I FSK 1311/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia del. WSA Dominik Mączyński (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 13 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2022 r. sygn. akt VIII SA/Wa 12/22 w sprawie ze skargi K. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 8 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do października 2015 r. oraz od lutego do lipca 2016 r. 1) odrzuca skargę kasacyjną, 2) zwraca K. O. ze środków finansowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 1.570 zł (słownie: jeden tysiąc pięćset siedemdziesiąt złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej. UZASADNIENIE 1. Wyrok sądu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2022 r., VIII SA/Wa 12/22, uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 8 listopada 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. 2. Skarga kasacyjna. 2.1. K.O., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 24 lipca 2022 r., wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2022 r., VIII SA/Wa 12/22. 2.2. Wyrok Sądu pierwszej instancji zaskarżono "w części dotyczącej nieuchylenia przez Sąd decyzji organów podatkowych, pomimo że w okolicznościach sprawy wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, skutkująca koniecznością jego umorzenia", zarzucając mu naruszenie: 1. Art. 1 § 1 i § 2 u.p.u.s.a. poprzez odstąpienie przez Sąd od kontroli działania administracji poprzez kryterium zgodności działania z ustawowym celem regulacji prawnej, 2. Art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się przez Sąd w uzasadnieniu wyroku do podnoszonych w skardze przeciwko decyzjom istotnych kwestii prawnych, to jest wpływu aksjologii systemu prawa upadłościowego na rozstrzygnięcie w sprawie podatkowej, w szczególności sposobu wykładni jego przepisów, oceny skutku przyjętej przez organy podatkowe wykładni prawa podatkowego prowadzącego do obejścia przez organ podatkowy przepisów ustawy Prawo upadłościowe i celów jego regulacji oraz zasad zaspokajania się wierzycieli upadłego w ściśle oznaczonym prawem trybie, 3. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 208 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa (o.p.) poprzez nieuchylenie decyzji, podczas gdy wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania podatkowego przez organ podatkowy, 4. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 o.p. poprzez nieuchylenie decyzji skierowanej do osoby, która nie mogła być stroną postępowania, 5. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 122 o.p., poprzez nieuchylenie decyzji, pomimo że nie ustalono stanu faktycznego sprawy w zakresie niezbędnym do prawidłowego jej rozstrzygnięcia, to jest nie poczyniono ustaleń dotyczących zachowania się organu I instancji jako uczestnika postępowania upadłościowego, 6. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 120 o.p. oraz art. 121 § 1 o.p. poprzez nieuchylenie decyzji i oddalenie skargi, pomimo że organ podatkowy nie działał w granicach obowiązującego prawa oraz wydana decyzja narusza zasadę zaufania do działania organów państwa. 2.3. Mając na uwadze powyższe wniesiono m.in. o uchylenie wyroku Sądu w wyżej wskazanej części oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych. 3. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. 5.1. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi kasacyjnej zawartymi w art. 176 p.p.s.a. 5.2. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać: 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Poza tymi wymaganiami, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. 5.3. O ile niespełnienie wymagań wymienionych w drugiej kolejności, przypisanych dla pism w postępowaniu sądowym, stanowi brak, który może zostać uzupełniony w trybie art. 49 w związku z art. 193 p.p.s.a., o tyle niespełnienie wymagań szczególnych, przewidzianych tylko dla skargi kasacyjnej w art. 176 § 1 p.p.s.a. nie podlega sanacji. W skardze kasacyjnej wniesionej w tej sprawie skarżąca wskazała, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarża "w części dotyczącej nieuchylenia przez Sąd decyzji organów podatkowych, pomimo że w okolicznościach sprawy wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, skutkująca koniecznością jego umorzenia". 5.4. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2022 r., VIII SA/Wa 12/22, uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 8 listopada 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług w całości. Z sentencji zaskarżonego wyroku jednoznacznie wynika, że Sąd uchylił decyzję w całości, bez zakreślenia części, w jakiej decyzję uchylono i ewentualnie w jakiej skarga została oddalona. 5.5. Nie ulega wątpliwości, że wskazanie, czy kwestionowane orzeczenie jest zaskarżone w całości czy też jedynie w części, musi być dokonane w sposób umożliwiający identyfikację zakresu zaskarżenia. W przeciwnym bowiem wypadku nie zostaną ustalone granice zaskarżenia, co uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu rozpoznanie skargi kasacyjnej stosownie do postanowień zawartych w art. 183 § 1 p.p.s.a. zdanie pierwsze. 5.6. Ponadto w ramach realizacji normy art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wymagającej zawarcia w skardze kasacyjnej wniosku "o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany", w skardze kasacyjnej strony wniesiono o "uchylenie wyroku Sądu w wyżej wskazanej części". 5.7. Takie sprecyzowanie zakresu zaskarżenia oraz żądania skargi kasacyjnej jest sprzeczne z art. 176 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. Nie jest bowiem możliwe zidentyfikowanie zarówno zakresu zaskarżenia jak i zakresu i istoty wniosku skargi kasacyjnej. Całkowicie niezrozumiałe jest zaskarżenie wyroku Sądu pierwszej instancji w części "dotyczącej nieuchylenia przez Sąd decyzji organów podatkowych", w sytuacji gdy z sentencji tego orzeczenia bezsprzecznie wynika, że decyzję uchylono w całości. W rezultacie nie istnieje przedmiot zaskarżenia określony w skardze kasacyjnej, gdyż w świetle sentencji zaskarżonego wyroku nie ma nieuchylonej części decyzji. W konsekwencji nie ma możliwości zrealizowania wniosku strony sformułowanego w skardze kasacyjnej, gdyż nie jest możliwe uchylenie wyroku w zaskarżonej części skoro nie da się jej wyczytać z sentencji tego orzeczenia. 5.8. Brak zatem prawidłowego oznaczenia przedmiotu zaskarżenia i w rezultacie wadliwie sformułowany wniosek o uchylenie orzeczenia w części nieistniejącej, wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a., uniemożliwił merytoryczne rozpoznanie skargi. 6. Pozbawienie skargi jednego z jej podstawowych elementów powoduje niedopuszczalność skargi i w konsekwencji jej odrzucenie na podstawie art. 180 p.p.s.a. 7. O zwrocie skarżącej ze środków finansowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwoty uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA Dominik Mączyński Roman Wiatrowski Janusz Zubrzycki