I FZ 210/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. sp. z o.o. z siedzibą w N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w przedmiocie odrzucenia skargi z dnia 8 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1951/21 w sprawie ze skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie z dnia 5 lipca 2021 r., nr 448000-COP.4103.27.2021.4.SR w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2016 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1951/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę D. sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie z dnia 5 lipca 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2016 r., z uwagi na nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że zarządzeniem z dnia 20 sierpnia 2021 r. wezwano skarżącą, reprezentowaną przez pełnomocnika, do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osób, które udzieliły pełnomocnictwa, do reprezentacji spółki w dacie jego udzielania. Na wykonanie wezwania zakreślono termin 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej 30 sierpnia 2021 r., zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upływał z dniem 6 września 2021 r. Skarżąca nie uzupełniała w sposób prawidłowy braków formalnych skargi. W wyznaczonym terminie do Sądu nadesłane zostały jedynie niepoświadczone kserokopie wypisu z aktu notarialnego – umowy sprzedaży udziałów oraz protokołu nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników spółki zawierającego uchwałę o powołaniu prezesa zarządu spółki, które to kserokopie nie spełniają wymogów dokumentu urzędowego. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że dokumenty potwierdzające właściwość organu spółki do jej reprezentowania oraz udzielania pełnomocnictw znajdują się w przesłanych do Sądu aktach sprawy podatkowej. W aktach tych znajduje się zarówno potwierdzony za zgodność z oryginałem akt notarialny - umowa sprzedaży udziałów spółki, jak i protokół nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników spółki zawierający uchwałę o powołaniu nowego prezesa. Czynność potwierdzenia za zgodność z oryginałem została wykonana przez organ państwowy, tj. Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie. Zdaniem skarżącej, stanowisko Sądu pierwszej instancji przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia jest nieprawidłowe i ogranicza jej prawo do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a") osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 p.p.s.a., mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik zobowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa. Z przepisów tych wynika, że wykazanie przez pełnomocnika procesowego umocowania do reprezentowania strony będącej osobą prawną wymaga złożenia nie tylko dokumentu pełnomocnictwa podpisanego przez osoby działające w imieniu tej osoby prawnej, ale także dokumentu potwierdzającego umocowanie tych osób do działania w imieniu osoby prawnej. Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony (art. 29 p.p.s.a.) stanowi brak formalny, podlegający usunięciu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia dokumentu powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że zarządzeniem z dnia 20 sierpnia 2021 r. wezwano pełnomocnika skarżącej adw. M. P. do uzupełnienia, w terminie 7 dni, braku formalnego skargi, pod rygorem jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osób, które udzieliły pełnomocnictwa, do reprezentacji spółki w dacie jego udzielenia. Powyższe wezwanie zostało doręczone adw. M. P. w dniu 30 sierpnia 2021 r. W zakreślonym terminie pełnomocnik nadesłał kserokopię wypisu z aktu notarialnego - umowy sprzedaży udziałów w D. sp. z o.o. z siedzibą w N. oraz kserokopię protokołu nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników D. sp. z o.o. z siedzibą w N., zawierającego m.in. uchwałę o powołaniu prezesa zarządu spółki. Przedłożone kopie nie zostały poświadczone za zgodność z oryginałem przez notariusza ani też przez występującego w sprawie pełnomocnika strony, będącego adwokatem (art. 48 § 3 P.p.s.a.). Sąd pierwszej instancji słusznie uznał zatem, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi nie zostało wykonane. Bez wpływu na prawidłowość kontrolowanego postanowienia pozostawały twierdzenia zawarte w zażaleniu. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem, fakt dołączenia pełnomocnictwa wraz z dokumentem wskazującym na umocowanie osób udzielających pełnomocnictwa do reprezentowania spółki do akt administracyjnych (podatkowych) sprawy nie zwalnia z obowiązku przedłożenia tych dokumentów w postępowaniu sądowym. Treść art. 37 § 1 p.p.s.a. oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że pełnomocnik już przy dokonaniu pierwszej czynności procesowej w imieniu strony, organu lub przedstawiciela ustawowego ma obowiązek dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. Obowiązek złożenia pełnomocnictwa jest powiązany z pierwszą czynnością procesową i nie można jej utożsamiać z czynnością dokonaną przed organami administracji publicznej, ponieważ są to dwa różne autonomiczne postępowania. Wspomniana w art. 37 § 1 p.p.s.a. regulacja dotyczy postępowania sądowego, tak samo jak zawarty w art. 46 § 3 p.p.s.a. obowiązek pełnomocnika dołączania pełnomocnictwa (por. orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1879/21; z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2203/17; z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt I FSK 1379/16; z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 241/15; z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3627/14; z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt I FSK 490/14). Nie można zgodzić się z twierdzeniem strony, że zaskarżone orzeczenie narusza jej prawo do sądu. Prawo do sądu nie jest prawem absolutnym, które musi zostać w każdym jednostkowym przypadku bezwzględnie zrealizowane. Podlega ono ustawowym ograniczeniom: podmiotowym (w zakresie legitymacji procesowej określonych podmiotów), przedmiotowym (określone kategorie spraw), formalnym (np. przymus radcowsko-adwokacki, wymogi pism procesowych) czy fiskalnym (koszty sądowe). Uzależnienie możliwości realizowania konstytucyjnego prawa do sądu od konieczności spełnienia określonych wymogów formalnych czy fiskalnych jest powszechnie przyjęte w polskim porządku prawnym (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2022 r., sygn. akt I FZ 31/22 i z dnia 25 października 2022 r., sygn. akt III FZ 416/22). Stronie umożliwiono uzupełnienie braków formalnych wniesionego pisma, jednak z takiej możliwości nie skorzystała w sposób odpowiedni (czynności podejmowane przez pełnomocnika obciążają stronę, w imieniu której działa). W konsekwencji należy uznać, że słusznie Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.