II OZ 734/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej G. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 571/21 o odrzuceniu skargi i zwrocie wpisu sądowego w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej G. w W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 20 września 2021 r., Nr 1012/2021 w przedmiocie nakazu usunięcia wad w stanie technicznym balkonów, tarasów i logii w budynku mieszkalnym wielorodzinnym postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 571/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę W. M. G. w W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia (...) września 2021 r., nr (...)i orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu sądowego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia (...) grudnia 2021 r. wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia braków skargi poprzez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu, określającego umocowanie do reprezentacji strony skarżącej, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym przez Sąd terminie strona skarżąca złożyła kopie uchwał potwierdzające wybór na członka zarządu osób podpisanych na skardze wraz z raportami z głosowania i protokołem. Sąd wskazał, że są to wyłącznie kserokopie, na których przybito pieczątkę o treści "za zgodność z oryginałem", jednakże nie zostały one uwierzytelnione w żaden sposób. Tymczasem w zarządzeniu wzywającym do uzupełnienia braków formalnych zaznaczono wyraźnie, że dokument ten winien być w oryginale, lub uwierzytelniony. Skoro strona skarżąca nie jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w sprawie, takiego uwierzytelnienia mógł dokonać notariusz. Z tego względu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 dalej jako P.p.s.a.) Sąd orzekł o odrzuceniu skargi. W piśmie z dnia (...) lipca 2022 r. zażalenie na to postanowienie wniosła W. M. G. w W. W uzasadnieniu skargi wskazała, że do dnia otrzymania odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi członkowie z. w. byli przekonani, że prawidłowo uzupełnili braki formalne skargi, co skutkowało m.in. kolejnym wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi oraz rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zarzuciła również, że Sąd nie poinformował skarżącej o konieczności notarialnego uwierzytelnienia uchwał o wyborze na c. z. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie w okolicznościach niniejszej sprawy zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 28 § 1 P.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Natomiast stosownie do art. 29 P.p.s.a., przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Reprezentacja w. m. określona została w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2021 r. poz. 1048), a zgodnie z art. 21 tej ustawy co do zasady podmiotem uprawnionym do występowania w imieniu w. m. jest z. tej w. Skarżąca w niniejszej sprawie w. m. nie jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zatem zgodnie z art. 6 P.p.s.a. sąd administracyjny ma obowiązek udzielać jej niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań. Obowiązek ten nie dotyczy udzielania pouczeń co do wszystkich możliwych zachowań, ale pouczeń celowych z punktu widzenia prawidłowego przebiegu postępowania i dających stronie gwarancje prawa do obrony. Dotyczy również prawidłowego i jasnego formułowania wezwań kierowanych do strony. Skoro Sąd I instancji uznał, że przedłożone przez stronę wraz ze skargą dokumenty są niewystarczające i wystosował do niej wezwanie z dnia (...) grudnia 2021 r. o wezwaniu do usunięcia braków formalnych o złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu należało wyjaśnić stronie czym jest uwierzytelniony odpis. Jak słusznie zauważyła skarżąca w. o tym, że ma to być dokument poświadczony przez notariusza dowiedziała się dopiero w postanowieniu o odrzuceniu skargi. Odnotować również należy, że Sąd I instancji uznał dopiero po pół roku od dnia odpowiedzi przez stronę na powyższe wezwanie, że braki formalne nie zostały w sposób prawidłowy uzupełnione. W piśmie z dnia (...) grudnia 2021 r. skarżąca nadesłała kopie dokumentów, o które została wezwana (opatrzone jedynie pieczątką "za zgodność z oryginałem"), natomiast zaskarżone postanowienie zostało wydane przez Sąd w dniu (...) czerwca 2022 r. Co istotne, w okresie między powyższym pismem a postanowieniem o odrzuceniu skargi, zarządzeniem z dnia (...) stycznia 2022 r. wezwano stronę skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi, a po uiszczeniu przez nią wpisu, postanowieniem z dnia (...) marca 2022 r. rozpoznano wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Sąd nie miał wówczas wątpliwości, co do prawidłowości wykonania przez w. wezwania. Podejmowane kolejno czynności procesowe w sprawie (w której od początku jest ten sam sprawozdawca) mogły utwierdzać stronę w przekonaniu, że uzupełniła prawidłowo braki formalne skargi. W tak opisanym stanie faktycznym, nie można było uznać za prawidłowe postanowienie Sądu I instancji o odrzuceniu skargi. Dlatego też po zwrocie akt sprawy Sąd podejmie niezwłocznie czynności mające na celu ustalenie, czy znajdujące się w aktach sprawy dokumenty (także nadesłane na etapie postepowania zażaleniowego) są wystarczające do nadania sprawie dalszego biegu, a w razie konieczności wezwie stronę do ich uzupełnienia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.