II GZ 298/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 16 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 502/20 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 22 czerwca 2020 r. (sygn. akt VI SA/Wa 502/20) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany "WSA"), działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej zwanej "ppsa"), odmówił P. P. (dalej zwanemu "Skarżącym") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Komisji Nadzoru Finansowego z [...] grudnia 2019 r. (nr [...]), którą utrzymano w mocy decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z [...] września 2018 r. o nałożeniu na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 90 000 zł za naruszenie obowiązków informacyjnych przez spółkę, w której Skarżący pełnił funkcję członka zarządu. WSA wskazał, że Skarżący w skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody, która doprowadzi do przeprowadzenia egzekucji z jego majątku lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, które będą szczególnie uciążliwe zarówno dla Skarżącego, jak i dla osób pozostających na jego utrzymaniu. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podał, że zapłata kwoty 90 000 zł wiąże się z pozbawieniem go wszystkich posiadanych środków finansowych oraz doprowadzi do egzekucji administracyjnej, która wiąże się w zasadzie z dłuższym pozbawieniem możliwości dysponowania majątkiem egzekwowanego, zablokowaniem posiadanych rachunków bankowych. Zdaniem Skarżącego, obowiązek zapłaty wspomnianej kwoty i prawdopodobna egzekucja stoją w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego i interesem społecznym w sytuacji, gdy ma on na utrzymaniu rodzinę, w tym małoletnie dziecko. Do wniosku nie zostały załączone dokumenty potwierdzające sytuację finansową, czy majątkową Skarżącego. Zdaniem WSA, Skarżący nie wykazał zaistnienia w tej sprawie którejkolwiek z przesłanek wstrzymania wykonania decyzji wymienionych w art. 61 § 3 ppsa. Skarżący nie przedłożył aktualnych danych o jego sytuacji finansowej i majątkowej, które były konieczne do oceny zasadności wniosku. W ocenie WSA, szczegółowych informacji i potwierdzających je dokumentów obrazujących aktualną sytuację majątkową Skarżącego nie może zastąpić znajdujące się w aktach administracyjnych oświadczenie z 10 września 2019 r. składane przed organem w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym. Skarżący złożył zażalenie na postanowienie WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 61 § 3 ppsa przez brak wstrzymania wykonania w całości zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy w sprawie istnieje przesłanka w postaci prawdopodobieństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu zażalenia Skarżący stwierdził w szczególności, że w postępowaniu administracyjnym przedstawił informacje o własnej sytuacji finansowej. Zgodnie z wyjaśnieniami w zakresie stanu majątkowego, które nie zostały zakwestionowane przez Komisję Nadzoru Finansowego w toku postępowania, WSA powinien przyjąć, że dochody Skarżącego i brak oszczędności nie pozwalają Skarżącemu na natychmiastowe poniesienie kwoty wynoszącej 90 000 zł. Zdaniem Skarżącego, natychmiastowa konieczność spłaty kary pieniężnej w istotny sposób naruszy jego uzasadniony interes i doprowadzi do licznych konsekwencji, które dotkną również osoby pozostające na jego utrzymaniu (Skarżący oświadczył przy tym, że jest ojcem i ciąży na nim obowiązek alimentacyjny). Dodał, że w razie braku wstrzymania wykonania decyzji może stać się konieczne złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, będącego następstwem niewypłacalności Skarżącego. Skarżący stwierdził też, że jest wysoce prawdopodobne, że WSA uchyli zaskarżoną decyzję. W sytuacji braku wstrzymania tejże decyzji, a następnie jej uchylenia, dojdzie do wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ppsa sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 ppsa, w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wprawdzie rozpoznając wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd uwzględnia - w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 ppsa - okoliczności wynikające z akt sprawy, jednak z uwagi na to, że sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to przede wszystkim na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Jak trafnie stwierdził WSA, dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczający ogólny wywód strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji nakładającej na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 90 000 zł. W zaskarżonym postanowieniu WSA uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ Skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia w tej sprawie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 61 § 3 ppsa. Dokonana przez WSA ocena jest prawidłowa. WSA nie mógł zastosować ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, skoro Skarżący nie przedstawił dowodów, które wskazywałyby na wystąpienie w tej sprawie okoliczności uprawdopodabniających wystąpienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a okoliczności takie - wbrew twierdzeniom zażalenia - nie wynikają także z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Aby ocenić, czy rzeczywiście egzekucja kwoty 90 000 zł może wyrządzić Skarżącemu znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie tej kwoty do sytuacji majątkowej Skarżącego. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości nałożonej kary i majątku, jakim dysponuje Skarżący) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia Skarżącego, że w jego przypadku zapłata wspomnianej kwoty może rzeczywiście doprowadzić np. do utraty bieżących środków utrzymania. Bez przedłożenia przez Skarżącego stosownych dokumentów źródłowych nie jest w istocie możliwe zweryfikowanie zarówno wysokości uzyskiwanego przez niego dochodu, regularności tegoż dochodu, wartości środków majątkowych należących do Skarżącego. Informacji tych WSA nie mógł również powziąć na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia. Nie ulega wątpliwości, że takich dokumentów Skarżący nie przedłożył na etapie postępowania przed WSA. Wbrew twierdzeniom zażalenia, takie dokumenty nie znajdują się również w aktach administracyjnych. Wprawdzie w toku postępowania administracyjnego Komisja Nadzoru Finansowego wezwała Skarżącego pismem z 18 czerwca 2019 r. do złożenia pisemnych zeznań w zakresie podania aktualnej, pełnej informacji o jego stanie majątkowym i aktualnej sytuacji finansowej, jednakże odpowiedź Skarżącego na to wezwanie, udzielona w piśmie z 10 września 2019 r., jest na tyle lakoniczna, że nie może stanowić uprawdopodobnienia wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji określonych w art. 61 § 3 ppsa. We wspomnianym piśmie Skarżący oświadczył, że w 2018 r. poniósł stratę w kwocie 33 272 zł, a w pierwszym kwartale 2019 r. osiągnął dochód w wysokości 20 140 zł. Dodał, że dochód ten osiągnął głównie z jednoosobowej działalności gospodarczej, którą prowadzi pod firmą [...]. Skarżący oświadczył też, że nie posiada nieruchomości, ani ruchomości o wartości powyżej 10 000 zł, zaś jedyne aktywa stanowią środki pieniężne w wysokości 15 200 zł. Zaznaczył również, że jego ówczesne zadłużenie wynosił 78 000 zł. Ponadto oświadczył, że jest wspólnikiem i akcjonariuszem w spółkach, których udziały lub akcje są w istocie bezwartościowe z uwagi na ich sytuację ekonomiczną. Podkreślenia wymaga, że żadnego z tych oświadczeń skarżący nie poparł stosownymi dokumentami źródłowymi. Nie można także przyjąć – jak twierdzi Skarżący w zażaleniu – że złożone przez niego wyjaśnienia powinny być uznane za wiarygodne, skoro nie zostały zakwestionowane przez Komisję Nadzoru Finansowego. Skarżący pominął bowiem okoliczność, że po złożeniu wyjaśnień zawartych w piśmie z 10 września 2019 r. Komisja Nadzoru Finansowego w dniu 26 września 2019 r. ponownie wezwała Skarżącego do złożenia wyjaśnień, zwracając uwagę na to, że Skarżący w poprzednich wyjaśnieniach pominął składniki majątkowe w postaci akcji (lub dochodów z tytułu ich zbycia) 5 spółek, w których był akcjonariuszem, jak również w postaci udziałów w czterech spółkach, w których jest wspólnikiem. Komisja Nadzoru Finansowego wskazała też, że w z informacji z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że Skarżący jest członkiem zarządu 16 spółek, przy czym nie wskazał, czy z tego tytułu uzyskuje wynagrodzenia, a jeżeli nie – to z jakich przyczyn takiego należnego dochodu nie uzyskuje, względnie jakie świadczenia uzyskuje w miejsce wynagrodzenia. Z akt administracyjnych nie wynika, aby Skarżący odpowiedział na to ponowne wezwanie wystosowane przez Komisję Nadzoru Finansowego. W konsekwencji nie można przyjąć, że oświadczenia Skarżącego o jego sytuacji majątkowej i finansowej złożone w toku postępowania administracyjnego mogły stanowić wystarczający materiał, który mógł być z powodzeniem wykorzystany w postępowaniu dotyczącym wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Brak wiedzy WSA w zakresie rzeczywistej (dającej się zweryfikować) sytuacji majątkowej Skarżącego nie pozwalał na ocenę spełnienia w tej sprawie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, określonych w art. 61 § 3 ppsa. W takiej sytuacji WSA prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W postępowaniu dotyczącym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji sąd administracyjny nie rozpoznaje istoty sprawy i nie odnosi się do zarzutów skargi. Dlatego - mając na uwadze przesłanki wstrzymania wykonania decyzji jednoznacznie wskazane w art. 61 § 3 ppsa – dla zastosowania ochrony tymczasowej nie ma znaczenia przekonanie Skarżącego o zasadności jego skargi i prawdopodobnym uchyleniu decyzji przez sąd administracyjny. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa, oddalił zażalenie. PG