II GZ 279/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 14 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. Sp. k. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 212/20 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. Sp. k. w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 212/20 na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, zwanej dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę A. Sp. z o.o. Sp. k. w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że w dniu 5 marca 2020 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS), zgodnie z art. 29 p.p.s.a. oraz do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania te zostały doręczone skarżącej w dniu 9 marca 2020 r. W zakreślonym terminie skarżąca uiściła żądany wpis. Nie nadesłała natomiast dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi. Przedłożyła jedynie odpis aktualny z KRS, ale dotyczący innego podmiotu, a mianowicie: X. Sp. z o.o. w [...]. W ocenie Sądu I instancji, skoro skarżąca mimo prawidłowego wezwania i pouczenia o konsekwencjach niewykonania nałożonego obowiązku nie przedłożyła dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i reprezentowania strony skarżącej (odpis z KRS), Sąd pozbawiony został możliwości zweryfikowania, czy Prezes Zarządu – C.D. uprawniony był do podpisania i wniesienia skargi. Z uwagi na nieuzupełnienie w terminie braku formalnego skargi, podlegała ona odrzuceniu. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zaskarżyła je w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1) art. 106 § 4 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie przez Sąd braku należytego umocowania skarżącej do wniesienia skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2019 r., pomimo, iż sposób reprezentacji spółki należy uznać jako fakt powszechnie znany na podstawie ogólnego dostępu do publicznych rejestrów zawierających dane identyfikujące osoby prawne, do którego sąd ma nieograniczony dostęp drogą elektroniczną; 2) art. 6 p.p.s.a. poprzez nieudzielnie stronie występującej bez pełnomocnika fachowego niezbędnych pouczeń oraz wyjaśnień. W uzasadnieniu zażalenia podniosła, że dane osób prawnych, w tym sposób reprezentacji znajdujące się w publicznych rejestrach niewątpliwie należy uznać za fakty powszechnie znane i ogólnodostępne. W związku z tym, skarżąca działając bez profesjonalnego pełnomocnika uznała, iż podanie w treści skargi numeru z rejestru KRS stanowi zadość wykazaniu umocowania do reprezentowania skarżącej spółki w tej sprawie. Główny Inspektor Transportu Drogowego nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 34 p.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Stosownie zaś do treści art. 28 § 1 w związku z art. 29 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności. Zaniechanie w zakresie załączenia tego dokumentu stanowi brak formalny skargi, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. W sytuacji, gdy strona nie uzupełni w terminie braków formalnych skargi, mimo prawidłowego w tym zakresie wezwania, sąd zobowiązany jest do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Powyższej wykładni wskazanych przepisów w odniesieniu do dokumentu mającego wykazać umocowanie do działania w imieniu podmiotu wpisanego do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nie zmienia również treść art. 4 ust. 4aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Możliwość samodzielnego pobrania przez Sąd wydruku komputerowego aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru, nie czyni wezwania do uzupełnienia braku w postaci odpisu z KRS zbędnym, co w konsekwencji powodowałoby niemożność odrzucenia skargi z powodu niewywiązania się z tego obowiązku. Podkreślić bowiem należy, że to na stronie, stosownie do treści art. 29 p.p.s.a., spoczywa obowiązek wykazania umocowania do działania w jej imieniu. Dlatego nie można podzielić argumentacji zażalenia, iż to sąd administracyjny powinien był samodzielnie zweryfikować umocowanie prezesa zarządu skarżącej Spółki – C.D. do podpisania skargi poprzez sprawdzenie systemu elektronicznego Krajowego Rejestru Sądowego. Zgodzić należy się ze stroną skarżącą, że rejestr KRS jest jawny. Nie oznacza to jednakże, że Sąd może zastępować strony i uzupełniać za nie braki formalne składanych pism. Są to czynności procesowe stron, ich pełnomocników, przedstawicieli (co wynika chociażby z art. 29 p.p.s.a. i zawartego w nim zwrotu "mają obowiązek wykazać"), które nie mogą być podejmowane przez inne podmioty. Nie ma podstaw prawnych do zwolnienia strony od obowiązku uzupełniania braków formalnych i przerzucenia ciężaru czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie na Przewodniczącego Wydziału na etapie kontroli warunków formalnych skargi, bądź na Sąd na etapie oceny, czy zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wobec niewykonania zarządzenia Przewodniczącego (por. postanowienia NSA: z 12 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 69/15; z 8 listopada 2016 r., sygn. akt II FZ 716/16, z 15 maja 2019 r., sygn. akt II OZ 422/19). Odnosząc się do istoty spornej w sprawie kwestii stwierdzić należy, że weryfikacja prawa samodzielnego reprezentowania skarżącej spółki przez jej wspólnika przed sądem winna nastąpić na podstawie odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego względnie innych dokumentów obrazujących stosunki prawne istniejące w spółce (por. postanowienia NSA z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 71/13, z dnia 6 kwietnia 2020 r., sygn. akt II GZ 112/20). Stanowisko Sądu I instancji, który odrzucił skargę w tej sprawie z uwagi na nieuzupełnienie jej braku formalnego (a tym samym brak możliwości zweryfikowania, czy prezes zarządu skarżącej spółki – C.D. uprawniony był do podpisania i wniesienia skargi) nie zasługuje na akceptację z tej przyczyny, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się odpis skarżącej Spółki z KRS aktualny na dzień 12 grudnia 2019 r., (skarga w tej sprawie została wniesiona w dniu 17 stycznia 2020 r.), z którego wynika, że C.D. był uprawniony do samodzielnego reprezentowania skarżącej spółki. Sąd administracyjny orzeka bowiem na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyżej opisany dokument znajdujący się w aktach sprawy potwierdza umocowanie C.D. do reprezentacji skarżącej Spółki. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie uznać należało za wydane z naruszeniem art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, z uwagi na uniemożliwienie merytorycznego rozpoznania skargi. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.