II OSK 2839/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. G. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ze skarg kasacyjnych W. R. i M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 1235/18 w sprawie ze skarg W. R. i M. M. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 czerwca 2018 r. nr [...], znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić dopuszczenia A. G. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1235/8, oddalił skargę W. R. i M. M. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z dnia 20 czerwca 2018 r. nr [...]znak: [...]w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, zlokalizowanego na działce nr [...]obr. [...] [...], położonego przy ul. [...]w [...]. Skargą kasacyjną W. R. i M. M. zaskarżyli powyższy wyrok w całości. Pismem z dnia 28 lipca 2022 r. A. G. wniósł o dopuszczenie go do udziału w sprawie i o zawieszenie postępowania. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że przysługuje mu interes prawny w sprawie, bowiem nieruchomość, której dotyczy postępowanie, tj. budynek przy ul. [...]w [...], położony na działce nr [...]w [...], nie posiada bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, lecz jest z nią skomunikowany częściowo przez gminną drogę wewnętrzną i działki osób fizycznych (działki nr [...]i [...]), których wnioskodawca jest właścicielem. Zdaniem A. G., wykonanie decyzji wydanej w przedmiotowej sprawie bezpośrednio ingeruje w jego prawo współwłasności nieruchomości dlatego od początku powinien on być stroną, tym bardziej, że wydane było przez ZIKiT uzgodnienie dotyczące obsługi komunikacyjnej inwestycji na działce nr [...]przez działki, których jest współwłaścicielem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Pojęcie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony, nie zostało ustawowo zdefiniowane. W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje uprawnienia. Interes prawny to zatem taki interes, który jest chroniony przez prawo, a ochrona ta polega na możliwości żądania od organu administracji podjęcia określonych czynności mających na celu zrealizowanie interesu lub usunięcie zaistniałego zagrożenia. Aby interes prawny mógł być zaspokojony, musi być on interesem osobistym, własnym, indywidualnym, znajdującym swoją podstawę w konkretnym przepisie prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, w ramach którego podmiot jakkolwiek pozostaje bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie można wskazać przepisu prawa, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności od organu administracji. W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że interes faktyczny to interes indywidualny, który nie został w żaden wyraźny sposób wzięty pod ochronę przez obowiązujące prawo. Stwierdzenie interesu prawnego polega na ustaleniu związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, wówczas nie można mówić o interesie prawnym, a więc także o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej (por. postanowienie NSA z 10 listopada 2017 r. sygn. akt I FPS 2/17; wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 1876/99). Mając powyższe na względzie stwierdzić należało, iż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek A. G. o dopuszczenie do udziału w przedmiotowym postępowaniu nie zasługiwał na uwzględnienie bowiem wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego uzasadniającego dopuszczenie go do udziału w tym postępowaniu. Przede wszystkim wskazać należy, że wnioskodawca nie powołał się na żaden przepis prawa, z którego mógłby wynikać jego interes prawny z art. 28 k.p.a. Sama okoliczność skomunikowania działki nr [...] z drogą publiczną m.in. przez działki, których współwłaścicielem jest wnioskodawca, a które to działki znajdują się znacznej odległości od nieruchomości inwestora, nie stanowi jeszcze o istnieniu takiego interesu po jego stronie. Zgodnie z art. 33 § 1-2 p.p.s.a. tylko ustalenie, że sprawa dotyczy interesu prawnego wnioskodawcy mogłoby doprowadzić do pozytywnego załatwienia żądania. Należy jeszcze raz podkreślić, że jedynie przepis prawa materialnego stanowiący podstawę interesu prawnego, stwarza dla określonego podmiotu legitymację do wniesienia wniosku o dopuszczenie do udziału w toczącym się postępowaniu w charakterze uczestnika. Tym samym legitymacja powyższa nie może opierać się wyłącznie na interesie faktycznym i musi znajdować oparcie w konkretnym przepisie prawa. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Z interesem prawnym będziemy mieli więc do czynienia w sytuacji, gdy dany akt administracyjny wprost rozstrzyga o prawach lub obowiązkach konkretnego podmiotu. Przy czym zwrócenia uwagi wymaga, że przedmiotowa sprawa dotyczy skierowanego do M. M. nakazu rozbiórki budynku usytuowanego na działce nr [...] obr. [...]. Decyzja o nakazie rozbiórki ma natomiast na celu jedynie zapewnienie przestrzegania przepisów prawa budowlanego. Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.