I OZ 1836/16

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 sierpnia 2016 r. sygn. akt III SAB/Kr 21/13 o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J.J. na bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w Krakowie w przedmiocie przekazania akt postępowań sądowych rzecznikowi dyscyplinarnemu postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2016 r., sygn. akt III SAB/Kr 21/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uchylił swoje wcześniejsze postanowienie z dnia 24 maja 2016 r. (pkt 1) oraz oddalił wniosek J.J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (pkt 2). W uzasadnieniu swojego orzeczenia, w części dotyczącej oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd I instancji wskazał, że wnioskodawca został wezwany o wyjaśnienie w jaki sposób przy deklarowanym braku dochodów jest w stanie prowadzić jednoosobowe gospodarstwo domowe, jak kształtuje się obecnie wysokość miesięcznych obciążeń gospodarstwa domowego na opłaty za prąd, gaz, dostawę wody, wywóz nieczystości, telefony, RTV, leki i przedłożenie na tę okoliczność kopii stosownych rachunków albo pokwitowań z ostatniego miesiąca albo za ostatni okres rozliczeniowy. Zarządzenie wraz z formularzem PPF doręczono skarżącemu w dniu 9 marca 2016 r., ten zaś w zakreślonym terminie przesłał pocztą wypełniony i podpisany obowiązujący formularz PPF. Poprzestając na przepisaniu istotnej treści kierowanych do niego pytań i powieleniu niespójnych logicznie wywodów z wcześniejszych swoich pism nie udzielił jednak odpowiedzi, o które był wzywany. W ocenie Sądu I instancji, ten stan rzeczy powoduje, że przyznanie stronie prawa pomocy nie znajduje wystarczających podstaw. Sąd podkreślił, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy. J.J. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając go w pkt 2, w którym Sąd oddalił jego wniosek o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym, gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z treści powołanych przepisów wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się on w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Wnioskodawca powinien zatem należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, na które powołał się w swym wniosku o przyznanie prawa pomocy. W sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie sądu dokumenty źródłowe dotyczące swego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). Niedopełnienie obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz żądanych dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W niniejszym postępowaniu Sąd skorzystał z możliwości określonej w art. 255 P.p.s.a. i wezwał wnioskodawcę do przedłożenia odpowiednich dokumentów i wyjaśnień. Należy podkreślić, iż skarżący wezwany do uzupełnienia oświadczenia powinien z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. W interesie strony leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy. Wezwania tego skarżący jednak nie wykonał. Wnioskodawca nie przedstawił niezbędnych informacji oraz dokumentów, które pozwoliłyby na ustalenie jego rzeczywistej sytuacji materialnej i zdolności finansowych. Brak takich danych uniemożliwił Sądowi I instancji dokonanie wszechstronnej i właściwej oceny, czy sytuacja majątkowa wnioskodawcy odpowiada przesłankom wymienionym w art. 246 P.p.s.a. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i jako taka powinna być stosowana tylko wobec osób, które w sposób przekonujący wykazały, że spełniają przesłanki do otrzymania pomocy. Nie ma podstaw do uwzględnienia żądania osoby, która nie wykaże, że spełnia warunki do otrzymania wnioskowanego prawa pomocy. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w literaturze dotyczącej tego zagadnienia przyjęty został pogląd, podzielany w pełni przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie, że niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Należy więc uznać, że przedstawione przez skarżącego argumenty w żaden sposób nie mogły wyjaśnić wątpliwości, jakie powstały w toku rozpatrywania jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, że strona uniemożliwiła dokonanie wszechstronnej i właściwej oceny jej rzeczywistej sytuacji finansowej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.