I SA/Op 276/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 czerwca 2020 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Op 84/20 oddalającym skargę J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 27 stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 25 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/Op 84/20 UZASADNIENIE Wojewódzki Sad Administracyjny w Opolu po rozpoznaniu w trybie uproszczonym wyrokiem z dnia 25 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/Op 84/20 oddalił skargę J. B. (dalej jako: skarżący, strona) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 27 stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania. Ustanowiony w ramach przyznanego skarżącemu prawa pomocy pełnomocnik wniósł o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. W dniu 4.08.2020 r. pełnomocnikowi doręczono odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem. W dniu 19.08.2020 r. pełnomocnik przesłała do tut. Sądu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku WSA w Opolu z dnia 25.06.2020 r., sygn. akt I SA/Op 84/20. W dniu 24.08.2020 r. skarżącemu doręczono odpis opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący został pouczony m.in. o tym, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Opolu z dnia 25.06.2020 r. sygn. akt I SA/Op 84/20 biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 23.09.2020 r. Tym samym Sądowi wiadomym jest z urzędu, że powyższy wyrok jest prawomocny, ponieważ nie wniesiono od niego środka odwoławczego. W dniu 1.10.2020 r. skarżący nadał skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 czerwca 2020 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Op 84/20. Uzasadniając skargę wskazał, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a.) przez oparcie wyroku na podstawie fałszywego stanowiska Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu, bez zbadania okoliczności faktycznych, które okazały się nieprawdziwe, a dotyczących m.in. pisma z dnia 12 lipca 2019 r., w którym: a) skarżący przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie – Koźlu wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego wraz z załącznikami; b) w piśmie przewodnim skarżący informował Naczelnika Urzędu Skarbowego, że od dnia [...] do [...] będzie przebywał w Szpitalu A w [...] na rehabilitacji po przebytym [...]. Zdaniem strony w sprawie doszło też do naruszenia przepisów (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.) przez pozbawienie skarżącego i jego pełnomocnika udziału w rozprawie, pomimo złożonych wniosków o przeprowadzenie rozprawy w obecności stron, co wiąże się z naruszeniem art. 2 w zw. z art. 32 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 i art. 35 Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka. W uzasadnieniu skargi o wznowienie skarżący wskazał, że w dniu 12.07.2019 r. złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie – Koźlu wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, jednocześnie informując, że od dnia [...] do [...] będzie przebywał w Szpitalu A w [...] na rehabilitacji po przebytym [...]. W dniu 30 sierpnia 2019 r. skarżący został doprowadzony przez Policję do zakładu karnego celem odbycia kary pozbawienia wolności w dniach [...] – [...]. Podczas pobytu w zakładzie karnym w dniach [...] i [...] skarżący dostał [...] i [...], wskutek czego przewieziony została do szpitala w [...]. W dniu [...] na skutek kolejnego [...] skarżący został dowieziony do szpitala w [...], gdzie przebywał do [...]. W dniu 4.11.2019 r. skarżący zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie-Koźlu o informację odnośnie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Mając na uwadze powyższe informacje wskazał, że Sąd w wyroku z dnia 25.06.2020 r. sygn. akt I SA/Op 84/20 mijał się z prawdą, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia zażalenia, Sąd utrzymał tym samym fałszywe twierdzenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu, nie uwzględniając złożonych dowodów (dokumentacji medycznej, wniosku z dnia 12.07.2019r., wypisu z zakładu karnego). Zdaniem skarżącego w wyroku z dnia 25.06.2020 r. sygn. I SA/Op 84/20 Sąd pominął wiele istotnych i korzystnych dla strony faktów. W podsumowaniu skarżący stwierdził, że Sąd orzekający w ww. wyroku podając nieprawdę i pomijając uzasadnione argumenty w swoim uzasadnienia wyroku, co do niedotrzymania terminu do złożenia zażalenia, naruszył zasadę zaufania obywatela do państwa i prawa odnoszącego się do sfery stosowania prawa i granic dopuszczalnej przez Sąd swobody wykładni. Do skargi o wznowienie postępowania skarżący załączył kserokopie: wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego z dnia 12.07.2019 r., karty informacyjnej leczenia szpitalnego potwierdzającej pobyt skarżącego w tej placówce w dniach od [...] do [...], kart informacyjnych leczenia szpitalnego dotyczących leczenia skarżącego w dniu [...] i w dniu [...], świadectwa zwolnienia z zakładu karnego potwierdzającego pobyt skarżącego w tym zakładzie w dniach od [...] do [...], karty informacyjnej leczenia szpitalnego potwierdzającej pobyt skarżącego w szpitalu w dniach [...] – [...], pisma skarżącego z dnia 4.11.2019 r. skierowanego do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie – Koźlu z zapytaniem o rozstrzygnięciu w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, pisma pełnomocnika skarżącego (ustanowionego w ramach przyznanego stronie prawa pomocy) z dnia 30.06.2020 r. odnośne przebiegu postępowania zakończonego wyrokiem w sprawie I SA/Op 84/20. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 25 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/Op 84/20 podlega odrzuceniu. Wyjaśnić należy, że skargę o wznowienie postępowania można oprzeć na jednej z przesłanek wymienionych w Dziale VII ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej "p.p.s.a.") "Wznowienie postępowania". Zgodnie z art. 270 p.p.s.a. tylko w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Szczegółowe przesłanki wznowienia postępowania zostały wyczerpująco wymienione w art. 271 do art. 273 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 271 pkt 1 i 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Jak wynika z art. 272 § 1, 2 i 3 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (§ 1); w sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jeżeli w chwili wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego orzeczenie sądowe nie było jeszcze prawomocne na skutek wniesienia środka odwoławczego, który został następnie odrzucony, termin biegnie od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu (§ 2); można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego (§ 3). Stosowanie do treści art. 273 § 1, 2 i 3 p.p.s.a. można żądać wznowienia na tej podstawie, że: 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; 2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (§ 1); można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (§ 2); można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy (§ 3). Wskazać jednak należy, że nie jest wystarczające samo powołanie przepisu z powyższego zakresu, aby można było mówić o powołaniu przesłanki wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie skarżący nie powołał w skardze żadnego z ww. przepisów (art. 271 p.p.s.a, art. 272 p.p.s.a. czy art. 273 p.p.s.a.), co nie wypełnia przesłanki oparcia tej skargi na podstawie wznowienia. Przyjąć więc należy, że skarżący nie powołał żadnego z wymienionych przepisów, w świetle którego można byłoby wznowić postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem WSA w Opolu z dnia 25.06.2020 r., sygn. akt I SA/Op 84/20. W sytuacji jednak gdy brak jest powołania się na konkretny przepis lub gdy błędnie go przywołano, konieczna jest ocena, czy mimo to z samej treści skargi o wznowienie postępowania sądowego można odczytać, że strona oparła tę skargę na którejkolwiek z ustawowych przesłanek wznowienia (zob. postanowienie NSA z dnia 15.01.2013 r., sygn. akt I FSK 1473/12 dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl – podobnie jak pozostałe orzeczenia przywołane w uzasadnieniu). W treści skargi o wznowienie skarżący przywołał w znacznej mierze okoliczności (pobyty w szpitalu i zakładzie karnym), które miały mu utrudnić mu wniesienie w terminie zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie – Koźlu z dnia 6 sierpnia 2019 r. Nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego z dnia 12 lipca 2019 r. o umorzenie prowadzonej egzekucji z nieruchomości wpisanej do księgi wieczystej pod numerem [...]. Wyjaśnić należy, że z akt sprawy I SA/Op 84/20 i z treści uzasadnienia do wyroku z dnia 25.06.2020 r., sygn. akt I SA/Op 84/20 wynika, że rozpoznając pismo skarżącego z dnia 12 lipca 2019r. w części dotyczącej wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie – Koźlu postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2019r. Nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z uwagi na to, że "w obecnej chwili nie prowadzi się żadnego postępowania egzekucyjnego w administracji wobec składników majątkowych skarżącego. Organ egzekucyjny nigdy nie wszczął egzekucji z nieruchomości wpisanej do księgi wieczystej Nr [...], co potwierdzają zapisy w Dziale III rejestru Elektronicznych Ksiąg Wieczystych dla wskazanej nieruchomości." . Ww. postanowienie z dnia 6 sierpnia 2019 r. Nr [...] zostało uznane za doręczone stronie w dniu 27 sierpnia 2019r. w trybie art. 44 K.p.a., po dwukrotnym awizowaniu przesyłki (pierwsze awizo w dniu 13.08.2019r., drugie awizo w dniu 21.08.2019r.). Skarżący w dniu 26 listopada 2019 r. skierował do organu zażalenie na ww. postanowienie z dnia 6.08.2019 r. Zaskarżonym w sprawie o sygn. akt I SA/Op 84/20 postanowieniem z dnia 27.01.2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez skarżącego zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie - Koźlu z dnia 6 sierpnia 2019r. Nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku strony z dnia 12 lipca 2019 r. o umorzenie prowadzonej egzekucji z nieruchomości wpisanej do księgi wieczystej pod numerem [...]". Rozpoznając skargę strony na ww. postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, WSA w Opolu w wyroku z dnia 25.06.2020 r., sygn. akt I SA/Op 84/20 podzielił stanowisko organu, że doręczenie postanowienia z 6 sierpnia 2019 r. odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego z nieruchomości wpisanej w księdze wieczystej Nr [...], nastąpiło w trybie art. 44 K.p.a. w dniu 27 sierpnia 2019 r., a zażalenie zostało nadane w placówce operatora pocztowego w dniu 26 listopada 2019 r., zatem po upływie ustawowego, siedmiodniowego terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu ww. wyroku wskazano, że w ocenie Sądu, w stanie sprawy art. 44 K.p.a. został zastosowany prawidłowo. Jak wynika z akt, postanowienie z 6 sierpnia 2019 r. zostało skierowane do przez organ egzekucyjny do wysyłki w dniu 12 sierpnia 2019 r. za pośrednictwem operatora pocztowego na adres zamieszkania skarżącego. Pierwsze awizo dot. ww. przesyłki (informujące o pozostawieniu jej na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Fili Urzędu Pocztowego [...] przy ul. [...]) zostało pozostawione w oddawczej skrzynce pocztowej strony w dniu 13 sierpnia 2019 r. Z powodu niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni awizowano ją powtórnie w dniu 21 sierpnia 2019 r. W związku z niepodjęciem przez adresata przesyłki została ona zwrócona do nadawcy. Zgodnie z art. 44 § 4 K.p.a., przesyłka została uznana za prawidłowo doręczoną w dniu 27 sierpnia 2019 r. Zatem siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia, rozpoczął swój bieg w dniu 28 sierpnia 2019 r. i upłynął z dniem 3 września 2019 r. Dlatego zażalenie na powyższe postanowienie nadane w placówce Poczty Polskiej dopiero w dniu 26 listopada 2019 r., czyli po upływie ustawowego, siedmiodniowego terminu do jego wniesienia, słusznie uznano za wniesione z uchybieniem terminu. Zdaniem Sądu w sprawie I SA/Op 84/20 okoliczności skutkujące przyjęciem domniemania prawnego, że nastąpiło doręczenie nastąpiło w trybie zastępczym na podstawie art. 44 K.p.a., nie budzą wątpliwości i zostały prawidłowo udokumentowane w aktach sprawy. Jednocześnie strona nie przedstawiła kontrdowodu pozwalającego na obalenie tego domniemania. Z pewnością takim kontrdowodem nie jest przedłożona wraz ze skargą karta informacyjna potwierdzająca pobyt skarżącego od [...] do [...] na leczeniu [...] w Szpitalu A w [...]. Co istotne, skarżący wskazuje inne daty, niż wynikają z tej karty (od [...] do [...]). Sąd zgodził się z organem odwoławczym, że skarżący dopiero na etapie postępowania sądowego przedłożył powyższą informację i że pobyt ten nie wykluczał możliwości odbioru postanowienia w okresie od 24 do 27 sierpnia 2019 r., tj. w czasie kiedy przesyłka była przechowywana w Filii Urzędu Pocztowego w [...]. Na skuteczność doręczenia w trybie zastępczym nie ma także wpływu pobyt skarżącego w Zakładzie Karnym w [...], bowiem pobyt ten miał miejsce w okresie od [...] do [...]. Sąd wskazał jednocześnie, że stosownie do art. 134 K.p.a., organ w przypadku uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego to uchybienie. Sąd wyjaśnił, że podejmując rozstrzygnięcie w oparciu o art. 134 K.p.a. organ powinien ograniczyć się wyłącznie do badania, kiedy prawidłowo doręczono postanowienie oraz ustalić kiedy zostało wniesione zażalenie. Ustalenia poczynione przez organ w tym zakresie są prawidłowe i znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym oraz w wydanym postanowieniu. W takiej sprawie organ orzeka wyłącznie o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania i nie ma obowiązku ustosunkowywania się do zarzutów merytorycznych. Także Sąd ograniczony jest przedmiotem sprawy i stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy. Odnosząc powyższe do stanu przedmiotowej sprawy zauważyć trzeba, że skarżący w niniejszej skardze o wznowienie postępowania zakończonego ww. wyrokiem z dnia 25.06.2020 r. sygn. I SA/Op 84/20 powołał się na tożsame okoliczności i dokumenty, które wskazywał już w skardze wniesionej w sprawie I SA/Op 84/20. Skarżący w sprawie I SA/Op 84/20 załączył do skargi m.in. dokumentację obecnie załączoną do skargi o wznowienie postępowanie, tj. kserokopie: karty informacyjnej leczenia szpitalnego potwierdzającej pobyt skarżącego w tej placówce w dniach od [...] do [...], świadectwa zwolnienia z zakładu karnego potwierdzającego pobyt skarżącego w tym zakładzie w dniach od [...] do [...], kart informacyjnych leczenia szpitalnego dotyczących leczenia skarżącego w dniu [...] i w dniu [...], karty informacyjnej leczenia szpitalnego potwierdzającej pobyt skarżącego w szpitalu w dniach [...] – [...]. Dokumentacja ta poddana ocenie organu jak i Sądu orzekającego w tamtej sprawie. W takich okoliczności zdaniem Sądu, nie można uznać, że przedmiotowa skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Podkreślić też trzeba, że skarga o wznowienie postępowania sądowego nie może zastępować innych środków procesowych zmierzających do weryfikacji zgodności z prawem orzeczeń sądowych, w tym skargi kasacyjnej. W ocenie Sądu powołane przez skarżącego okoliczności nie stanowią żadnej z podstaw wznowienia o których mowa w przepisach art. 272 p.p.s.a. – 273 p.p.s.a Skarżący nie wskazywał, że w sprawie I SA/Op 84/20 w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia. Nie ma również podstaw do przyjęcia, że skarga opiera się na przesłance związanej z brakiem zdolności sądowej lub procesowej strony, brakiem należytej reprezentacji lub brakiem możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa. Zdaniem Sądu wskazywane przez stronę zastrzeżenia związane z rozpoznaniem sprawy w trybie uproszczonym w żadnym razie nie mieszczą się w ramach ww. przesłanki. Jako, że przedmiotem skargi w sprawie I SA/Op 84/20 było postanowienie to Sąd w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. miał podstawy do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym i nie był zobligowany do przeprowadzenia rozprawy. Skarżący w skardze o wznowienie nie powoływał się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego czy organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską, co wyklucza przesłanki wznowieniowe z art. 272 p.p.s.a. Treść przedmiotowej skargi nie daje też podstaw do uznania, że opiera się ona na przesłankach wznowieniowych z art. 273 p.p.s.a. Skarżący nie wskazywał, że: - orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; - orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa; - doszło do późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. - doszło do późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. Jak wskazano już powyżej, skarżący w przedmiotowej skardze powołał się na okoliczności i dokumenty, które zostały poddane ocenie w prawomocnym wyroku WSA w Opolu z dnia 25.06.2020 r., sygn. akt I SA/Op 84/20. W podsumowaniu zatem wskazać należy, że wobec braku oparcia skargi o wznowienie postępowania sądowego na ustawowej podstawie wznowienia, skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu stosownie do art. 280 § 1 p.p.s.a., w świetle którego sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Mając na uwadze ustalenia poczynione przez Sąd, należy uznać, że skarga o wznowienie postępowania sądowego nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.