II SAB/Rz 59/20
Sądy administracyjne2020-10-13
Sygnatura
II SAB/Rz 59/20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia
2020-10-13
Rodzaj
Wyrok WSA w Rzeszowie
Sędziowie
Ewa PartykaMarcin KamińskiStanisław Śliwa
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano do wydania aktu
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Marcin Kamiński /spr./ NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 października 2020 r. sprawy ze skargi P. T. na bezczynność Dyrektora Społecznej Szkoły Podstawowej nr [...] w sprawie udzielenia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Społecznej Szkoły Podstawowej nr [...] do wydania odpowiedniego aktu lub podjęcia odpowiedniej czynności w zakresie punktu pierwszego wniosku skarżącego z dnia 9 lipca 2020 r. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej; II. stwierdza, że Dyrektor Społecznej Szkoły Podstawowej nr [...] dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania punktów drugiego i trzeciego wniosku skarżącego z dnia 9 lipca 2020 r. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej; III. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Społecznej Szkoły Podstawowej nr [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Dyrektora Społecznej Szkoły Podstawowej nr [...] na rzecz skarżącego P. T. kwotę 101 zł /słownie: sto jeden złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
UZASADNIENIE
W dniu [...] sierpnia 2020 r. do siedziby Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. wpłynęła skarga P. T. (skarżący) na bezczynność Dyrektora Społecznej Szkoły Podstawowej Nr [...] im. [...] w [...] (Dyrektor Szkoły) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że w dniu [...] lipca 2020 r. na skrzynkę elektroniczną Społecznej Szkoły Podstawowej Nr [...] im. [...] w [...] (dalej w skrócie: "Szkoła") wpłynęła wiadomość e-mail od skarżącego, zawierająca wniosek o udostępnienie informacji publicznej, poprzez nadesłanie na adres e-mail skarżącego:
1) kopii (np. skanu) protokołu z ostatniej rady pedagogicznej;
2) kopii statutu placówki;
3) liczby absolwentów ostatnich klas w roku szkolnym 2019/2020.
W dniu [...] lipca 2020 r. na skrzynkę elektroniczną Szkoły wpłynęła kolejna wiadomość e-mail od skarżącego, w której skarżący poinformował, że minął ustawowy termin załatwienia wniosku z dnia [...] lipca 2020 r. oraz zażądał niezwłocznego udzielenia informacji publicznej w terminie 3 dni roboczych, to jest do dnia [...] lipca 2020 r.
W skardze na bezczynność Dyrektora Szkoły skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim stanowi on normatywną podstawę do udostępniania informacji o działalności jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa,
2) art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) w zakresie, w jakim organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak udostępnienia informacji publicznej przez skarżony organ.
Wobec powyższego skarżący wniósł o:
1) zobowiązanie Dyrektora Szkoły do rozpatrzenia wniosku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej;
2) zasądzenie od podmiotu zobowiązanego zwrotu kosztów postępowania;
3) stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że w związku z brakiem decyzji administracyjnej odmownej, a także brakiem udzielenia odpowiedzi na zadane pytania, Dyrektor Szkoły pozostawała w bezczynności, przekraczając ustawowy maksymalny czas 14 dni. Skarżący zwrócił uwagę, że okres 14 dni jest terminem maksymalnym, natomiast informacja powinna być udostępniana bez zbędnej zwłoki (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), co przy tak wąskim zakresie żądanej informacji powinno zająć zdecydowanie mniej czasu. W ocenie skarżącego Dyrektor Szkoły jest podmiotem zobowiązanym do realizacji obowiązku udzielania informacji publicznej, ponadto zakres złożonego wniosku obejmował jedynie proste, krótkie informacje, których przygotowanie wymagało jedynie spojrzenia w dokumentację szkolną lub sięgnięcie do własnej pamięci organu.
Wniosek procesowy o stwierdzenie, że bezczynność podmiotu zobowiązanego ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, skarżący uzasadnił tym, że Dyrektor Szkoły w całości zignorowała jego korespondencję. Skarżący stwierdził, że nie otrzymał żadnej odpowiedzi, nawet odmownej lub wskazującej na ewentualne braki wniosku. Również pismo z upomnieniem zostało zignorowane. W ocenie skarżącego taka postawa Dyrektora placówki oświatowej stoi w rażącej sprzeczności z ideą państwa prawa, w której organy administracji publicznej, a w szczególności placówki oświatowe, powinny wspierać postawy obywatelskie.
W dniu [...] sierpnia 2020 r. Dyrektor Szkoły wysłała na skrzynkę elektroniczną skarżącego wiadomość, w której poinformowała, że skarżący nie jest organem uprawnionym do wglądu w protokoły Rady Pedagogicznej, Statut Szkoły jest udostępniony na stronie internetowej www.spoleczna.rzeszow.pl, natomiast w tym roku szkolnym jako absolwenci, szkołę opuściło 10 uczniów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Szkoły wskazała, że skarżący w treści skargi błędnie wniósł o zobowiązanie Dyrektora Szkoły Podstawowej [...] w [...] Dyrektor Szkoły wyjaśniła ponadto, że korespondencja e-mail wpłynęła w lipcu 2020 r., kiedy to przebywała na urlopie. Ponieważ Szkoła jest mała, sekretariat również był zamknięty ze względu na prowadzony remont. Po powrocie do pracy Dyrektor Szkoły wysłała skarżącemu odpowiedź.
Dyrektor Szkoły wyjaśniła, że skarżący nie otrzymał kopii protokołu Rady Pedagogicznej z uwagi na treść art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., zgodnie z którym dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu m. in. w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o tajemnicy ustawowo chronionej oraz ze względu na prywatność osoby fizycznej. Informacje zawarte w ostatnim, klasyfikacyjnym posiedzeniu Rady Pedagogiczne nie dotyczą osób pełniących funkcje publiczne, lecz uczniów wymienionych z imienia i nazwiska.
W związku z powyższym Dyrektor Szkoły uznała skargę za bezzasadną.
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2020 r. skarżący ustosunkowując się do odpowiedzi Dyrektora Szkoły wskazał, że przytoczone fakty nie mają znaczenia dla przedmiotowej sprawy. Skarga została prawidłowo zaadresowana - skarżonym jest Dyrektor Społecznej Szkoły Podstawowej Nr [...] im. [...] w [...], co wynika zarówno z nagłówka, adresu jak i większości tekstu uzasadnienia. Omyłkowe wskazanie w jednym miejscu innej szkoły i daty jest oczywistą omyłką wynikłą z kopiowania tekstu. Dalej skarżący stwierdził, że plany urlopowe piastuna organu nie mają znaczenia dla realizacji ustawowych zadań organu. Można zawsze wyznaczyć osobę upoważnioną do realizacji zadań lub wnieść do organu prowadzącego o wyznaczenie osoby pełniącej obowiązki dyrektora pod jego nieobecność. Skarżący podniósł również, że orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, iż protokoły rady pedagogicznej stanowią informację publiczną. Z uwagi na ochronę prywatności osoby fizycznej i tajemnicy ustawowo chronionej pewne elementy protokołu mogą zostać zanonimizowane, ale nie wyłącza to obowiązku przekazania protokołu w takiej formie, w jakiej jest to możliwe. Ponadto - nawet jeśli zdaniem Dyrektora Szkoły protokół nie podlega udostępnieniu, wówczas organ zobowiązany był do wydania decyzji administracyjnej odmownej (art. 16 u.d.i.p), czego nie uczynił.
Skarżący zauważył, że udzielając odpowiedzi o treści "Nie jest Pan organem uprawnionym do wglądu w protokoły Rady Pedagogicznej naszej szkoły" Dyrektor Szkoły zdecydowanie wykroczyła poza swoje kompetencje. Ponadto skarżący stwierdził, że w kolejnym piśmie z dnia [...] sierpnia 2020 r., Dyrektor Szkoły zwróciła się z pytaniem do skarżącego o udzielenie informacji, jakie konkretnie dane są dla skarżącego istotne i do czego będą służyć co zdaniem skarżącego stanowi jednoznaczne pogwałcenie zakazu wyrażonego w art. 2 ust. 2 u.d.i.p.
Reasumując - skarżący podtrzymał wyrażone w skardze wnioski, z uwzględnieniem podanej wyżej korekty oczywistej omyłki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest oczywiście uzasadniona i jako taka podlega uwzględnieniu.
Przedmiotowa sprawa dotyczy wniosku o udostępnienie informacji publicznej wynikającej z dokumentów wytworzonych przez szkołę niepubliczną o uprawnieniach szkoły publicznej (zob. § 1 Statutu Szkoły).
Warunek podmiotowy obowiązku udostępniania informacji publicznej został spełniony, albowiem Dyrektor niepublicznej szkoły podstawowej jest podmiotem reprezentującym tzw. organ prowadzący Społeczną Szkołę Podstawową nr [...], to jest Stowarzyszenie A. z siedzibą w R. (zob. § 2 Statutu Szkoły). Zgodnie natomiast z art. 4 ust. 1 pkt. 5) u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności zaś podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W przedmiotowej sprawie ww. Stowarzyszenie jest podmiotem wykonujący zadania publiczne z zakresu oświaty i wychowania oraz dysponuje majątkiem publicznym w formie tzw. dotacji oświatowych udzielanych przez Gminę M. R. na dofinansowanie realizacji zadań publicznych.
Warunek przedmiotowy obowiązku udostępnienia informacji został również spełniony. Niewątpliwie informacje wynikające z protokołu Rady Pedagogicznej Szkoły, Statutu Szkoły oraz informacja o liczbie absolwentów Szkoły są informacjami publicznymi w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., to jest informacjami o sprawach publicznych, którymi zajmuje się ww. Szkoła lub które jej dotyczą. W szczególności są to dane o samym podmiocie wykonującym zadania publiczne i dysponującym majątkiem publicznym (w zakresie środków publicznych pochodzących z dotacji) , o zasadach jego funkcjonowania oraz o majątku publicznym, którym dysponuje (art. 6 ust. 1 pkt. 2, 3 i 5 lit. d) u.d.i.p.). Przedmiotem informacji publicznej są także dane publiczne dotyczące liczby absolwentów szkoły niepublicznej o uprawnieniach publicznej (m.in. ze względu na powiązanie tej informacji z wykonywaniem zadań publicznych i dysponowaniem dotacją oświatową) oraz przebiegu i rozstrzygnięć określonych spraw publicznych w trakcie posiedzenia organu szkoły, jakim jest rada pedagogiczna. Zgodnie bowiem z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (u.p.o.) w szkole lub placówce zatrudniającej co najmniej 3 nauczycieli działa rada pedagogiczna, która jest kolegialnym organem szkoły lub placówki w zakresie realizacji jej statutowych zadań dotyczących kształcenia, wychowania i opieki. Do kompetencji stanowiących rady pedagogicznej należy: 1) zatwierdzanie planów pracy szkoły lub placówki po zaopiniowaniu przez radę szkoły lub placówki; 2) podejmowanie uchwał w sprawie wyników klasyfikacji i promocji uczniów; 3) podejmowanie uchwał w sprawie eksperymentów pedagogicznych w szkole lub placówce, po zaopiniowaniu ich projektów przez radę szkoły lub placówki oraz radę rodziców; 4) ustalanie organizacji doskonalenia zawodowego nauczycieli szkoły lub placówki; 5) podejmowanie uchwał w sprawach skreślenia z listy uczniów; 6) ustalanie sposobu wykorzystania wyników nadzoru pedagogicznego, w tym sprawowanego nad szkołą lub placówką przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny, w celu doskonalenia pracy szkoły lub placówki (art. 70 ust. 1 u.p.o.). Ponadto rada pedagogiczna opiniuje w szczególności: 1) organizację pracy szkoły lub placówki, w tym tygodniowy rozkład zajęć edukacyjnych, oraz organizację kwalifikacyjnych kursów zawodowych, jeżeli szkoła lub placówka takie kursy prowadzi; 2) projekt planu finansowego szkoły lub placówki będącej jednostką budżetową; 3) wnioski dyrektora o przyznanie nauczycielom odznaczeń, nagród i innych wyróżnień; 4) propozycje dyrektora szkoły lub placówki w sprawach przydziału nauczycielom stałych prac i zajęć w ramach wynagrodzenia zasadniczego oraz dodatkowo płatnych zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych (art. 70 ust. 2 u.p.o.). Zgodnie z art. 73 ust. 2 u.p.o. rada pedagogiczna ustala regulamin swojej działalności, a jej zebrania są protokołowane. Z tego ostatniego przepisu wynika zatem, że ustawodawca przewidział określoną publicznoprawną formalizację działań powyższego organu kolegialnego.
O ile protokół rady pedagogicznej jest z pewnością źródłem informacji publicznej, o tyle ze względu na treść art. 5 ust. 1-2 u.d.i.p. może okazać się konieczne dokonanie anonimizacji informacji wynikających z protokołu rady albo nawet wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w danym zakresie. Trzeba również uwzględnić, że przepis art. 73 ust. 3 u.p.o. pośrednio wskazuje na obowiązek ochrony prawa do prywatności określonych osób, których dotyczą sprawy będące przedmiotem obrad rady (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie bowiem z jego brzmieniem osoby biorące udział w zebraniu rady pedagogicznej są obowiązane do nieujawniania spraw poruszanych na zebraniu rady pedagogicznej, które mogą naruszać dobra osobiste uczniów lub ich rodziców, a także nauczycieli i innych pracowników szkoły lub placówki.
W związku z powyższym, wobec stwierdzenia, że skarżony udzielił odpowiedzi na pytania drugie i trzecie wniosku skarżącego (informacja dotycząca Statutu Szkoły oraz liczby absolwentów szkoły w roku szkolnym 2019/2020) z naruszeniem ustawowego 14-dniowego terminu na udzielenie odpowiedzi (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.) i po wniesieniu skargi (odpowiedzi udzielono [...] sierpnia 2020 r., a skargę wniesiono [...] sierpnia 2020 r.), Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., stwierdził w punkcie drugim wyroku, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania ww. punktów wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2020 r.
Jeżeli natomiast chodzi o obowiązek udostępnienia informacji wynikających z protokołu z ostatniego posiedzenia Rady Pedagogicznej Szkoły w roku szkolnym 2019/2020, to w tym zakresie wobec nieustania bezczynności organu na dzień wyrokowania należało orzec w punkcie pierwszym wyroku o zobowiązaniu Dyrektora Szkoły do wydania odpowiedniego aktu lub podjęcia odpowiedniej czynności w zakresie punktu pierwszego wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2020 r. (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Jednocześnie Sąd stwierdził w punkcie trzecim wyroku, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), albowiem naruszenie ustawowego terminu udostępnienia informacji publicznej nie jest znaczne, a ponadto brak jest okoliczności, z których wynikałoby, że organ zmierzał intencjonalnie do oczywistego naruszenia prawa.
Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd w punkcie czwartym wyroku zasądził od skarżonego organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.