II FZ 723/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogdan Lubiński po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 29 sierpnia 2017 r., sygn. akt I SA/Ke 349/17 w zakresie wyłączenia sędziego i asesora w sprawie ze skargi J. K. i K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 8 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego za 2017 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2017 r., sygn. akt I SA/Ke 349/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M. G. i M. C. oraz asesora Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. B. od orzekania w sprawie sygn. akt I SA/Ke 349/17. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z 28 lipca 2017 r. sygn. akt I SA/Ke 349/17 oddalił wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M. S. od orzekania w sprawie sygn. akt I SA/Ke 349/17. Postanowienie zostało wydane w składzie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M. G. i M. C. oraz asesora Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. B. J. K. i K. K. złożyli zażalenie na to postanowienie, zawierając w nim wniosek o wyłączenie sędziów, którzy wydali powyższe postanowienie. Zarzucili sędziom stronniczość w sprawie. Wyjaśnili, że sędziowie zajmował się tą sprawą od roku 2007. W dniu 22 sierpnia 2017 r. Sędzia WSA M. C. i Asesor WSA A. B. oraz w dniu 28 sierpnia 2017 r. Sędzia WSA M. G. złożyły oświadczenia, że nie istnieją ani przesłanki z art. 18 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", ani też okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w rozpoznawanej sprawie (art. 19 p.p.s.a.). Sąd pierwszej instancji podał, że jak wynika z uzasadnienia wniosku, zarzuty strony skarżącej oparte są na potencjalnym braku bezstronności sędziów WSA w Kielcach M. G. i M. C. oraz asesora WSA w Kielcach A. B. w niniejszym postępowaniu, który skarżący wiążą z okolicznością wydania przez tych sędziów i asesora postanowienia z 28 lipca 2017 r. oraz okolicznością orzekania w sprawach skarżących od roku 2007. Sąd wyjaśnił, że w wydaniu wyroków w sprawach J. K. i K. K. od 2007 r. brała udział Sędzia WSA M. G. objęta wnioskiem skarżących, jednakże sprawy te nie mają żadnego związku z niniejszym postępowaniem, zatem zdaniem Sądu, nie zachodzi żadna okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności przy orzekaniu w przedmiotowej sprawie. Natomiast, wbrew twierdzeniu skarżących, Sędzia WSA w Kielcach M. C. oraz Asesor WSA w Kielcach A. B. nie orzekały w innych wcześniejszych sprawach skarżących. Ponad tę okoliczność, że sędziowie są stronniczy, skarżący nie podali żadnego innego konkretnego faktu mogącego uzasadniać wątpliwość co do bezstronności sędziów i asesora. Tymczasem jak wyżej podniesiono, okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi wystąpić faktycznie i być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji. Skarżący tego nie uczynili. Skarżący nie uprawdopodobnili zatem przyczyny wyłączenia sędziów i asesora. Stosowne wyjaśnienia potwierdzające brak podstaw do wyłączenia złożyli też objęci wnioskiem Sędziowie i Asesor. W zażaleniu na powyższe postanowienie wniesiono o jego zmianę poprzez wyłączenie ww. Sędziów i Asesora. W uzasadnieniu podkreślono, że podstawą wyłączenia jest samo powstanie wątpliwości co do bezstronności sędziego. Zdaniem strony, w przedmiotowej sprawie z racji na uprzednie rozstrzyganie sprawy dotyczącej skarżących dochodzi do uprzedzenia się do niego i istnieje wątpliwość co do bezstronności sędziego Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego, zarówno na wniosek, jak i z mocy prawa, służy zagwarantowaniu rozpoznania sprawy przez sąd w składzie utworzonym przez sędziów, którzy, nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mają związków z rozpoznawaną sprawą. Istota wyłączenia sędziego sprowadza się więc do wyeliminowania przyczyn, które mogą wzbudzać wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Dlatego też na podstawie art. 18 § 1 P.p.s.a. z mocy samej ustawy sędzia wyłączony jest w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty, wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym, dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7). Ponadto na mocy art. 18 § 3 P.p.s.a. sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. Zgodnie z art. 19 P.p.s.a. wyłączenie sędziego może też nastąpić na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W rozpoznawanej obecnie sprawie należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że brak podstaw do wyłączenia Sędziów i Asesora na podstawie którejkolwiek z wymienionych przesłanek wyłączenia z mocy ustawy. Wyłączenie na podstawie art. 19 P.p.s.a. powinno odwoływać się do przesłanek zobiektywizowanych, tak, aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie strony co do negatywnego do niej nastawienia sędziego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 stycznia 2015 r., II OZ 40/15). Dlatego też w żadnym razie przesłanki wyłączenia sędziego nie może stanowić jego uczestnictwo w rozpoznawaniu innych spraw, nawet podobnych przedmiotowo, które zakończyły się wydaniem wyroków nie odpowiadających oczekiwaniom strony. Istotą postępowania sądowego jest rozstrzyganie zawisłego przed sądem sporu, z nieuniknioną konsekwencją w postaci uznania racji tylko jednej z tych stron przy jednoczesnym zanegowaniu stanowiska jej przeciwnika procesowego. Wyrażenie określonego poglądu prawnego nie może też być poczytane jako powstanie szczególnego stosunku osobistego, mogącego stanowić podstawę do poddawania w wątpliwość bezstronności sędziego przy orzekaniu w innych sprawach, także podobnych pod względem merytorycznym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. [pic]