VII SA/Wa 2806/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Antas, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Andrzej Siwek, Protokolant st. referent Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2020 r. sprawy ze skargi G. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków oddala skargę UZASADNIENIE Przedmiotem skargi G. Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. ("skarżąca") jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego ("Ministra") z [...] października 2019 r. znak: [...] wydana w sprawie dotyczącej wpisania zabytku nieruchomego do rejestru zabytków w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w S. ([...]WKZ) decyzją nr [...] z [...] marca 2019 r., na podstawie art. 3 ust. 1 i 2, art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c, e, art. 8, art. 9 ust. 1 i art. 89 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2067, "ustawa o ochronie zabytków"), wpisał do rejestru zabytków województwa [...] dawną halę wodnopłatów wraz z gruntem pod budynkiem oraz terenem placu technicznego, położone przy ul. G. w mieście M., pow. [...], w granicach nieruchomości gruntowych oznaczonych jako część dz. ewid. nr [...] i część dz. ewid. nr [...], obręb [...] miasto M. Wskazane wyżej granice wpisu zaznaczył na załączniku graficznym. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie [...]WKZ opisał przebieg przeprowadzonego postępowania i odniósł się do obowiązujących przepisów, w tym ustawy o ochronie zabytków. W dalszej kolejności stwierdził, że budynek hali wodnopłatów wybudowany w latach 1935-1937 stanowi zachowany na terenie województwa [...] rzadki przykład zastosowania technologii mieszanej, żelbetowej, stalowej, ceglanej do wzniesienia skomplikowanej konstrukcji wielkoprzestrzennego obiektu architektury kubaturowej z wyraźnym wskazaniem na funkcję obiektu. Podkreślił także, że jest to jedyny zachowany o wysokich walorach zabytkowych obiekt z pierwotnego zespołu zabudowy wojskowej wybudowanej na terenie dawnej wioski rybackiej [...], a ponadto że "ze względu na monumentalizm bryły jest również jednym z charakterystycznych obiektów oraz stanowi rozpoznawalny akcent architektoniczny obecnego miasta M". Odnosząc się do placu technicznego zauważył, że pierwotnie stanowił on "miejsce do wyciągania i wodowania samolotów", a zatem jest "historycznie i integralnie związany z budynkiem hali" i posiada wartości historyczne. [...]WKZ przedstawił historię powstania obiektów wojskowych na terenie wioski rybackiej [...] (ob. [...] - dzielnica M.), w skład których wchodziły: dwa hangary lotnicze, budynek komendantury, kantyna, budynki koszarowe, garaże i magazyny, a także betonowe rampy do wodowania i wyciągania samolotów od strony jeziora [...]. W uzasadnieniu decyzji przedstawił też szczegółowy opis budynku hali z uwzględnieniem użytych materiałów i technologii oraz stanu zachowania. Podkreślił przy tym, że "elementy konstrukcji, architektury i wyposażenia dawnej hali wodnopłatów są materialnym świadkiem zachowanej oryginalnej substancji o wartościach zabytkowych oraz świadectwem rozwoju budownictwa przemysłowego, infrastruktury wojskowej regionu". Podsumowując organ konserwatorski stwierdził, że dawna hala wodnopłatów wraz z terenem placu technicznego posiada walory zabytkowe, ma zachowaną oryginalną substancję zabytkową oraz spełnia wymogi definicji legalnej zabytku zgodnie z art. 3 pkt 1 i 2, art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c i e ustawy o ochronie zabytków. Organ wojewódzki podkreślił, że zabytek ten jest jedynym o wysokich walorach architektonicznych, artystycznych świadkiem historii zachowanym na terenie dawnego lotniska wojskowego, przykładem architektury wojskowej, przemysłowej, miejscem prezentującym działalność jednostki wojskowej i lotniska dla wodnopłatów w czasie II wojny światowej, ale również po jej zakończeniu (wartość historyczna). Dodał, że przedmiotowy budynek stanowi reprezentatywne świadectwo historii techniki i technologii związanej z przemysłem wojskowym z lat 30-tych XX w. na P. Walory architektoniczne i artystyczne widoczne są poprzez zachowaną pierwotną bryłę, ceglany układ kompozycyjny elewacji, pierwotne elementy konstrukcyjne oraz pierwotne wyposażenie (oryginalna konstrukcja i technika wykonania, stolarki okienne, zachowany pierwotny układ wnętrz). Wskazał ponadto, że omawiana hala stanowi "rozpoznawalny akcent architektoniczny" M., z uwagi na monumentalizm bryły. Podkreślił też historyczne i integralne powiązanie placu technicznego z budynkiem hali wodnopłatów, z którego wynikają wartości historyczne tego terenu. Za wartość naukową ww. zabytku organ pierwszej instancji uznał fakt, że jest on cennym przykładem historii i rozwoju infrastruktury wojskowej w M. i może stanowić znaczące źródło do prowadzenia naukowych i dydaktycznych badań w tym temacie. W końcu organ pierwszej instancji wskazał, że przedmiotowy obiekt jest ściśle związany z historią rozwoju infrastruktury wojskowej i obecnego miasta M., dokumentując jego dawną strukturę i krajobraz kulturowy. Odwołanie od powyższej decyzji, z zachowaniem ustawowego terminu, wniosła skarżąca, nie zgadzając się z dokonaną oceną co do wartości zabytkowych - stanowiącej jej własność - przedmiotowej nieruchomości. Po rozpatrzeniu tego odwołania, Minister wydał wskazaną na wstępie decyzję z[...] października 2019 r. znak: [...], którą - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej: "k.p.a.") - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że kompetencje [...]WKZ wynikają z przepisu art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków, zgodnie z którym do rejestru wpisuje się zabytek nieruchomy na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków z urzędu bądź na wniosek właściciela zabytku nieruchomego lub użytkownika wieczystego gruntu, na którym znajduje się zabytek nieruchomy. Podał też, że z przepisu art. 6 ust. 1 tej ustawy wynika, że ochronie i opiece bez względu na stan zachowania podlegają m.in. dzieła architektury i budownictwa (lit. c) i obiekty techniki, a zwłaszcza kopalnie, huty, elektrownie i inne zakłady przemysłowe (lit. e). Zgodnie z art. 7 ww. ustawy formą ochrony zabytków jest m. in. wpis do rejestru zabytków. Dalej Minister stwierdził, że [...]WKZ w toku prowadzonego przez siebie postępowania działał zgodnie z zasadą zawartą w art. 7 k.p.a., a stan faktyczny ustalił na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Analiza akt sprawy pozwoliła temu organowi na ocenę wartości zabytkowych dawnej hali wodnoplatów wraz z terenem placu technicznego, położonych przy ul. S. w M., które przesądziły o wpisaniu tych obiektów do rejestru zabytków. Minister zauważył, że w uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji krótko przedstawił historię obiektu, opisał przedmiotową nieruchomość oraz wskazał jakie jej elementy i cechy zostały zachowane. Wykazał jakie okoliczności przesądzają o uznaniu, iż przedmiotowy obiekt posiada istotne wartości zabytkowe oraz przywołał podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia w komparycji, rozwijając ją w uzasadnieniu decyzji. Sentencja orzeczenia oraz uzasadnienie decyzji są spójne z załącznikiem graficznym, na którym oznaczono zakres ochrony konserwatorskiej. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że decyzja z [...] marca 2019 r. jest zasadna pod względem merytorycznym i nie narusza prawa. Podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, wskazał, że budynek hali wodnoplatów, wzniesiony w latach 1935-37, wraz z placem technicznym, stanowi istotny element krajobrazu kulturowego M. Odpowiadając na zarzuty zawarte w odwołaniu, organ odwoławczy wyjaśnił, że ocena wartości zabytkowych ww. placu technicznego nie może być przeprowadzana w oparciu o walory indywidualne, lecz należy odczytywać je w kontekście funkcjonalnym, łącznie z hangarem. Bezspornym bowiem pozostaje fakt, że ww. plac stanowi integralną część zabytkowego hangaru. Dla zrozumienia sposobu funkcjonowania bazy lotniczej wodnopłatów niezbędne jest bowiem współistnienie zbiornika wodnego, z którego starowały samoloty (w tym przypadku jezioro [...]), hangaru, w którym je przechowywano, a także łączącego hangar z jeziorem placu, przez który odbywał się transport samolotów przed startem i po lądowaniu. Usytuowanie placu technicznego pomiędzy hangarem a brzegiem jeziora stanowi nośnik dodatkowych wartości, wynikających z zachowanego kontekstu przestrzennego. Natomiast w odniesieniu do walorów zabytkowych samego budynku hangaru, organ wyjaśnić, że stanowi on reprezentatywny przykład przedwojennej architektury wojskowej i świadectwo historii miejscowości i zachodzących w niej przemian. Ponadto Minister wskazał, że wioska rybacka o charakterze wypoczynkowym [...](później [...]), po wybudowaniu w niej lotniczej bazy wojskowej stała się miejscem stacjonowania żołnierzy kolejno niemieckich, rosyjskich polskich. Przedmiotowy obiekt posiada także samoistne wartości artystyczne, historyczne i naukowe. Utylitarny charakter omawianego obiektu widoczny jest wprost w ukształtowaniu bryły rozczłonkowanej szeregiem wrót usytuowanych w wydłużonej elewacji skierowanej w stronę brzegu jeziora. Funkcja omawianego obiektu zdeterminowała zatem jego formę architektoniczną. Wskazane w materiale dowodowym uszkodzenia materiału budowlanego (m.in. nieszczelność dachu) lub wyposażenia (suwnica podwieszana pod stropem) nie wykluczają przeprowadzenia prac remontowych i konserwatorskich, które zatrzymają proces niszczenia elementów obiektu oraz pozwolą na uwydatnienie posiadanych wartości zabytkowych. W ocenie organu odwoławczego powyższe ustalenia, upoważniają organy ochrony zabytków obu instancji do stwierdzenia, że przedmiotowy budynek posiada w wystarczającym stopniu wartości zabytkowe - artystyczne, historyczne i naukowe, pozwalające na objęcie go indywidualną ochroną prawną. W ocenie organu drugiej instancji nie ulega wątpliwości, że omawiany budynek wraz z terenem placu technicznego odpowiada definicjom legalnym zabytku zawartym w art. 3 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków, literalnie je wypełniając. A zatem, podlega ochronie i opiece bez względu na stan zachowania w całości, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c i e ww. ustawy, jako dzieło architektury i budownictwa oraz obiekt techniki, co wykazał [...]WKZ w swojej decyzji z [...] marca 2019 r. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu, dotyczących "zakwalifikowania wylewki betonowej (tzw. placu technicznego) za dzieło budownictwa lub obiekt techniki" organ drugiej instancji wyjaśnił, że przepis art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków, zawierający wykaz obiektów podlegających ochronie, wskazuje m. in., że ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan zachowania zabytki nieruchome będące, w szczególności: a) krajobrazami kulturowymi, b) układami urbanistycznymi, ruralistycznymi i zespołami budowlanymi, c) dziełami architektury i budownictwa, d) dziełami budownictwa obronnego, e) obiektami techniki, a zwłaszcza kopalniami, hutami, elektrowniami i innymi zakładami przemysłowymi, f) cmentarzami, g) parkami, ogrodami i innymi formami zaprojektowanej zieleni, h) miejscami upamiętniającymi wydarzenia historyczne bądź działalność wybitnych osobistości lub instytucji; Użyte w tym przepisie określenie "w szczególności" wskazuje, że wyliczenie to nie ma charakteru zamkniętego. W związku z powyższym zarzut zawarty w odwołaniu z [...] marca 2019 r. należy uznać za nietrafny, bowiem jak wynika z cytowanego przepisu zabytkami nieruchomymi mogą być także obiekty niewymienione w wykazie, a wypełniające definicję legalną zabytku. Minister wyjaśnił, że przedmiotowy plac techniczny stanowi funkcjonalną całość z budynkiem hangaru i winien być postrzegany z nim jako przestrzenna całość. I dalej Minister stwierdził, że omawiany obiekt został oceniony pod kątem jego indywidualnych wartości zabytkowych. Oznacza to, że budynek hali wodnopłatów wraz z placem technicznym, niezależnie od czasu powstania, jako dokument minionej epoki (zarówno w sensie historycznym, jak i estetycznym), posiada wartości naukowe i stanowi materiał do dalszych badań w tym zakresie. Wyjaśnił iż ww. obiekt, został wpisany do rejestru zabytków nie ze względu na czas i historyczny kontekst powstania, lecz wobec stwierdzenia jego autentyczności, charakteryzującej go jako obiekt istotny dla historii regionu i przekształceń zachodzących w M. Podkreślił również, że wydanie zaskarżonej decyzji oraz niniejszego rozstrzygnięcia wynika z utrwalonej praktyki organów ochrony zabytków, które działając zgodnie z dyspozycją przepisu art. 4 pkt 1-3 ustawy o ochronie zabytków sprawują ochronę zabytków poprzez m. in. zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie (pkt. 1), zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków (pkt 2) oraz udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytku (pkt 3). W skardze do Sądu na ww. decyzję Ministra skarżąca, kwestionując ją w całości, wniosła o jej uchylenie, jak również o uchylenie decyzji ją poprzedzającej. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa: 1. "art. 3 ust. 1, 2" ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez błędne uznanie poniemieckiego budynku hangarowego oraz placu technicznego za zabytek, którego zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną lub naukową; 2. art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c, e ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez zakwalifikowanie wylewki betonowej (tzw. plac techniczny) za dzieło budownictwa lub obiekt techniki; oraz naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ rozstrzygnięcie, tj. a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nie wyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes strony; b) art. 8 k.p.a., poprzez nie przyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa; c) art. 11 k.p.a., poprzez brak konstruktywnego, indywidualnego podejścia do sprawy przedmiotowej nieruchomości umożliwiającego uzgodnienie kompromisu pomiędzy ochroną ewentualnego zabytku a interesem ekonomicznym skarżącego. W uzasadnieniu skargi skarżąca podała m.in., że budynek hangaru uznany błędnie przez organ za zabytek jest budowlą użytkową nie mającą żadnych cech artystycznych ani istotnych cech historycznych. Budynek wybudowany przez wojska nazistowskiej III Rzeszy nie wpisał się niczym istotnym do historii, stacjonujące w nim i to przez krótki okres kilka wodnopłatów również nie zapisało się na kartach historii w żaden sposób godny upamiętnienia w Rzeczpospolitej Polskiej XXI w. Wskazała też, że podnoszone argumenty jakoby zastosowana technologia była rzadka na terenie województwa [...], nawet jeśli są trafione, nie stanowią uzasadnienia dla uznania unikalności tej konstrukcji ponieważ nie ma w tej technologii niczego wyjątkowego, była ona stosowana powszechnie przy wszelkiego rodzaju dużych budowlach III Rzeszy. Skarżąca podniosła ponadto, że nietrafiony jest także argument, iż hangar stanowi rozpoznawalny akcent architektoniczny obecnego miasta M. W powszechnej świadomości społeczeństwa, zarówno lokalnego jak i turystów hangar nie jest kojarzony jako symbol M. Nie występuje na żadnych pocztówkach czy obrazach tego miasta, popularna zaś wyszukiwarka google w wyszukiwaniu obrazów dla hasła "M." nie wskazuje hangaru nawet w pierwszych 200 wynikach co najlepiej pokazuje, iż budowla ta nie jest w żaden sposób atrakcyjna ani charakterystyczna. Poza tym skarżąca zaznaczyła, że zarówno zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji niosą za sobą ograniczenie prawa własności i narażają G. S.A. na bardzo poważne konsekwencje ekonomiczne. Wpis przedmiotowej nieruchomości uniemożliwia jej korzystne zbycie przez skarżącą, zaś przepisy prawa bankowego powodują, że skarżąca z prawnych powodów nie będzie w stanie ponosić kosztów utrzymywania ani rewitalizacji ewentualnego zabytku. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie; zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego znak: [...] z [...] października 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z [...] marca 2019 r., wpisującą do rejestru zabytków województwa [...] dawną halę wodnopłatów wraz z gruntem pod budynkiem oraz terenem placu technicznego, położone przy ul. S. w mieście M., pow. [...]. Zdaniem Sądu, decyzja ta nie narusza prawa. Rozwijając tę ocenę Sąd zauważa, że zgodnie z art. 5 Konstytucji RP jednym z podstawowych obowiązków Rzeczypospolitej Polskiej jest ochrona dziedzictwa narodowego. Konkretyzację tego unormowania stanowi ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, która zakresem przedmiotowym obejmuje zabytki, m. in. nieruchomości, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową (art. 3 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków). Z przepisów ustawy o ochronie zabytków wynika, że podstawową formą ochrony zabytków jest wpis do rejestru zabytków (art. 7 pkt 1). Stosownie do art. 9 ust. 1 ww. ustawy, do rejestru wpisuje się zabytek nieruchomy na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków z urzędu bądź na wniosek właściciela zabytku nieruchomego lub użytkownika wieczystego gruntu, na którym znajduje się zabytek nieruchomy. Przy czym, przepisy regulujące zagadnienie wpisu obiektu do rejestru zabytków nie wprowadzają szczegółowych przesłanek, którymi winien kierować się organ dokonując oceny celowości objęcia zabytku ochroną konserwatorską; decyzja tego organu opiera się wyłącznie na analizie danego przedmiotu ochrony przez pryzmat ustawowej definicji zabytku, a to - na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji oraz wiedzy i doświadczenia wojewódzkiego konserwatora zabytków (i podległych mu pracowników wojewódzkiego urzędu ochrony zabytków). To ten organ administracji publicznej, dysponując odpowiednią kadrą wykwalifikowanych (w zakresie historii sztuki, historii architektury i zabytkoznawstwa) pracowników, jest kompetentny (w oparciu o zebrany materiał dowodowy) do oceny danego obiektu pod względem posiadanych przez ten obiekt walorów zabytkowych. W efekcie dostrzec trzeba, że decyzja organu konserwatorskiego wydana w omawianym przedmiocie należy do sfery uznania administracyjnego. Jako taka w sposób szczególny powinna być zaś poprzedzona wnikliwą analizą zasadności wpisu danego obiektu do rejestru zabytków, przy uwzględnieniu konstytucyjnego zakazu naruszania istoty prawa własności. Z uzasadnienia decyzji wydanej w tym przedmiocie powinno zatem wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Sąd wyjaśnia jednocześnie, że decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu administracyjnego jak każde inne, ale zakres ich kontroli jest inaczej ukształtowany; kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (por. np.: J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, C. H. Beck, Warszawa 2004, s. 494-495, wraz z powoływanym tam orzecznictwem NSA). Kontrola decyzji uznaniowej przez sąd administracyjny polega więc w dużej mierze na sprawdzeniu, czy jej wydanie poprzedzone było prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego. Kontrolując zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję Ministra (w zakresie, w jakim zezwala na to jej uznaniowy charakter) Sąd ocenił, że nie została ona wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Sąd ocenił także, że spełnia ona wymogi decyzji uregulowane w art. 107 § 3 k.p.a. Nie dopatrując się w sprawie naruszenia prawa Sąd wziął pod uwagę zawartą w zaskarżonej decyzji argumentację, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, przedmiot/zakres postępowania, jak i zarzuty podniesione w postępowaniu odwoławczym (powtórzone następnie w skardze). Kierował się przy tym definicją zabytku, zakreślającą ramy tego postępowania i wskazującą na zakres "zainteresowania" orzekającego organu konserwatorskiego. Na tej też podstawie Sąd przyjął, że Minister prawidłowo podtrzymał decyzję [...]WKZ o wpisie do rejestru zabytków dawnej hali wodnopłatów wraz z gruntem pod budynkiem oraz terenem placu technicznego położonych w M. Dokonując takiej oceny Minister nie wykroczył - zdaniem Sądu - poza granice przyznanego mu uznania administracyjnego; wykazał (w oparciu o dowody zgromadzone - w stopniu wystarczającym - w sprawie), że badana pod względem konserwatorskim nieruchomość posiada tego rodzaju wartości (historyczne, naukowe i artystyczne), które uzasadniają objęcie jej ochroną prawną. I tak, Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy (a przed nim [...]WKZ) przeprowadził kompleksowo ocenę dawnej hali wodnopłatów wraz z placem technicznym. Dysponując kartą ewidencyjną zabytku nieruchomego nie wpisanego do rejestru zabytków autorstwa M. G. z sierpnia 2018 r., protokołem oględzin z [...] lutego 2019 r. i (wykonaną wówczas) dokumentacją zdjęciową, wnikliwie przeanalizował wygląd ww. obiektu, jego historię oraz elementy i cechy zachowane. W efekcie przedstawił także jego walory zabytkowe, wskazując na jego wartość artystyczną, historyczną i naukową. Wywiódł w konsekwencji, że dawna hala wodnopłatów wraz terenem placu technicznego (łączącego halę z jeziorem [...], przez który odbywał się transport samolotów przed startem i po lądowaniu), odpowiada definicjom legalnym zabytku, zawartym w art. 3 pkt 1 i 2 ww. ustawy. Biorąc pod uwagę materiał dowodowy i argumentację zawartą w uzasadnieniach ww. decyzji nie sposób, zdaniem Sądu, podważyć prawidłowości ww. oceny, podkreślającej autentyczność obiektu, a także opartej na stwierdzeniu, że zabytkowa hala stanowi reprezentatywny przykład przedwojennej architektury wojskowej i świadectwo historii miejscowości oraz zachodzących w niej przemian, zaś plac techniczny - położony pomiędzy tym obiektem i zbiornikiem wodnym - jako funkcjonalnie z nim związany, będący integralną jego częścią, stanowi nośnik dodatkowych wartości, wynikających z zachowanego kontekstu przestrzennego. Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że za zabytek może zostać uznany nie tylko budynek, ale także otaczający go teren, jeżeli łącznie posiadają cechy określone w art. 3 pkt 1 ww. ustawy o ochronie zabytków. Tym samym, za bezzasadne Sąd uznał zarzut skargi, dotyczące naruszenia przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego. Sąd dostrzega jednocześnie, że kwestionując prawidłowość postępowania dowodowego w istocie skarżąca przedstawiła jedynie polemikę z oceną organu konserwatorskiego; nie wskazała jakich dowodów nie uwzględniono, jakie pominięto, czy też "odczytano" wadliwie, w efekcie – czego w sprawie nie wyjaśniono. Za nieskuteczne są uznał również pozostałe zarzuty skargi, dotyczące przepisów prawa materialnego, nie znajdując podstaw do zarzucenia Ministrowi naruszenia art. 3 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków i art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c i e tej ustawy. Na koniec Sąd raz jeszcze dostrzega, że wbrew stanowisku skarżącej organy dysponowały materiałem dowodowym, potwierdzającym konieczność objęcia ochroną konserwatorską dawnej hali wodnopłatów wraz z placem technicznym, co więcej - uzasadniły w swoich rozstrzygnięciach w sposób wymagany w demokratycznym państwie prawa ingerencję w prawo własności skarżącej. Wprawdzie wpis do rejestru zabytków ogranicza prawo własności właściciela w wielu kwestiach, m. in. w zakresie konieczności uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków (art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami), niemniej jednak powyższe "ograniczenie" znajduje oparcie w Konstytucji RP (v. art. 64 ust. 3) i ma na celu uchronienie nieruchomości zabytkowej przed jej "bezmyślną" eksploatacją lub przebudową albo zniszczeniem. W związku z tym, zarzuty podnoszone w tym zakresie (tak w postępowaniu administracyjnym, jak i w skardze) Sąd także ocenił jako niezasadne. Z tych przyczyn, nie podzielając żadnego z zarzutów skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.