III FZ 619/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 1500/22 o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi D. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2022 r. nr 1401-IEE3.711.67.2022.3.ŁS w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 5 sierpnia 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 1500/22, odmówił D. S. (dalej: skarżący), wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie akt administracyjny, który będzie podlegał ocenie sądu administracyjnego pod kątem legalności, nie obliguje skarżącego do jakiegokolwiek działania, nie może być również wykonany w trybie przymusowym poprzez wdrożenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Zaskarżone postanowienie nie nakłada na skarżącego żadnych nowych obowiązków, czyli nie wywołuje bezpośrednich skutków w sferze jego praw, czy też obowiązków. W związku z powyższym skuteczność postanowienia, objętego wnioskiem o wstrzymanie wykonania nie stwarza niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków. Dlatego też z uwagi na charakter zaskarżonego postanowienia, brak jest uzasadnienia dla wstrzymania jego wykonania. Nie jest możliwe zweryfikowanie skutków "wykonania" tego rodzaju postanowienia pod kątem przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm,, dalej: p.p.s.a.), a co za tym idzie, zastosowanie instytucji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik skarżącego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 61 § 3 p.p.s.a. Na podstawie art. 197 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącego wskazał, że powyższe postanowienie jest wykonalne. Powołał się w tym zakresie na orzecznictwo NSA m.in. z 18 sierpnia 2009 r., II OZ 665/09, 27 sierpnia 2013 r., II OZ 682/13 oraz 6 czerwca 2005 r., II FSK 250/05. Wskazał m.in., że kontynuowanie egzekucji będzie skutkowało trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci pozbawienia płynności finansowej skarżącego i wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody majątkowej w postaci licytacji lokalu mieszkalnego oraz, że od momentu złożenia skargi lokal mieszkalny skarżącego odwiedził poborca podatkowy oraz dokonał spisu majątku skarżącego. Skarżącemu grozi licytacja zakupionego z kredytu (jedynie częściowo spłaconego) mieszkania przy ul. [...] Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Należy podzielić stanowisko sądu pierwszej instancji, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, w rozumieniu wyżej cytowanego przepisu, mogą być takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Wykonaniu podlegać mogą akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów. Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje negatywne, w ocenie strony, skutki materialnoprawne. Należy zatem zgodzić się z poglądem sądu pierwszej instancji, że skutków takich nie należy wiązać z zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem, które nie wywołuje skutków materialnoprawnych. Rozstrzygnięcie to nie nakłada nowych praw i obowiązków, które podlegałyby wykonaniu czy to w sposób dobrowolny, czy przy zastosowaniu przymusu egzekucyjnego. Nieuwzględnienie zarzutów wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego nie wykreowało zatem nowej sytuacji skarżącego w sferze jego obowiązków (podobnie: postanowienie NSA z 6 kwietnia 2016 r., II OZ 334/16, z 30 sierpnia 2022 r., II OZ 474/22). Zawarta w uzasadnieniu zażalenia argumentacja dot. pozbawienia płynności finansowej skarżącego, czy groźby licytacji lokalu mieszkalnego nie może być rozpatrywana w kontekście przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego postanowienia. Omawiany przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wiąże bowiem, co do zasady, z ewentualnymi skutkami wykonania zaskarżonego aktu objętego wnioskiem o wstrzymanie wykonania, nie zaś skutkami wykonania innych aktów podjętych w ramach tego samego postępowania (post. NSA z 6 kwietnia 2016 r. II OZ 334/16). Powyższe przesądza o niezasadności twierdzenia co do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, jak i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.