I FZ 196/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mariusz Golecki po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. K. syndyka masy upadłości D. Sp. z o.o. Sp. k. w upadłości z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Op 317/20 w przedmiocie odrzucenia skargi D. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z 11 września 2020 r., nr 1601 -IOV1.4103.38.2019 w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od października 2013 r. do listopada 2014 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 4 sierpnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę D. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w G. (dalej – "Skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z 11 września 2020 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od października 2013 r. do listopada 2014 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia WSA wskazał, że Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Opolu zarządzeniem z 20 listopada 2020 r. wydanym na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej – "p.p.s.a."), wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 42.702 zł. W wezwaniu zawarto pouczenie o wysokości, trybie i terminie uiszczenia wpisu, a nadto wskazano skutki niedopełnienia tego obowiązku w postaci odrzucenia skargi. Następnie Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z 31 grudnia 2020 r. referendarz sądowy w WSA w Opolu odmówił stronie przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, rozpatrując wniesiony od tego orzeczenia sprzeciw, stwierdził, że zawierał on braki formalne, które nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie, wobec czego postanowieniem z 17 lutego 2021 r. sprzeciw odrzucił. Wskazane orzeczenie zostało zaskarżone zażaleniem, po rozpatrzeniu, którego Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 29 czerwca 2021 r., sygn. akt I FZ 68/21 oddalił zażalenie. Wobec powyższego Przewodniczący Wydziału I WSA w Opolu zarządzeniem z 9 sierpnia 2021 r. zobowiązał Skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z 20 listopada 2020 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi poprzez opłacenie wpisu w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie doręczone zostało pełnomocnikowi Skarżącej 16 sierpnia 2021 r., termin do uiszczenia wpisu upłynął w poniedziałek 23 sierpnia 2021 r. Pomimo upływu terminu wpis nie został uiszczony. Pismem z 14 września 2021 r. Syndyk Skarżącej spółki wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego postanowieniem NSA z 29 czerwca 2021 r., sygn. akt I FZ 68/21. Postanowieniem z 17 marca 2022 r., sygn. akt I FZ 223/21 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania, jako niedopuszczalną. WSA w Opolu odrzucił skargę Skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z 11 września 2020 r., wskazując, że skarżącą pomimo wezwania nie uiściła wpisu od skargi, co stanowi zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. obligatoryjną przesłankę odrzucenia takiej skargi przez sąd. Od powyższego postanowienia zażalenie wywiódł Syndyk Masy Upadłości D. Sp. z o.o. Sp. k. w upadłości z siedzibą w G. (dalej – "Skarżący"), wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów: art. 58. § 1 pkt 3 w zw. z art. 67 § 5 w zw. z art. 82 p.p.s.a. w zw. z art.144 ust.1 w powiązaniu z art. 102 ust.1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz.1228 ze zm., dalej – "prawo upadłościowe") w sposób mający istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia albowiem zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu sygn. akt I SA/Op 317/20 z 9 sierpnia 2021 r. zobowiązujące skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzania z 20 listopada 2020r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostało wydane i doręczone osobie nieuprawnionej, i wobec powyższego nie wywołuje skutków prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, według zaś art. 67 § 5 p.p.s.a. jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Art. 82 określa zaś, że bieg terminu sądowego rozpoczyna się od ogłoszenia w tym przedmiocie postanowienia lub zarządzenia, a gdy ustawa przewiduje doręczenie z urzędu - od jego doręczenia. Zarzucając WSA w Opolu naruszenie ww. przepisów p.p.s.a Skarżący wskazał, że miało ono miejsce w związku z art.144 ust.1 w powiązaniu z art. 102 ust.1 prawa upadłościowego. Art. 144 ust. 1 ww. ustawy przewiduje, że po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Art. 102 ust. 1 prawa upadłościowego przewiduje, że zawarte przez upadłego umowy zlecenia lub komisu, w których upadły był dającym zlecenie lub komitentem, a także umowy o zarządzanie papierami wartościowymi upadłego wygasają z dniem ogłoszenia upadłości. Jak podkreśla się w orzecznictwie, z chwilą ogłoszenia upadłości mocodawcy wygasa udzielone przez niego pełnomocnictwo prawa materialnego i procesowego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 listopada 2003 r., sygn. akt I CZ 127/03, OSP 2004, nr 10, poz. 123). Argumentacja Skarżącego opiera się na tym, że zarządzenie z 9 sierpnia 2021 r. zostało doręczone osobie nieuprawnionej tj. pełnomocnikowi Skarżącej, pomimo tego, iż postanowieniem Sądu Rejonowego w Opolu z 12 maja 2021 r. sygn.. akt V GU 518/20 ogłoszono jej upadłość. W związku z tym wszelkie doręczenia powinny być doręczane od tego momentu skarżącemu tj. syndykowi masy upadłości Skarżącej. W tym kontekście wskazać należy, że w momencie wydania ww. zarządzenia WSA w Opolu nie był poinformowany o powyższych zmianach w sytuacji prawnej Skarżącej. Jakkolwiek Skarżący twierdzi, że stosowne postanowienie o upadłości znajduje się w aktach sądowoadministracyjnych sprawy, tak nie wspomina tego, że zostało ono doręczone, jako załącznik do skargi o wznowienie postępowania z 14 września 2021 r., które wpłynęło do WSA w Opolu w dniu 14 września 2021 r. WSA nie posiadał, zatem do wskazanej daty żadnych informacji o upadłości Skarżącej spółki. Nie ulega wątpliwości, że upadłość spółki została ogłoszona przed wydaniem przez Przewodniczącego Wydziału I WSA w Opolu zarządzenia z 9 sierpnia 2021 r., jednak nie można w tym upatrywać naruszenia prawa przez ten Sąd. Wysyłając zarządzenie na adres e-PUAP pełnomocnika Skarżącej Sąd nie naruszył art. 67 § 5 p.p.s.a. zgodnie, z którym jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Z art. 70 § 1 p.p.s.a. wynika ponadto, iż strony i ich przedstawiciele mają obowiązek zawiadamiać sąd o każdej zmianie miejsca zamieszkania, adresu do doręczeń, w tym adresu elektronicznego, lub siedziby. Przewodniczącego Wydziału I WSA w Opolu wydając w dniu 9 sierpnia 2021 r. zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi nie miał wiedzy o ogłoszeniu upadłości Skarżącej spółki, gdyż nie poinformował go o tym ani Syndyk Masy Upadłości, ani dotychczasowy pełnomocnik Skarżącej. W tak ustalonych okolicznościach należy stwierdzić, że wydając ww. zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I WSA, w sytuacji, gdy nie miał wiedzy, iż ogłoszono upadłość Skarżącej i przed tym Sądem powinien występować Syndyk Masy Upadłości lub ustanowiony przez niego pełnomocnik, to nie dopuścił się on naruszenia prawa. Co za tym idzie WSA w Opolu prawidłowo określił, że w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka z art. 220 § 3 p.p.s.a. tj. skarżącą pomimo wezwania nie uiściła wpisu od skargi, Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.