II OSK 2560/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 września 2011 r. sygn. akt II SAB/Bd 13/11 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi P. G. na bezczynność Prezydenta Miasta Bydgoszczy w przedmiocie skorygowania błędnego wpisu meldunkowego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE P. G. wnioskiem z dnia 18 lipca 2010 r. zwróciła się do Urzędu Gminy Białe Błota z wnioskiem o skorygowanie błędnego wpisu meldunkowego stwierdzającego czasowe zameldowanie D. G. w B. w szczególności w okresie od 20 stycznia 2005 r. do 31 grudnia 2005 r. oraz w okresie od 22 września 2006 r. do 26 stycznia 2008 r. W uzasadnieniu wniosku podano, że zameldowanie D. G. w Bydgoszczy związane było z odbywaniem przez nią studiów, podczas gdy faktycznie nie studiowała. Dotyczy to okresu od 20 stycznia 2001 r. do 30 września 2005 r. Wnioskodawczyni wskazała, że zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ ma obowiązek skorygowania błędnego wpisu meldunkowego. Jak twierdzi D. G. miejsce stałego zameldowania opuściła w 2004 r., a studia rozpoczęła dopiero 1 października 2005 r., tak więc przez okres niemal 2 lat zamieszkiwała poza miejscem stałego zameldowania i nigdzie nie zgłosiła tego faktu uchybiając obowiązkowi meldunkowemu i w sposób rażący narażając dyspozycję art. 4 pkt 1 w związku z art. 8 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wójt Gminy Białe Błota postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. przekazał wniosek skarżącej wg właściwości do Urzędu Miasta w Bydgoszczy. Urząd Miasta Bydgoszczy pismem z dnia 6 sierpnia 2010 r. poinformował P. G., że zameldowanie D. G. w Bydgoszczy przy ul. Z. [...] zostało zarejestrowane prawidłowo i obecnie jest zapisem archiwalnym. Podniesiono, że każdy ma prawo i obowiązek zarejestrowania pobytu, a organ meldunkowy nie ma uprawnienia do ustalania powodów zmiany adresu. Pismo to P. G. odebrała 30 sierpnia 2010 r., a następnie do Urzędu Miasta w Bydgoszczy skierowała pismo z dnia 1 września 2010 r. zatytułowane "zażalenie". Urząd Miasta w Bydgoszczy odpowiedział na to pismem z dnia 20 września 2010 r., wskazując na definicję strony i podnosząc, że skarżąca nie przedstawiła żadnych okoliczności, dowodów oraz przesłanek dających podstawę do wszczęcia postępowania w trybie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm.). Pismo to skarżąca otrzymała 7 października 2010 r. i pismem z 6 listopada 2010 r. (taka sama data stempla pocztowego) złożyła skargę do tut. Sądu "w szczególności z rażącą bezczynnością Urzędu Miasta Bydgoszczy". Wniosła o stwierdzenie, że doszło do bezczynności organu, a tym samym do przewlekłości postępowania, zobowiązanie organu do zaprzestania takiego postępowania i wyznaczenie organowi terminu do załatwienia sprawy oraz stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów o właściwości a tym samym dwuinstancyjności postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi P. G., na podstawie art. 58 §1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), odrzucił skargę. Sąd stwierdził, że żądanie skarżącej należało załatwić w formie decyzji administracyjnej. W decyzji należy rozstrzygnąć, czy są warunki do uchylenia tej czynności materialno – technicznej. W przypadku negatywnym należy wydać decyzję o odmowie uchylenia czynności w postaci zameldowania. Należy także rozważyć problem interesu prawnego skarżącej – art. 28 K.p.a. Sąd wskazał, że skarżąca nie wyczerpała trybu zaskarżenia w przypadku bezczynności organu przewidzianego w art. 37 § 1 K.p.a. Ponadto Sąd przyznał radcy prawnemu 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła skarżąca, zaskarżając postanowienie w zakresie odrzucenia skargi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenia art. 58 §1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W głównych motywach uzasadnienia skargi kasacyjnej wywodzono, że Sąd I instancji nie wziął pod uwagę, że skarżąca stosownie do art. 37 §1 K.p.a. złożyła zażalenie na bezczynność organu jakim jest Prezydent Miasta Bydgoszczy. Jest to zażalenie z dnia 1 września 2010 r. Skarżąca wskazuje, że co prawda zażalenie to zostało wniesione wprost do organu, który w bezczynności pozostawał, jednakże nie pozwala to na uznanie, że tryb, o którym stanowi art. 37 K.p.a. nie został wyczerpany. Skarżąca wywodziła, że obowiązkiem organu było, stosownie do treści art. 65 §1 K.p.a., niezwłocznie przekazać skargę do organu właściwego przy jednoczesnym zawiadomieniu skarżącej. Stąd uzasadnione było złożenie skargi na bezczynność organu w trybie art. 3 §2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na tych podstawach skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w zaskarżonej części i o przyznanie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 37 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071) "Na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia". W zaskarżonym postanowieniu zasadnie wskazano, że warunkiem wniesienia skargi na bezczynność było wyczerpanie środka zaskarżenia, którym w przypadku wniesienia skargi na bezczynność organu administracji publicznej było zażalenie do organu wyższego stopnia w trybie art. 37 §1 K.p.a. Tym samym, skoro skarżąca nie wyczerpała przysługujących jej na etapie postępowania administracyjnego środków zaskarżenia, nie jest zasadny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 58 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Wskazane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, a znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy zażalenie skarżącej z dnia 1 września 2010 r. skierowane było do: "Urząd Miasta Bydgoszczy Wydział Spraw Obywatelskich Referat Ewidencji Ludności Kierownik I. G.". Tak określonego adresata zażalenia nie sposób uznać za organ wyższego stopnia w stosunku do Prezydenta Miasta Bydgoszczy. Skoro z treści pisma nie wynika organ – do którego w zamiarze skarżącej pismo było skierowane, to organ, który faktycznie pismo otrzymał, nie jest w stanie przekazać je według właściwości. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.