II SO/Po 4/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 września 2020 r. wniosku I. L. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi I. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi. UZASADNIENIE Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...], wydana w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, została doręczona I. L. [...] kwietnia 2020 r. W dniu [...] lipca 2020 r. (data nadania pocztowego) I. L. skierowała do tutejszego Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (datowany na [...] lipca 2020 r.), jednocześnie wnosząc skargę na decyzję z dnia [...] lutego 2020 r. W uzasadnieniu wniosku strona wyjaśniła, że przedmiotową decyzję otrzymała w dniu [...] kwietnia 2020 r. i termin do wniesienia skargi upływał [...] maja 2020 r. Podniosła, że jej obydwoje dzieci mają orzeczenia o niepełnosprawności, zaś okres pandemii jest dla skarżącej "czasem szczególnym, gdyż dzieci z uwagi na posiadanie chorób współistniejących są szczególnie narażone na Covid-19, którego przebiegu ze względu na ich stan (...)" strona nie jest w stanie przewidzieć. Ponadto dodała, że "sytuacja związana z bezpośrednim zagrożeniem zdrowia i życia (...) [jej] małoletnich dzieci i koniecznością ich całkowitej izolacji uniemożliwiła (...) [jej] zajęcie się tą sprawą". Do wniosku zostały dołączone kopie dokumentów dotyczących stanu zdrowia dzieci skarżącej – zaświadczeń o niepełnosprawności oraz zaświadczeń z dnia [...] czerwca 2020 r. o zaostrzeniu występujących u nich schorzeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2020 r., poz. 2325, ze zm. – dalej: p.p.s.a.) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Z kolei, zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Kumulatywne zaistnienie przesłanek określonych w treści art. 86 i art. 87 p.p.s.a. będzie stanowiło podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej (por. komentarz do art. 87 [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. dr. hab. R. Hausera i prof. dr. hab. M. Wierzbowskiego, C.H. Beck 2019, Wydanie 6.). Na wstępie dalszych rozważań należy w okolicznościach niniejszej sprawy wyjaśnić, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...], wydana w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, została doręczona I. L. [...] kwietnia 2020 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, jak i sama skarga zostały wniesione drogą pocztową w dniu [...] lipca 2020 r. W przedmiotowej sprawie nastąpiło zawieszenie biegu terminu na podstawie art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm. – dalej: ustawa COVID). Powołany przepis wszedł w życie w dniu [...] marca 2020 r., zatem obowiązywał w dacie doręczenia stronie zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2020 r., co miało miejsce w dniu [...] kwietnia 2020 r. Wobec tego termin do wniesienia skargi objęty był hipotezą art. 15zzs ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, skoro jego bieg miał się dopiero rozpocząć już po wejściu w życie tej ustawy (skutek wstrzymujący rozpoczęcie biegu terminu). Natomiast zgodnie z art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875) z dniem 16 maja 2020 r. uchylony został art. 15zzs ustawy COVID z jednoczesnym wprowadzeniem mocą art. 68 ust. 6 i 7 ustawy zmieniającej siedmiodniowego terminu, po którym terminy wstrzymane rozpoczynają swój bieg, zaś zawieszone – biegną dalej. Mając zatem na uwadze to, że ustawa z dnia 14 maja 2020 r. weszła w życie dnia 16 maja 2020 r. (art. 76 tej ustawy), ustanie przyczyny powodującej wstrzymanie rozpoczęcia, jak i zawieszenia biegu terminów procesowych nastąpiło dnia [...] maja 2020 r. Oznacza to, że od dnia [...] maja 2020 r. rozpoczęły bieg terminy, które nie rozpoczęły swojego biegu przed dniem ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii (tak NSA w postanowieniu z dnia 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I FZ 94/20, dostępnym w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie termin do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg z dniem [...] maja 2020 r. i upłynął z dniem [...] czerwca 2020 r. nastąpiło zatem w sposób oczywisty uchybienie terminu do wniesienia skargi, którą strona nadała drogą pocztową dopiero [...] lipca 2020 r. Wobec tego została spełniona pierwsza z przesłanek wskazanych w art. 86 § 1 p.p.s.a., bowiem przywrócić można jedynie taki termin, który został uchybiony. Ponadto Sąd z korzyścią dla strony – w celu zagwarantowania obywatelowi w jak najdalszym stopniu konstytucyjnego prawa do sądu – przyjął, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został zgłoszony z zachowaniem terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a. W takiej sytuacji należało rozważyć, czy w sprawie zaszły podstawy do przywrócenia uchybionego terminu, co wymagało merytorycznej oceny zasadności tego wniosku. Stwierdzając powyższe, Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie spełniona została druga z wskazanych w art. 86 § 1 p.p.s.a. przesłanek przywrócenia terminu, tj. brak winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Sądu strona uprawdopodobniła, że do uchybienia terminu do wniesienia skargi doszło bez jej winy. Skarżąca znajduje się w określonej, trudnej sytuacji rodzinnej, gdyż wychowuje dwójkę małych dzieci (w wieku ok. 3 i 6 lat), które ze względu na stan zdrowia mają orzeczoną niepełnosprawność odpowiednio od urodzenia (starsze) albo niemowlęctwa (młodsze). Dzieci te legitymują się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, a także stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, jak i stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W stosunku do obydwu dzieci, według zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] czerwca 2020 r., stwierdzono zaostrzenie astmy oskrzelowej, wymagające leczenia klimatycznego na minimum 1 miesiąc. W takich warunkach – uwzględniając szczególną sytuację w okresie stanu epidemii i bezpośrednio po zniesieniu tego stanu, związaną z koniecznością sprawowania w okresie epidemii opieki nad niepełnosprawnymi dziećmi, w stosunku do których wystąpił zaostrzony przebieg schorzeń układu oddechowego i konieczność leczenia klimatycznego (poza miejscem zamieszkania) – Sąd przywrócił I. L. termin do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.