować jako niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym, co wymaga podkreślenia, omawiany przepis wyraźnie wskazuje, że ochrona tymczasowa może zostać udzielona, nie tyle z uwagi na wykazanie przesłanek przez stronę, co na faktyczne ich zaistnienie. Oznacza to, że sąd oceniający wniosek winien zbadać rzeczywisty kontekst sprawy, a nie tylko informacje przedstawione przez wnioskodawcę. Na rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej nie powinny zaś wpływać okoliczności obojętne z punktu widzenia treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Tymczasem zaskarżone postanowienie, jak słusznie wskazano w zarzutach zażalenia, odbiega merytorycznie od przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a., w szczególności Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji skarżącej nie wydysponował załączoną do zażalenia decyzją Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 7 kwietnia 2022 r., którą to decyzją organ na wniosek skarżącej rozłożył na raty kwotę wynikającą z decyzji z dnia 13 grudnia 2021 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie postanowienia Sądu I instancji nie zawiera takich argumentów, które w sposób logiczny świadczyłyby o zasadności jego rozstrzygnięcia w oparciu o zastosowaną podstawę prawną. Ocenę o braku zasadności tego rozstrzygnięcia determinują dodatkowo podniesione w zażaleniu okoliczności, których Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę. W realiach niniejszej sprawy należy zauważyć, że do wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, skarżąca złożyła dokumenty (bilans, faktury), które winny być poddane merytorycznej analizie, która to analiza winna wykazać w sposób przekonywujący zasadność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny uchylając postanowienie Sądu I instancji, w żaden sposób nie podważa dokonanej przez Sąd oceny sytuacji skarżącej spółki, jednakże w związku z przedłożeniem przez organ decyzji z dnia 7 kwietnia 2022 r. wystąpiła potrzeba dokonania ponownej oceny wniosku skarżącej. W szczególności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powinien dokonać ponownej merytorycznej oceny możliwości finansowych skarżącej mając na uwadze przedłożone przez samą skarżącą dokumentów jak również przedłożoną przez organ decyzję o rozłożeniu skarżącej kwoty do zwrotu na raty. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.