I OZ 823/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, po rozpoznaniu w dniu 31 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2734/11 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 17 września 2012 r., II SA/Wa 2734/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez A. D. decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych. W ocenie Sądu pierwszej instancji, zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję w części umarzającą postępowanie jako bezprzedmiotowe, a w części odmawiającą uwzględnienia wniosku, nie podlega wykonaniu, gdyż brak jest przedmiotu wykonania. Odmowa uwzględnienia wniosku skarżącego o udostępnienie danych określonych osób, czy jego częściowe umorzenie, nie powoduje powstania zobowiązania do określonego działania czy zaniechania. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może dotyczyć tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Wykonanie zaś aktu administracyjnego oznacza spowodowanie takiego stanu w rzeczywistości społecznej, który jest zgodny z treścią aktu. Natomiast decyzja odmowna nie podlega wykonaniu, gdyż brak jest w jej przypadku przedmiotu wykonania (tj. węzła praw i obowiązków), który mógłby podlegać wykonaniu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Komentarz", Warszawa 2005, s. 295). Sąd podkreślił, że ewentualne wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wcale nie obligowałoby organu do nakazania udostępnienia Spółdzielni Mieszkaniowej [...] danych, o które skarżący wnosi. Kwestia dotycząca prawidłowości rozpoznania przez organ wniosku skarżącego o zobowiązanie Spółdzielni do udostępnienia mu wnioskowanych danych osobowych będzie przedmiotem merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym i nie może być rozstrzygana na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie jej wykonania. W zażaleniu zarzucono naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 2 ust. 1 Protokołu nr 4 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 45 ust. 1, art. 47, art. 50 i art. 52 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – zwanej dalej "p.p.s.a.". Wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zgodnie z wnioskiem, zasądzenie kosztów postępowania i dopuszczenie dowodu z akt spraw, o co skarżący wnosił już w sprzeciwie z 9 lutego 2012 r. W uzasadnieniu powołano się na wynikające z Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności prawo do poszanowania życia prywatnego, rodzinnego oraz mieszkania, a także na wynikające z Protokołu do tej Konwencji prawo każdego, kto przebywa legalnie na terytorium państwa, do swobodnego poruszania się i wyboru miejsca zamieszkania na tym terytorium. Skarżący zwrócił uwagę na podobną treść wskazanych w zażaleniu przepisów Konstytucji RP. Z uwagi na zakłócanie ciszy nocnej przez sąsiadów, wymienione wyżej prawa są w opinii skarżącego naruszane. Skarżący jest faktycznie pozbawiony prawa do korzystania ze swojego mieszkania, a dostęp do żądanych danych osobowych umożliwi mu wszczęcie postępowania sądowego. Zaskarżona decyzja uniemożliwia Spółdzielni Mieszkaniowej [...] udostępnienie danych, co czyni zasadnym wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. W ocenie skarżącego Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił argumentacji przemawiającej za uwzględnieniem wniosku a powołanej w piśmie z 31 sierpnia 2012 r. Skarżący powołał także postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym o sygnaturze akt II SA/Wa 2733/11 oraz wskazał na istniejące wobec Spółdzielni zadłużenie. W odpowiedzi na zażalenie, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jego oddalenie. Organ podkreślił, że argumenty podniesione w zażaleniu stanowią wyłącznie polemikę z ustalonym w sprawie stanem prawnym i faktycznym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. jest nierozerwalnie związane z koniecznością uzasadnienia przez wnioskodawcę, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi zostanie wzruszony. O możliwości przyznania ochrony na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie decyduje rodzaj aktu będącego przedmiotem skargi, ale to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w graniach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona strony przed skutkami, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W piśmie z 31 sierpnia 2012 r. (k. 131) skarżący, wezwany przez Sąd pierwszej instancji do wykazania istnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. wskazał, że wykonanie decyzji uniemożliwi wszczęcie postępowania sądowego mającego na celu ochronę jego praw (korzystania z mieszkania). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie skarżący niezasadnie wiąże wstrzymanie decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z powstaniem po stronie Spółdzielni Mieszkaniowej obowiązku udostępnienia danych. Decyzją organu z [...] sierpnia 2012 r. utrzymana została w mocy decyzja o umorzeniu postępowania w zakresie wniosku o nakazanie udostępnienia danych osobowych "osób faktycznie zamieszkujących lokal" i odmowie uwzględnienia wniosku w pozostałym zakresie (tj. udostępnienia danych osobowych "osób posiadających tytuł prawny do lokalu"). Organ umorzył postępowanie uznając, że Spółdzielnia nie przetwarza danych osobowych "osób faktycznie zamieszkujących lokal", a odmówił uwzględnienia wniosku w pozostałym zakresie argumentując, że Spółdzielnia udostępniła dane osobowe "osób posiadających tytuł prawny do lokalu", czego nie kwestionuje skarżący. Należy zaznaczyć, że dopiero uchylenie przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonej decyzji będzie mogło otworzyć drogę do ewentualnego wydania przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych rozstrzygnięcia nakazującego Spółdzielni udostępnienie danych osobowych w żądanym zakresie. Jako skutek zaskarżonej decyzji można ogólnie wskazać brak dostępu przez skarżącego do danych osobowych. Nie jest możliwe "wstrzymanie" takiego skutku poprzez nakaz udostępnienia takich danych. W tym kontekście, chęci wszczęcia postępowania sądowego mającego na celu ochronę praw skarżącego (korzystania z mieszkania) nie można zakwalifikować jako wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków opisanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. O udostępnieniu danych osobowych nie może orzec sąd administracyjny rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a o tym, czy zgodna z prawem jest decyzja o umorzeniu postępowania i odmowie uwzględnienia wniosku w pozostałym zakresie rozstrzygać będzie sąd rozpoznając skargę na tą decyzję. Z tego również względu, nie mogą odnieść zamierzonego skutku powołane w zażaleniu argumenty przemawiające w ocenie skarżącego za uwzględnieniem skargi. Ponadto, dokumenty na które powoływał się skarżący w zażaleniu nie zostały przez niego dołączone a wyłącznie wymienione w sprzeciwie z 9 lutego 2012 r. (k. 42), a zatem nie mogły zostać uwzględnione przez Sąd, który rozstrzyga na podstawie akt sprawy (por. art. 133 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie z pisma z 9 lutego 2012 r. wynika, że mają one potwierdzać zakłócanie ciszy nocnej, co nie ma związku z zasadnością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W postępowaniu o sygnaturze II SA/Wa 2733/11 wydane zostały wyłącznie postanowienia związane z przyznaniem prawa pomocy i odrzuceniem skargi z powodu nieuiszczenia wpisu od tej skargi – nie będą więc pozostawać w związku z postępowaniem w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.