II GZ 356/20

SENTENCJA Dnia 10 grudnia 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. Sp. z o.o. w I. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1400/20 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. w I. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia zakazu prowadzenia reklamy apteki, nakazu zaprzestania prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej oraz nałożenia kary pieniężnej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 7 września 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1400/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą w I. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] maja 2020 r., w przedmiocie stwierdzenia naruszenia zakazu prowadzenia reklamy apteki, nakazu zaprzestania prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej oraz nałożenia kary pieniężnej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 26 czerwca 2020 r. (data stempla pocztowego) A. Sp. z o.o. złożyła skargę do WSA w Warszawie na ww. decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego. W motywach rozstrzygnięcia WSA stwierdził, że dla skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego konieczne jest zachowanie 30-dniowego terminu liczonego od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia administracyjnego oraz wniesienie skargi za pośrednictwem właściwego organu. Zdaniem Sądu, wobec okoliczności, z których wynika, że zaskarżona decyzja zwierała prawidłowe pouczenie o możliwości, terminie i sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, należało stwierdzić, że 30-dniowy termin do wniesienia skargi na decyzję doręczoną w dniu 26 maja 2020 r., upływał z dniem 25 czerwca 2020 r. Konkludując WSA wskazał, że skoro skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona w dniu 26 czerwca 2020 r., nie ulega wątpliwości, iż doszło do uchybienia 30-dniowemu terminowi, określonemu w art. 53 § 1 p.p.s.a., bowiem zakreślony termin upływał w dniu 25 czerwca 2020 r. W związku z powyższym Sąd I instancji odrzucił wniesioną skargę. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca spółka, zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 83 § 2 i 3 p.p.s.a. - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe ich zastosowanie, albowiem skarżąca nie uchybiła terminowi do wniesienia skargi. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że Sąd I instancji odrzucił skargę przyjmując, że została ona wniesiona w dniu 26 czerwca 2020 r., tj. po upływie 30-dniowego terminu do wniesienia skargi, który upływał 25 czerwca 2020 r. Wbrew ustaleniom Sądu, skarga została wniesiona w dniu 25 czerwca 2020 r., nie zaś w dniu 26 czerwca 2020 r. Skargę w dniu 25 czerwca 2020 r. złożono bowiem w urzędzie pocztowym nr [...] w K., co potwierdza pocztowa książka nadawcza z dnia 25 czerwca 2020 r. Zdaniem wnoszącego zażalenie, w związku z tym, iż skargę wniesiono w terminie, jej odrzucenie było bezpodstawne. Do zażalenia skarżąca dołączyła uwierzytelnioną za zgodność z oryginałem kserokopię pocztowej książki nadawczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonym postanowieniem Sąd I instancji odrzucił skargę przyjmując, że wynikający z art. 53 § 1 p.p.s.a. termin na wniesienie skargi od decyzji doręczonej stronie w dniu 26 maja 2020 r. upływał w dniu 25 czerwca 2020 r., a zatem skarga złożona w dniu 26 czerwca 2020 r., która to data wynika ze stempla pocztowego umieszczonego na kopercie, w której ją nadano, jako wniesiona z uchybieniem ustawowo określonego terminu, podlegała odrzuceniu. Na wstępie należy podkreślić, że odrzucenie skargi z powodu wniesienia jej po terminie może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy zostanie wykazane w sposób jednoznaczny naruszenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Jakiekolwiek braki w ustaleniach faktycznych w tym zakresie nie mogą obciążać strony skarżącej, taka bowiem okoliczność oznaczałaby nieuprawnione ograniczenie wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu (tak też NSA w postanowieniach: z dnia 4 września 2015 r., II GSK 1772/15, z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt II GZ 1229/16). Również wykazanie takich okoliczności, na podstawie których można ustalić inny stan faktyczny sprawy, nie może pozostawać bez wpływu na ocenę terminowości złożenia skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wobec przedstawionych w zażaleniu okoliczności, wskazujących na inną datę nadania przesyłki zawierającej skargę niż data, którą przyjął Sąd I instancji, odrzucenie skargi przez WSA na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. trzeba ocenić jako co najmniej przedwczesne. Sąd I instancji nie dokonał bowiem – jak trafnie podnosi autor zażalenia – właściwych ustaleń, co do zasadniczej okoliczności, która stała się przyczyną odrzucenia skargi, to jest daty wniesienia skargi. WSA odrzucił skargę uznając, że datą jej wniesienia był 26 czerwca 2020 r., czyli data wynikająca ze stempla pocztowego widniejącego na kopercie, w której nadano skargę (vide: karta akt sądowych - nr 11). Tymczasem skarżąca w zażaleniu podniosła, iż ustalenia Sądu I instancji poczynione w tym zakresie są błędne, ponieważ rzeczywistą datą nadania przesyłki zawierającej skargę, był dzień 25 czerwca 2020 r. Na tę okoliczność wnosząca zażalenie przedstawiła dowód w postaci uwierzytelnionej za zgodność z oryginałem kopii pocztowej książki nadawczej (vide: karta akt sądowych - nr 35). Z zestawienia okoliczności podniesionych i uwiarygodnionych przez skarżącą spółkę z okolicznościami przyjętymi przez Sąd I instancji wynika, że w rozpoznawanej sprawie data złożenia przez skarżącą środka zaskarżenia budzi uzasadnione wątpliwości. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że na kopercie, w której nadano przesyłkę zawierającą skargę, znajdującej się w aktach sądowych sprawy widnieje data 26 czerwca 2020 r. Wynika z niej przy tym numer przesyłki poleconej kierowanej do GIF. Tymczasem z kserokopii książki nadawczej, przesłanej wraz z zażaleniem na postanowienie odrzucające skargę wynika, że przesyłkę poleconą o tym samym numerze, której adresatem także był Główny Inspektor Farmaceutyczny nadano w Urzędzie Pocztowym K. [...] w dniu 25 czerwca 2020 r. Numer przesyłki poleconej pozwalał na sprawdzenie w ogólnodostępnym systemie śledzenia przesyłek Poczty Polskiej, faktycznej daty nadania pisma w placówce pocztowej. Tożsamość numeru przesyłki poleconej umieszczonego na kopercie, jak i w książce nadawczej, a także dwie różne daty wynikające ze stempli pocztowych, pozwalały na powzięcie wątpliwości co do daty nadania tej przesyłki, która to kwestia miała w rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie. Sąd I instancji, działając w trybie autokontroli przewidzianym w art. 195 § 2 p.p.s.a. nie dokonał jednak żadnych ustaleń we wskazanym zakresie, ani też nie podjął działań celem wyjaśnienia zaakcentowanych w zażaleniu rozbieżności w datach nadania skargi. Przeciwnie, z treści zarządzenia z dnia 5 października 2020 r. wynika, że Sąd I instancji nie stwierdził podstaw do zastosowania art. 195 § 2 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie. Z uwagi na powyższą wątpliwość wynikającą z rozbieżności dat, gdy się zestawi kserokopię pocztowej książki nadawczej oraz kopertę, w której nadano skargę w Urzędzie Pocztowym, należy jednoznacznie ustalić, w jakiej dacie w rzeczywistości skarżąca złożyła środek zaskarżenia, a zatem czy został zachowany trzydziestodniowy termin do złożenia skargi na decyzję organu administracji. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie narusza art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 83 § 3 p.p.s.a. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.