II SA/Ol 576/20

SENTENCJA Dnia 29 września 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2020 roku sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Nidzicy na uchwałę Rady gminy w Kozłowie z dnia 30 marca 2011 r., nr VIII/54/11 w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Gminnego Zespołu Interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania stwierdza nieważność § 1 ust. 2 uchwały oraz § 1 ust. 3, § 2 i § 3 załącznika do uchwały. UZASADNIENIE Uchwałą Nr VIII/54/2011 z dnia 30 marca 2011 r., podjętą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U.2001 r., Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), w związku z art. 9a ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U. Nr 180, poz. 1493 z późn. zm.), Rada Gminy w Kozłowie uchwaliła tryb i sposób powoływania i odwoływania członków Gminnego Zespołu Interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na powyższą uchwałę wniósł Prokurator Rejonowy w Nidzicy, zaskarżając ją w części dotyczącej § 1 ust. 2 uchwały oraz § 1 ust. 3 w zakresie, w jakim odnosi się do kuratorów sądowych, § 2 oraz § 3 załącznika do uchwały. Zaskarżonej uchwale Prokurator zarzucił naruszenie art. 9a ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U. z 2020 r., poz. 218), zwanej dalej również: "ustawą" w zw. z art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 7 i 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez: - przekroczenie granic upoważnienia ustawowego z art. 9a ust. 15 ustawy do uregulowania uchwałą jedynie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania, czy proceduralnych, organizacyjnych zasad, nie zaś określania celów czy zadań Zespołu, jak to wskazano w § 2 i 3 załącznika; - przekroczenie granic upoważnienia ustawowego z art. 9a ust. 15 ustawy, a także sprzecznego z art. 9a ust. 8 ustawy uregulowania w § 1 ust. 2 uchwały, stanowiącego rozwinięcie § 1 ust. 3 załącznika do uchwały, uzależniającego przystąpienie do Zespołu od podpisania porozumienia z Wójtem Gminy Kozłowo, podczas, gdy wchodzący obligatoryjnie w skład Zespołu kuratorzy sądowi nie są objęci porozumieniem. Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały we wskazanej części. W odpowiedzi na skargę, Rada Gminy wniosła o uwzględnienie skargi. Stwierdziła, że dostrzega kierunek wykładni w zakresie, w jakim uchwały obejmują obecność w ich składzie kuratorów sądowych. Nadto, w zakresie zarzutów, dotyczących § 2 i 3 załącznika do uchwały, w ocenie organu, znajdują one uzasadnienie w zakresie, w jakim zostało to wskazane w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości, m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Natomiast art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", rozstrzyga, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Uwzględniając skargę na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, Sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej uchwały według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę podjęcia zaskarżonej uchwały stanowi przepis art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Zgodnie z tym przepisem - rada gminy określi, w drodze uchwały, tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania. Bez wątpienia więc, postanowienia § 2 i § 3 załącznika do uchwały, dotyczące odpowiednio: celów Gminnego Zespołu Interdyscyplinarnego i zadań tego Zespołu, podjęte zostały bez podstawy prawnej, bowiem powołany przepis ustawy nie obejmuje swoją dyspozycją uprawnień dla Rady do określania celów i zadań Zespołu Interdyscyplinarnego. Niezgodne z prawem są również postanowienia § 1 ust. 2 uchwały i § 1 ust. 3 załącznika do uchwały. W myśl § 1 ust. 2 uchwały – Zespól działa na podstawie porozumień zawartych pomiędzy Wójtem Gminy Kozłowo a podmiotami, których przedstawiciele powołani zostaną w Zespole. Zgodnie zaś z § 1 ust. 3 uchwały - warunkiem przystąpienia instytucji do Zespołu Interdyscyplinarnego jest podpisanie porozumienia instytucji z Wójtem Gminy Kozłowo, bądź wydelegowanie przez Wójta jednostki organizacyjnej Gminy Kozłowo do udziału w pracach Zespołu. Powyższe postanowienia w sposób istotny naruszają art. 9a ust. 8 ustawy, zgodnie z którym Zespół interdyscyplinarny działa na podstawie porozumień zawartych między wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta a podmiotami, o których mowa w ust. 3 lub 5. Zgodnie z ust. 3 - w skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą przedstawiciele: 1) jednostek organizacyjnych pomocy społecznej;2) gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych; 3) Policji;4) oświaty;5) ochrony zdrowia;6) organizacji pozarządowych. Natomiast zgodnie z art. 9a ust. 4 ustawy - w skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą także kuratorzy sądowi. W myśl zaś ust. 5 - w skład zespołu interdyscyplinarnego mogą wchodzić także prokuratorzy oraz przedstawiciele podmiotów innych niż określone w ust. 3, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Z powyższych przepisów ustawy wynika, ze kuratorzy sądowi wchodzą w skład Zespołu Interdyscyplinarnego, jednak Wójt nie zawiera z nimi porozumień, co wynika z zakwestionowanych wyżej postanowień Regulaminu. Końcowo wskazać należy, że zasadne było stwierdzenie nieważności uchwały, pomimo, iż podjęta ona została w roku 2011. Zgodnie bowiem z art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym - nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Zaskarżona uchwała stanowi zaś akt prawa miejscowego. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.