II OPP 26/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Włodzimierz Ryms (sprawozdawca), Sędziowie NSA: Jan Kacprzak, Maria Rzążewska, po rozpoznaniu w dniu 19 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi D. W. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu w sprawie wyłączenia sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu od orzekania w sprawie ze skargi D. W., M. W., J. W. i M. W. na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. w przedmiocie robót budowlanych wykonywanych na terenie działki nr [...] w N. D., sygn. akt II SO/Po 5/05 postanawia: 1) stwierdzić, że w postępowaniu w tej sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania, 2) przyznać skarżącej D. W. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sumę pieniężna w wysokości 1000 (tysiąc) zł, 3) przyznać skarżącej D. W. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty sądowej od skargi na przewlekłość postępowania. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznaje sprawę z wniosku D. W., M. W., M. W. i J. W. o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu od orzekania w sprawie o sygn. akt II SAB/Wr 5/04. Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OPP 11/07 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu w tej sprawie i przyznał skarżącej D. W. sumę pieniężną w wysokości 1 000 zł. Skarżąca w lipcu 2008 r. wniosła kolejną skargę na przewlekłość postępowania, która została odrzucona postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OPP 11/07 z uwagi na to, że skarżąca wystąpiła z nową skargą na przewlekłość postępowania w tej samej sprawie przed upływem 12 miesięcy od czasu rozpoznania poprzedniej skargi na przewlekłość postępowania. Skarżąca wniosła następną skargę na przewlekłość postępowania w tej sprawie we wrześniu 2008 r., zatem już po upływie 12 miesięcy od czasu rozpoznania poprzedniej skargi na przewlekłość postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 11 stycznia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek D. W., M. W., J. W. i M. W. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Na to postanowienia skarżący wnieśli zażalenie. Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OPP 11/07 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu w tej sprawie. Od czasu zwrotu akt sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny w listopadzie 2007 r. do dnia 14 lipca 2008 r. WSA w Poznaniu nie podejmował żadnych czynności w sprawie. Dopiero dnia 20 sierpnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przedstawił Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu zażalenie skarżących D. W., M. W., J. W. i M. W. na postanowienie z dnia 11 stycznia 2005 r. Zażalenie to zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2008 r., sygn. akt II OZ 979/08. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki; Dz. U. Nr 179, poz. 1843, zwanej dalej "ustawą"). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do przepisu art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływ oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Ustawa nie określa wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika z art. 14 ustawy, który stanowi, że ponowna skarga na przewlekłość postępowania w tej samej sprawie może być wniesiona po upływie 12 miesięcy. Oznacza to, że co do zasady postępowanie sądowe jest przewlekłe, jeżeli toczy się ponad 12 miesięcy. W rozpoznawanej sprawie prawo skarżącej do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone. Od czasu stwierdzenia przewlekłości postępowania postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OPP 11/07 i zwrotu akt sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w listopadzie 2007 r. do lipca 2008 r. (przez okres 8 miesięcy) Sąd ten nie podejmował żadnych czynności w sprawie. Ponadto należy zwrócić uwagę na to, że zażalenie na postanowienie z dnia 11 stycznia 2005 r. zostało przedstawione Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w sierpniu 2008 r., a zatem po upływie ponad 3 lata od czasu jego wniesienia. Z tego względu postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu nie mogło zostać zakończone. Tak długi okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy w przedmiocie wyłączenia sędziów, w szczególności czas oczekiwania na przedstawienie zażalenia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu celem jego rozpoznania, uzasadnia stwierdzenie, że zostało naruszone prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Uwzględniając skargę na przewlekłość postępowania, Sąd orzeka w granicach żądań strony przytoczonych w skardze (art. 6 i 12 ustawy). Dotyczy to żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania oraz przyznania odpowiedniej sumy pieniężnej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając skargę stwierdził, że w postępowaniu tym nastąpiła przewlekłość postępowania (art. 12 ust. 2 ustawy) oraz przyznał skarżącej jako odpowiednią sumę pieniężną od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę 1 000 zł (art. 12 ust. 4 ustawy). Określając wysokość sumy pieniężnej z tytułu przewlekłości postępowania, Sąd miał na uwadze czas trwania postępowania, rodzaj sprawy, w której nastąpiła przewlekłość, a także to, że postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OPP 11/07 stwierdzono przewlekłość postępowania w sprawie i przyznano skarżącej sumę pieniężną w wysokości 1 000 zł oraz to, że od czasu zwrotu akt przez Naczelny Sąd Administracyjny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przez 8 miesięcy nie podejmował żądnych czynności w sprawie. Mając na uwadze szczególny charakter postępowania w sprawie ze skargi na przewlekłości postępowania oraz sytuację materialną skarżącej Naczelny Sąd Administracyjny przyznał D. W., na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od opłaty od skargi na przewlekłość postępowania w wysokości 100 zł. Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.