II SA/Op 258/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. na decyzję Starosty Głubczyckiego z dnia 21 kwietnia 2022 r., nr PCPR.4120.01.27.60.2022 w przedmiocie umieszczenia w domu pomocy społecznej postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE Pismem z dnia 31 maja 2022 r. wniesionym bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, oznaczonym jako: "odwołanie/skarga" "na decyzję o umieszczeniu na pobyt w Domu Pomocy Społecznej", skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, A. G. (zwany dalej: "skarżącym"), zakwestionował fakt umieszczenia go w Domu Pomocy Społecznej w K. Na skutek zarządzenia z dnia 2 czerwca 2022 r. odnotowanego w repertorium pod sygn. akt Wydz. II/Og 80/22, wezwano skarżącego do jednoznacznego wyjaśnienia w terminie 7 dni, charakteru jego pisma z dnia 31 maja 2022 r. i w tym zakresie wskazania, czy stanowi ono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na działanie administracji publicznej, a jeśli tak, to wezwano do: - oznaczenia organu administracji publicznej, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (wskazanie nazwy); - wskazania zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności (przez podanie daty podjęcia oraz numeru lub przesłanie kserokopii tego aktu), bądź wskazanie postępowania, w którym bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Pouczono przy tym skarżącego, że brak odpowiedzi na powyższe wezwanie, w terminie 7 dni, będzie skutkował zwrotem jego pisma z dnia 31 maja 2022 r. z uwagi na brak możliwości nadania pismu prawidłowego biegu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W odpowiedzi na powyższe, skarżący pismem z dnia 15 czerwca 2022 r. stwierdził, że zaskarża decyzję i postanowienie o umieszczeniu go w Domu Pomocy Społecznej. Oświadczył, że pismo z dnia 31 maja 2022 r. stanowi skargę do tut. Sądu na działanie organu administracji publicznej, Sąd Rejonowy w N. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich oraz Ośrodek Pomocy Społecznej w N., Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w G. oraz Samodzielny Zakład Opieki Zdrowotnej w G. Skarżący stwierdził, że z wyjaśnień pracowników organów administracji wynikają sprzeczne informacje, bowiem jedni twierdzą, że to Starosta Głubczycki podjął decyzję o skierowaniu skarżącego do domu opieki. Z kolei inni, że o tym zdecydował Sąd Rejonowy w N. Zawnioskował o uchylenie orzeczenia o umieszczeniu w ww. Domu Pomocy Społecznej, ponieważ jest zdrowy. Uznał, że każdy obywatel jest wolny i on też tego chce, bowiem zawsze sobie radził i chciałby podjąć pracę zarobkową. Kolejnym pismem, tym razem z dnia 17 czerwca 2022 r., skarżący odnosząc się do wezwania Sądu o sprecyzowanie przedmiotu swojej skargi dodatkowo wyjaśnił, że nie w jego kompetencji jest oceniać treść pisma Sądu, natomiast on zwraca uwagę na nieprawidłowości jakie pojawiły się w jego przypadku. Wskazał na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania. Stwierdził dalej, że zaskarża decyzję o umieszczeniu w Domu Pomocy Społecznej. Ponownie wskazał na nieprawidłowości ze strony Sądu Rejonowego w N., Ośrodka Pomocy Społecznej w N., Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w G., a także Samodzielnego Zakładu Opieki Zdrowotnej. Załączył przy tym do akt kserokopię decyzji Starosty Głubczyckiego z dnia 21 kwietnia 2022 r., nr PCPR.4120.01.27.60.2022, na mocy której umieszczono A. G. w Domu Pomocy Społecznej w K. dla osób [...] chorych. Z uzasadnienia decyzji wynika, że Sąd Rejonowy w N. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich w dniu 17 grudnia 2021 r., sygn. akt [...], wydał postanowienie o umieszczeniu skarżącego w Domu Pomocy Społecznej. Na tej podstawie Zastępca Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. wydał w dniu 30 marca 2022 r. decyzję nr DUiDPS.5120.07317.2022.DA, o skierowaniu skarżącego do Domu Pomocy Społecznej dla osób [...] chorych. Starosta Głubczycki uwzględniając powyższe okoliczności oraz uwzględniając możliwość umieszczenia skarżącego w Domu Pomocy Społecznej w K. w terminie nie przekraczającym trzech miesięcy, uznał jak na wstępie decyzji. Powyższa skarga, jako wniesiona bezpośrednio do tut. Sądu, została zarejestrowana pod sygn. akt II DK/Op 21/22. Na skutek zarządzenia z dnia 8 lipca 2022 r. do ww. sygn. akt załączono również całość korespondencji A. G. z korespondencji ogólnej oznaczonego II Og, w którym początkowo zarejestrowane zostały jego pisma. Dołączenie korespondencji skarżącego pod jedną sygn. akt II DK/Op 21/22 podyktowane zostało tożsamością twierdzeń, wniosków i żądań (łącznie z treścią skargi) wyrażonych przez skarżącego w sprawach zarejestrowanych w II Og. Na skutek zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 21 września 2022 r., wpisano skargę A. G. do repertorium sądowego pod sygn. akt II SA/Op 258/22, uznając, że A.G. skarży m.in. decyzję Starosty Głubczyckiego o umieszczeniu w domu pomocy społecznej. Jednocześnie, na skutek tego zarządzenia, stosownie do zarządzeń wydanych pod sygn. akt II DK/Op 21/22 do akt niniejszej sprawy dołączono dokumenty tam załączone. Zarządzeniem z dnia 25 listopada 2022 r. wyłączono jako odrębne sprawy skargi na działanie organów wymienionych w pismach skarżącego z dnia 15 i 17 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. W pierwszej kolejności Sąd bada dopuszczalność wniesionej skargi. Przesłanki odrzucenia skargi określa natomiast art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.) - zwanej dalej: "P.p.s.a.", który w pkt 1 stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli skarga nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z kolei w świetle art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd odrzuci skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż określone w pkt 1-5a tego przepisu. Brak wyczerpania środków zaskarżenia stanowi inną przyczynę, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. i skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt II GSK 136/07, LEX nr 374841). Stosownie natomiast do art. 52 § 1 P.p.s.a., warunkiem dopuszczalności skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że skarżący w skardze z dnia 31 maja 2022 r. zakwestionował szereg działań organów państwowych związanych z umieszczeniem go w domu pomocy społecznej. Następnie, skarżący doprecyzował - na wezwanie Sądu - przedmiot skargi w pismach z dniach 15 czerwca 2022 r. i 17 czerwca 2022 r., wskazując na decyzję Starosty Głubczyckiego z dnia 21 kwietnia 2022 r., nr PCPR.4120.01.27.60.2022, której kserokopię dołączył także do akt sprawy. Z podanych względów ten akt prawny stanowi przedmiot niniejszej skargi. Odnosząc się do tego przedmiotu skargi, dostrzec trzeba, że regulacje dotyczące zasad umieszczania i skierowania do domu pomocy społecznej określa art. 59 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 2268, z późn. zm.). W świetle tego przepisu, o umieszczeniu w domu pomocy społecznej rozstrzyga organ gminy prowadzącej dom lub starosta powiatu prowadzącego daną placówkę. Organem gminy uprawnionym do rozstrzygania w powyższych sprawach jest wójt, burmistrz, prezydent miasta lub osoba przez niego upoważniona, którą z reguły jest kierownik ośrodka pomocy społecznej. W imieniu starosty decyzje administracyjne może wydawać, na podstawie upoważnienia, kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie. Skierowanie osoby do domu pomocy społecznej może również nastąpić na podstawie orzeczenia sądu. Wówczas, rola organów administracji sprowadza się do wykonania orzeczenia. W przypadku skierowania do domu przez właściwy sąd organ pomocy społecznej nie zajmuje się badaniem przesłanek skierowania do placówki ani ustaleniem zasadności umieszczenia w placówce, ponieważ nastąpiło to już w postępowaniu sądowym. W przypadku wydania orzeczenia przez sąd o umieszczeniu osoby w domu pomocy społecznej organ administracji powinien bowiem działać jako wykonawca tego orzeczenia, nie zaś jako podmiot realizujący własne kompetencje orzecznicze w sprawie już rozstrzygniętej (por. postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2007 r., sygn. akt I OW 78/07, LEX nr 399063). Z przedstawioną sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, w której Sąd Rejonowy w N. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich w dniu 17 grudnia 2021 r., sygn. akt [...], wydał postanowienie o umieszczeniu A. G. w Domu Pomocy Społecznej w K. W wyniku wykonania postanowienia Sądu, Starosta Głubczycki wydał w dniu 21 kwietnia 2022 r. zaskarżoną decyzję o umieszczeniu skarżącego w tej placówce. Decyzja ta została jednak wydana przez organ I instancji (tj. Starostę Głubczyckiego), gdyż przysługiwał od niej środek zaskarżenia w postaci odwołania. Skoro Starosta Głubczycki działał w niniejszej sprawie jako organ pierwszej instancji, to od wydanej przez niego decyzji przysługiwało skarżącemu prawo wniesienia odwołania, a nie skargi do sądu administracyjnego. O powyższym skarżący został pouczony w kwestionowanej decyzji. Skarżący skorzystał z przysługującego mu prawa i złożył od kwestionowanej decyzji odwołanie z dnia 30 maja 2022 r., które wpłynęło do organu w dniu 31 maja 2022 r. (por.: k-105 akt administracyjnych sprawy). Na dzień wniesienia skargi nie zostało rozpoznane ww. odwołanie. Zatem skoro skarżący zakwestionował w niniejszej skardze decyzję organu I instancji - nie oczekując na rozpoznanie odwołania, to dostrzec należy, że na tego typu akt nie służy skarga do sądu administracyjnego. Dlatego stwierdzić trzeba, że w sytuacji gdy przedmiotem wniesionej skargi skarżący bezsprzecznie uczynił decyzję organu pierwszej instancji (Starosty Głubczyckiego), skargę należy uznać za niedopuszczalną, a więc podlegającą odrzuceniu, stosownie do treści art. 58 §1 pkt 6 P.p.s.a. W odniesieniu do pozostałych zarzutów wynikających ze skargi z dnia 31 maja 2022 r. oraz pism wyjaśniających, dotyczących przebiegu procesu umieszczenia w Domu Pomocy Społecznej, Sąd uznał o konieczności wyłączenia ich do odrębnego rozpoznania Z podanych względów skargę A. G. należało odrzucić, co Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., orzekł w sentencji postanowienia.