III OSK 5571/21
Sądy administracyjne2022-10-11
Sygnatura
III OSK 5571/21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
2022-10-11
Rodzaj
Wyrok NSA
Sędziowie
Jerzy StelmasiakPiotr KorzeniowskiTeresa Zyglewska
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 11 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Zarządu Zlewni w Nowym Sączu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 1422/20 w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Nowym Sączu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 13 października 2020 r. nr KR.ZUO.3.471.1.150.OP.2020.GS w przedmiocie określenia opłaty podwyższonej za pobór wody 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 31 marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, sygn. II SA/Kr 1422/20, (dalej: Sąd I instancji) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 marca 2021 r. sprawy ze skargi E.W. na decyzję Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - Dyrektora Zarządu Zlewni w N. z 13 października listopada 2020 r. znak: KR.ZU0.3.471.1.150.OP.2020.GS w przedmiocie określenia opłaty podwyższonej za pobór wody bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie -Dyrektora Zarządu Zlewni w N. Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz skarżącego kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Dyrektor Zarządu Zlewni w N. Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w informacji nr [...] z 9 września 2020 r., znak: KR.ZUO.3.471.1.150.OP.2020.GS, ustalił podmiotowi: Przedsiębiorstwu P. w L. w związku z korzystaniem z usług wodnych polegających na poborze wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego za okres II kwartału 2020 r. opłatę podwyższoną w wysokości 1 150 zł za pobór wody do celów przemysłowych ze studni wierconej - odwiert ZB-2.
E.W. wniósł reklamację, domagając się anulowania opłaty podwyższonej określonej w w/w informacji. W reklamacji wskazano, że pozwolenie wodnoprawne wydane przez Starostę L. dnia 7 lipca 1999 r., znak OŚ-6210A/2/2/99 na pobór wód ze studni wierconej odwiertu ZB-2 zostało udzielone z okresem obowiązywania do 31 grudnia 2020 r. czyli jest aktualne.
Dyrektor Zarządu Zlewni w N. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w decyzji z 13 października 2020 r., znak KR.ZU0.3.471.1.150.OP.2020.GS, na podstawie art. 273 ust. 6, art. 281 ust. 5 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310):
- w punkcie 1 określił P. w związku z korzystaniem z usług wodnych polegających na poborze wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego za okres II kwartału 2020 r. opłatę podwyższoną w wysokości 1150 zł za pobór wody do celów przemysłowych ze studni wierconej - odwiert ZB-2;
- w punkcie 2 wskazał, że opłata została obliczona zgodnie z art. 281 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo wodne w wysokości 500 % opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych, ustalonej przez Zarząd Zlewni PGW WP w N. w informacji nr [...] z 30 lipca 2020 r. w wysokości 230 zł za okres II kwartału 2020 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że opłatę podwyższoną ponosi się w razie korzystania z usług wodnych polegających na poborze wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego (art. 280 pkt 1 ustawy - Prawo wodne). Wysokość opłaty podwyższonej, została obliczona zgodnie z art. 281 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo wodne. Opłata wynosi 1150 zł za pobór wody do celów przemysłowych ze studni wierconej - odwiert ZB-2.
Odnosząc się do zarzutu ustalenia opłaty podwyższonej, mimo posiadanego aktualnego pozwolenia wodnoprawnego, organ wyjaśnił, że w myśl art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2005 r., Nr 130, poz. 1087 ze zm.) pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód inne niż określone w art. 205 ust. 1 ustawy, wydane na okres dłuższy niż 20 lat, wygasają po upływie 20 lat od dnia, w którym decyzje o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stały się ostateczne. W przepisie art. 11 ww. ustawy z 3 czerwca 2005 r. ustawodawca nie zawarł uregulowań prawnych związanych z obowiązkiem wydawania decyzji w przedmiocie wygaśnięcia przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego. Anulowanie opłaty podwyższonej za usługi wodne jest bezzasadne, ponieważ w okresie II kwartału 2020 r. dokonywano poboru wody bez ważnego pozwolenia wodnoprawnego.
E.W. prowadzący działalność pod nazwą [...] w L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w N. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 273 ust. 6, art. 281 ust. 5 ustawy Prawo wodne poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wskutek błędnego uznania, że skarżący w spornym okresie nie posiadał ważnego oraz aktualnego pozwolenia wodnoprawnego podczas, gdy skarżący legitymuje się takim pozwoleniem;
b) art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw poprzez jego błędne zastosowanie wskutek uznania, że pozwolenie wodnoprawne wygasło z mocy prawa po 20 latach licząc od dnia uprawomocnienia się decyzji; organ błędnie interpretuje ten zapis zakładając, że pozwolenia wydane na okres dłuższy niż 20 lat wygasają po upływie 20 lat od dnia w którym decyzje o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stały się ostateczne;
2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszystkich niezbędnych czynności koniecznych dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego w sposób dowolny i uznanie, że pozwolenie wodnoprawne wygasło, podczas, gdy nie została wydana żadna decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia;
b) art. 6 k.p.a. naruszenie zasad praworządności, art. 9 k.p.a. naruszenie zasad udzielania informacji, art. 8 k.p.a. naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący podał, że powołany przez organ art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw dotyczy wygaśnięcia pozwoleń wodnoprawnych na szczególne korzystanie z wód, innych niż określone w art. 205 prawo wodne. W przeciwieństwie do art. 205 ust. 1 ustawy Prawo wodne, w art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw, ustawodawca nie wyartykułował wprost obowiązku wydawania decyzji w przedmiocie wygaśnięcia decyzji. Powyższe jednakże nie oznacza, że w razie wystąpienia przesłanek objętych hipotezą art. 11 ust. 1 taki obowiązek nie istnieje. Odwołując się do treści art. 138 ustawy Prawo wodne, skarżący wskazał, że cytowana wyżej regulacja ma również zastosowanie do decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym wydanych na podstawie ustawy Prawo wodne z 24 października 1974 r., albowiem w myśl art. 219 w związku z art. 220 ustawy Prawo wodne ustawa z 1974 r. utraciła moc z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (1 stycznia 2002 r.) i od tego momentu stosuje się nowe przepisy. W przypadku zaistnienia ku temu przesłanek należy zatem wydać z urzędu decyzję o wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw i art. 138 ust. 1 prawa wodnego. Decyzja ma charakter konstytutywny.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni w N. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
WSA w Krakowie uchylając zaskarżoną decyzję w uzasadnieniu wyroku wskazał, że poza sporem było, że Starosta Powiatu w L. decyzją z dnia 7 lipca 1999 r. udzielił Przedsiębiorstwu P. w L. pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody do celów przemysłowych ze studni wierconej – odwiertu ZB – 2 w ilości maksymalnej 3,0 m3/h na czas oznaczony – do dnia 31 grudnia 2020 r. Pozwolenie to wydane zostało na podstawie art. 20 i 21 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo wodne (Dz.U.1974.38.230 z 1974.10.30 z późn.zm.), zgodnie z którymi korzystanie z wód, wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, oraz wykonywanie urządzeń wodnych wymaga pozwolenia wodnoprawnego, wydawanego na czas oznaczony, z tym że pozwolenie na szczególne korzystanie z wód śródlądowych do celów rybackich wydaje się na okres nie krótszy niż dziesięć lat.
Sąd I instancji wyjaśnił, że podczas okresu obowiązywania udzielonego w dniu 7 lipca 1999 r. pozwolenia wodnoprawnego wielokrotnie nowelizowano i zmieniano prawo wodne. Przede wszystkim należy zatem odpowiedzieć na pytanie, jakie przepisy należy stosować do oceny skutków prawnych decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego, wydanej na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy, ale której skutki mają charakter ciągły i realizują się również po wejściu w życie nowych regulacji.
Sąd I instancji podkreślił, że przedmiotowe pozwolenie nie wygasło z powodu upływu okresu, na jaki zostało wydane, a z mocy samego prawa – po upływie 20 lat od dnia, w którym decyzja o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stała się ostateczna. Tak więc to właśnie przepis art.418 ust.1 aktualnie obowiązującej ustawy Prawo wodne stanowi podstawę prawną do wydania deklaratoryjnej decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia z mocy samego prawa pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód polegające na poborze wód do celów przemysłowych, udzielonego na gruncie ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne.
Stosownie do przepisu art.280 ustawy opłatę podwyższoną ponosi się m.in. w razie korzystania z usług wodnych polegających na poborze wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.
Zdaniem Sądu I instancji, kluczowe jest zatem uzyskanie odpowiedzi na pytanie jak rozumieć sformułowanie "bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego".
Literalna wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że w każdej sytuacji, bez względu na przyczyny, ustalenie przez organ faktu, że podmiot korzystający z usług wodnych polegających na poborze wód podziemnych nie posiada pozwolenia, prowadzi do wymierzenia temu podmiotowi opłaty podwyższonej. Jednakże w orzecznictwie i doktrynie w pełni aprobowane jest stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż właściwe stosowanie prawa nie może ograniczać się wyłącznie do stosowania literalnej wykładni przepisu (uchwała 7 sędziów NSA z dnia 29 maja 2000 r. ONSA 2001 nr 1 poz. 2). Wykładnia gramatyczna jest tylko jednym ze sposobów wykładni przepisu i winna być ona uzupełniania w zależności od charakteru danej regulacji wykładnią historyczną, systemową, funkcjonalną oraz celowościową. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Wojciecha Jakimowicza, że "w prawie administracyjnym wykładnia językowa nie powinna prowadzić do rezultatów, które byłyby sprzeczne nie tylko z efektami wykładni systemowej, ale również z efektami wykładni celowościowej. Upatrywanie w metodzie wykładni celowościowej znaczenia tylko w sytuacji, gdy wykładnia językowa nie prowadzi do jednoznacznych rezultatów, jest w prawie administracyjnym niewystarczające. Ranga kryterium celu publicznego w prawie administracyjnym nie pozwala absolutyzować znaczenia wykładni językowej" (W. Jakimowicz, Wykładnia w prawie administracyjnym, Zakamycze 2006). Prowadzi to do wniosku, że w działaniach organów administracji szczególną rolę powinna odgrywać wykładnia systemowa, a wykładnia językowa winna być dokonywana z dużą ostrożnością. Metoda wykładni systemowej opiera się na założeniu, że prawo powinno być spójną, niesprzeczną wewnętrznie całością i że pojedyncze przepisy nie powinny naruszać tego całościowego porządku. Zgodnie z nią analiza danego przepisu powinna obejmować również jego związek z innymi przepisami danej ustawy. Nadto, wykładnia danego przepisu powinna być dokonywana na podstawie całokształtu obowiązujących przepisów dotyczących określonej sprawy, a nie na podstawie jednego przepisu w oderwaniu od innych.
Już na gruncie poprzednio obowiązującego prawa pojawiły się poglądy, że w sytuacji, gdy podmiot korzystający ze środowiska posiadał wcześniej stosowne pozwolenie i wystąpił o wydanie następnego na co najmniej 4 miesiące przed upływem ważności poprzedniego, to w takim przypadku należałoby uznać istnienie fikcji prawnej zakładającej, że podmiot ten posiada decyzję zezwalającą na korzystanie ze środowiska, co powinno wykluczyć możliwość zastosowania w stosunku do tego podmiotu opłat podwyższonych (W. Radecki, Prawo ochrony środowiska (100 pytań - 100 odpowiedzi), Wrocław 1994, s. 41-43).
Nowe prawo wodne zrealizowało te postulaty, stosownie bowiem do treści art.414 ust.1 w związku z art.389 pkt 2 ustawy pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód nie wygasają, jeżeli zakład w terminie 90 dni przed upływem okresu, na który zostało wydane, złoży wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania tych pozwoleń. Regulacja ta jest kompatybilna z zasadą, że w przypadku upływu terminu, na który pozwolenie zostało wydane nie wydaje się decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego (art.418 ust.2).
Powyższa regulacja nie odnosi się jednakże do sytuacji, gdy pozwolenie wodnoprawne udzielone na gruncie poprzedniej ustawy wygasło z mocy samego prawa.
Według Sądu I instancji, samo jednak wygaśnięcie uprawnienia wypływającego z uprzednio udzielonego pozwolenia wodnoprawnego nie wyczerpuje jeszcze hipotezy przepisu art. 280 ustawy "bez wymaganego pozwolenia". Skoro cytowane sformułowanie znaczeniem swym obejmuje zarówno skutek materialnoprawny (wygaśnięcie uprawnienia), jak i procesowy (brak decyzji o pozwoleniu), to ziszczenie się jednego tylko elementu tej hipotezy jest jeszcze niewystarczające do nałożenia przez organ opłat podwyższonych. Samo wystąpienie skutku materialnoprawnego nie eliminuje z obrotu prawnego decyzji, gdyż istnieje ona nadal w sensie procesowym. Dopiero w drodze decyzji wydanej na podstawie przepisów o postępowaniu (art. 418 ust. 1 ustawy Prawo wodne) następuje potwierdzenie wygaśnięcia uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego. Dopóki taka decyzja nie zostanie wydana, nie można skutecznie powoływać się na to, że uprawnienie wynikające z tego pozwolenia wygasło. Dopiero zatem ostateczna decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia pozwolenia powoduje wyeliminowanie tego pozwolenia z obrotu prawnego.
W ocenie Sądu I instancji, wszystko to prowadzi do konstatacji, że przy zastosowaniu wykładni systemowej i celowościowej przepis art. 280, odczytywany łącznie z przepisem art.389 pkt 2) oraz art. 418 ust.1 ustawy Prawo wodne, powinien być interpretowany w ten sposób, że użyte w nim określenie "bez wymaganego pozwolenia" odnosi się do podmiotu, któremu w ogóle nie udzielono pozwolenia albo któremu wydano wprawdzie w przeszłości pozwolenie, ale w obrocie prawnym nie istnieje ostateczna decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia tego pozwolenia. Nie do przyjęcia byłaby bowiem sytuacja, że w przypadku upływu terminu, na który udzielono zezwolenia wodnoprawnego ustawodawca wprowadza fikcję prawną dalszego obowiązywania pozwolenia (pod warunkiem złożenia wniosku o jego przedłużenie), a w przypadku wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego z mocy samego prawa i to w dodatku przed upływem terminu, do którego zostało udzielone, takiej ciągłości nie dopuszcza. Dlatego też, na podstawie art. 280 ustawy Prawo wodne, nie może być nałożona na podmiot pobierający wodę opłata podwyższona w sytuacji, gdy udzielone mu pozwolenie wodnoprawne wprawdzie wygasło, ale nie została wydana ostateczna decyzja stwierdzająca wygaśnięcie tego pozwolenia. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 ust.1 lit.a) p.p.s.a., Sąd uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa materialnego, o którym mowa w tym przepisie polegało w niniejszej sprawie na błędnej wykładni art. 280 ustawy Prawo wodne.
W skardze kasacyjnej Dyrektor Zarządu Zlewni w N. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: skarżący kasacyjnie organ) reprezentowany przez r.pr. K.B. na podstawie art. 173 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.:Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 280 pkt la) w zw. z art. 281 ust. 5 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne w zw. z art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw przez ich niewłaściwe zastosowanie, a to wobec przyjęcia, że ustalenie przez organ opłaty podwyższonej było nieuzasadnione, gdyż nie można stwierdzić, że Przedsiębiorstwo P. nie posiadało pozwolenia wodnoprawnego, podczas gdy pozwoleniem "wymaganym" w rozumieniu art. 280 pkt la) ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne jest pozwolenie obowiązujące i uprawniające do legalnego korzystania z wód, zaś cechy tej nie posiada pozwolenie wodnoprawne wygasłe na podstawie art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r., i to bez względu na to, czy doszło do formalnego stwierdzenia w drodze decyzji wygaśnięcia takiego pozwolenia;
2) art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w tym przepisie, następuje dopiero z dniem wydania konstytutywnej decyzji stwierdzającej wygaśnięcie, podczas gdy z przepisu tego wynika, że skutek ten następuje z mocy prawa już z chwilą zajścia okoliczności w nim wskazanej, tj. upływu 20 lat od chwili, kiedy decyzja o udzieleniu pozwolenia na okres dłuższy niż 20 lat stała się ostateczna, co oznacza, że ziszczenie się dyspozycji ww. przepisu nie jest uzależnione od wydania decyzji w tym przedmiocie, zaś ewentualna decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia ma charakter jedynie deklaratoryjny, a więc tylko potwierdza stan zaistniały wskutek ziszczenia się ww. przesłanki, a zatem nie kreuje, nie znosi i nie zmienia żadnego stosunku prawnego;
3) art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 135 i 138 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne oraz w zw. z art. 418 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w przypadku, o którym mowa w art. 135 pkt 1 Prawa wodnego z 2001 r., tj. wygaśnięcia pozwolenia na skutek upływu terminu, na jakie zostało wydane, brak stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego w drodze decyzji pozostaje okolicznością, która nie ma bezpośredniego wpływu na wymierzenie opłaty podwyższonej, zaś w przypadku, o którym mowa w art. 11 ustawy nowelizacyjnej z 2005 r. dla naliczenie opłaty podwyższonej konieczne jest wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia, która ma charakter konstytutywny, podczas gdy konstrukcja ww. przepisów jest taka sama, ustawodawca w żaden sposób nie różnicuje tych sytuacji, a art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. w ogóle nie zawiera dyspozycji nakazującej organowi wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia w przypadku w nim uregulowanym, a więc tym bardziej nie ma podstaw, aby przyjąć, że ewentualna decyzja w tym przedmiocie miałaby mieć charakter konstytutywny;
4) art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 2 i 32 Konstytucji poprzez uznanie, że przyjęcie stanowiska, wedle którego "w przedmiocie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym właściwy organ nie orzeka przez wydanie decyzji administracyjnej, albo że możliwe jest jej działanie z mocą wsteczną w zakresie określonych konsekwencji prawnych stawiałoby adresatów takich pozwoleń w różnych sytuacjach bez uzasadnionej ku temu przyczyny oraz kłóciło się z konstytucyjnymi zasadami równości, a także sprawiedliwości i proporcjonalności wywodzonych z zasad demokratycznego państwa prawa", podczas gdy to właśnie przyjęcie poglądu, że dla wygaśnięcia pozwolenia w sytuacji określonej w art. 11 ustawy nowelizacyjnej z 2005 r. konieczne jest wydanie decyzji o charakterze konstytutywnym stawia podmioty, które uzyskały pozwolenia wodnoprawne na podstawie Prawa wodnego z 1974 r. w niezasadnie korzystnej sytuacji w stosunku do innych podmiotów korzystających ze środowiska, gdyż aż do czasu wydania ostatecznej decyzji o wygaśnięciu pozwolenia, mogą one mimo braku pozwolenia korzystać z uprawnień określonych w wygasłym pozwoleniu bez sankcji w postaci podwyższonej opłaty.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o: 1) uchylenie w całości wyroku Sądu I instancji i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona- na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 w związku z art. 188 p.p.s.a; 2) zasądzenie na rzecz Dyrektora Zarządu Zlewni w N. - Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, według norm przepisanych; 3) rozpoznanie niniejszej skargi na posiedzeniu niejawnym.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że przedmiotem sporu w sprawie jest zagadnienie, do kiedy- w świetle art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo wodne i niektórych innych ustaw (dalej: również jako ustawa nowelizacyjna z 2005 r.) - obowiązuje pozwolenie wodnoprawne wydane na podstawie ustawy Prawo wodne z 1974 r. na okres dłuższy niż 20 lat, w szczególności, czy dla utraty mocy obowiązującej takiego pozwolenia konieczne jest wydanie decyzji stwierdzającej jego wygaśnięcie, a w konsekwencji od kiedy organ powinien naliczać opłatę podwyższoną za korzystanie z zasobów wodnych bez wymaganego pozwolenia.
W ocenie skarżącego kasacyjnie organu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego w sytuacji, o której mowa w art. 11 ustawy nowelizacyjnej z 2005 r. wymaga wydania decyzji stwierdzające wygaśnięcie. W ocenie Sądu decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego wydanego na podstawie ustawy Prawo wodne z 1974 r., oparta o przepis art. 11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo wodne i niektórych innych ustaw, ma charakter konstytutywny, co oznacza, że pozwolenie wodnoprawne wywołuje skutki dopóty, dopóki nie zostanie wydana ostateczna decyzja o stwierdzeniu jego wygaśnięcia. Zdaniem WSA nawet gdyby przyjąć deklaratoryjny charakter decyzji o wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego, to i tak dopóki nie zostanie wydana ostateczna decyzja stwierdzająca wygaśnięcie tegoż pozwolenia, brak jest podstaw do ustalenia opłaty podwyższonej. To wszystko doprowadziło Sąd I instancji do wniosku, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy ustalenie opłaty podwyższonej było nieuzasadnione, gdyż nie można stwierdzić, aby Przedsiębiorstwo P. nie posiadało pozwolenia wodnoprawnego. W ocenie skarżącego kasacyjnie organu, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest nieprawidłowy, a z przedstawioną na jego poparcie argumentacją nie sposób się zgodzić.
Skarżący kasacyjnie organ wyjaśnił, że przesłanką nałożenia opłaty podwyższonej, jak wynika z art. 280 pkt 1 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, jest korzystanie z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Pozwoleniem "wymaganym" w rozumieniu tego przepisu jest pozwolenie obowiązujące i uprawniające do legalnego korzystania z usług wodnych. Wbrew stanowisku WSA w Krakowie cechy tej nie posiada pozwolenie wodnoprawne wydane na podstawie ustawy Prawo wodne z 1974 r. na okres dłuższy niż 20 lat, jeśli upłynęło już 20 lat od dnia, w którym decyzja o wydaniu pozwolenia stała się ostateczna, i to bez względu na to, czy doszło do formalnego stwierdzenia w drodze decyzji wygaśnięcia takiego pozwolenia. Wynika to z samego brzmienia art. 11 ustawy nowelizacyjnej z 2005 r., w myśl którego, pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód inne niż określone w art. 205 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, wydane na okres dłuższy niż 20 lat, wygasają po upływie 20 lat od dnia, w którym decyzje o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stały się ostateczne. Przepis ten z mocy prawa skrócił okres obowiązywania określonej kategorii pozwoleń, do których zalicza się również pozwolenie wodnoprawne udzielone Przedsiębiorstwu decyzją z 7 lipca 1999 r. pierwotnie na czas określony do dnia 31 grudnia 2020 r. Pozwolenie to wobec regulacji art. 11 wygasło bowiem upłynęło 20 lat od dnia, w którym decyzja o wydaniu pozwolenia stała się ostateczna.
Według skarżącego kasacyjnie organu, niczego nie zmienia tu również powołany przez Sąd art. 418 Prawa wodnego z 2017 r. Skoro pozwolenie udzielone Przedsiębiorstwu wygasło z mocy prawa w 2019 r., to w 2020 r. E.W. korzystał z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia, co w świetle art. 280 pkt la) Prawa wodnego z 2017 r. obligowało organ do naliczenia opłaty podwyższonej. Decyzja uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny była zatem prawidłowa.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną E.W. reprezentowany, w imieniu którego występuje adw. A.P. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie od organu wnoszącego skargę kasacyjną zwrotu kosztów postępowania – kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono także o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym i złożono oświadczenie o braku żądania przeprowadzenia rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w tej sprawie w związku ze zgodnymi wnioskami skarżącego kasacyjnie organu oraz skarżącego o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, sprawa została skierowania do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, ponieważ Sąd uznał rozpoznanie sprawy za konieczne, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020, poz. 1842 ze zm. – dalej: ustawa COVID-19).
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna podlegała uwzględnieniu.
Przed dokonaniem oceny charakteru decyzji dotyczącej wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego w oparciu o powołany powyżej przepis niezbędne jest odniesienie się najpierw do twierdzenia zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że powyższy przepis obecnie nie obowiązuje z uwagi na wejście w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, a co za tym idzie przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne nie wygasło.
Podstawowe znaczenie dla wykładni art. 11 ustawy z 2005 r. ma systematyka wewnętrzna tego aktu prawnego. Art. 11 ww. ustawy został wprowadzony w życie ustawą z 3 czerwca 2005r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw. Ustawa ta zawiera 23 artykułu, przy czym pierwsze 10 z nich dotyczy zmiany różnych ustaw. W art. 1 ustawy z 2005 r. wprowadzono zmiany w ustawie z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, kolejne 9 artykułów dotyczy zmiany innych ustaw. Nie ulega wątpliwości, że zmiany dotyczące prawa wodnego zawarte w art. 1 ustawy z 2005 r. stały się częścią ustawy Prawo wodne z 2001 r. Regulacja dotycząca wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód inne niż określone w art. 205 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 1, wydanego na okres dłuższy niż 20 lat nie została zawarta w art. 1 ustawy z 2005 r., lecz w samodzielnej, odrębnej jednostce redakcyjnej, to jest w art. 11, który nie stał się częścią Prawa wodnego z 2001 r. W piśmiennictwie wyrażono pogląd, według którego "(...) systematyka wewnętrzna ustawy ma znaczenie normatywne, systematyka ta wprawdzie nie wyraża wprost norm prawnych (tak jak przepisy prawne), jednak w przypadku poprawnie sporządzonej systematyki wewnętrznej ma ona istotne znaczenie dla ustalenia treści norm prawnych zakodowanych w poszczególnych przepisach zawartych w tekście prawnym tzn. pełni znaczącą rolę w procesie wykładni. Systematyka zewnętrzna i systematyka wewnętrzna tworzą kontekst systemowy, który wpływa na znaczenie wyrażeń przedstawiających normy postępowania i zawartych w poszczególnych przepisach prawnych. Nie można wyinterpretować znaczenia przepisu w oderwaniu od miejsca, które zajmuje on w akcie normatywnym i w oderwaniu od jego powiązań logicznych z pozostałymi składnikami tekstu prawnego, którego częścią jest ten przepis". (zob. A. Malinowski, Systematyka wewnętrzna ustawy, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2007, s. 130, por. też J. Wróblewski, Sądowe stosowanie prawa, Warszawa 1972, Wydawnictwo PWN, s. 132).
Zgodnie z art. 573 Prawa wodnego, moc utraciła jedynie ustawa z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne z 2017 r. nie uchyliło więc art. 11 ustawy z dnia 2005 r. Dla jasności dodać należy, że zgodnie z § 39 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" w przepisie uchylającym wyczerpująco wymienia się ustawy, które ustawa uchyla; nie poprzestaje się na domyślnym uchyleniu poprzedniej ustawy przez odmienne uregulowanie danej sprawy w nowej ustawie.
Takiej regulacji, to jest przepisów uchylających art. 11 ustawy z 2005 r. nie zawiera ustawa Prawo wodne z 2017 r., w związku z powyższym art. 11 obowiązuje.
W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej nie powołał żadnej z podstaw kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano art. 173 p.p.s.a. Odnosząc się do tak określonej podstawy skargi kasacyjnej wskazać należy, że skarga kasacyjna jest środkiem prawnym służącym zaskarżaniu wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych. Powołanie zarzutów w oderwaniu od będących podstawą zaskarżonego wyroku przepisów postępowania sądowego, nie może być uznane za spełniające przesłanki podstaw kasacyjnych, gdyż przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym, stosownie do treści art. 173 § 1 p.p.s.a., jest orzeczenie sądu.
W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone (zob. wyrok NSA z 14 grudnia 2005 r., sygn. akt I FSK 383/05, opublikowany w: LEX nr 187517). Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody, zmuszające sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa Skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Przepis ten musi być wskazany wyraźnie.
W rozpatrywanej sprawie autor skargi kasacyjnej podnosząc zarzut naruszenia wielu unormowań (m.in. art. 280 pkt 1a w zw. z art. 281 ust. 5 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne w zw. z art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw) nie wskazał, z której podstawy zakreślonej w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a., wywodzi skargę kasacyjną. W skardze kasacyjnej jej autor zaskarżył na podstawie art. 173 p.p.s.a. wyrok Sądu I instancji w całości. Odnosząc się do tak przedstawionej podstawy zaskarżenia wyroku Sądu I instancji wskazać należy, że art. 173 p.p.s.a. składa się z dwóch jednostek redakcyjnych (paragrafów). Z pewnością podstawa prawna wynikająca z art. 173 § 2 p.p.s.a. nie wystąpiła w niniejszej sprawie.
Powołanie przepisów postępowania podatkowego, w oderwaniu od będących podstawą zaskarżonego wyroku przepisów postępowania sądowego, nie może być uznane za spełniające przesłanki podstaw kasacyjnych, o których mowa art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym, stosownie do treści art. 173 § 1 p.p.s.a., jest bowiem orzeczenie sądu.
Ważne jest też zwrócenie uwagi, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych w sytuacji, gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09 podjęta w pełnym składzie. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2015 r., II GSK 2140/13, LEX nr 1682677), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2012 r., I FSK 1679/11, LEX nr 1218340). Do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy jednak wyciąganie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przytoczonych tam zarzutów i wiązanie ich z powołanymi tam przepisami w celu uzupełnienia przytoczonej w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2007 r., I FSK 1448/06, LEX nr 419045). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie podkreślał, że nie ma on obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Należy bowiem mieć na uwadze, że wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną. Konieczne jest przy tym oddzielenie podstawy kasacyjnej od jej uzasadnienia, które jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej (zob. wyrok NSA z dnia 19 marca 2014 r., II GSK 16/13, LEX nr 1551417; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2015 r., II OSK 1695/13, LEX nr 1658172). Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji. Określona w art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano też wielokrotnie, że systemowe odczytanie art. 176 i art. 183 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane. Jest to zgodne z poglądem, według którego przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny tylko wtedy może uczynić zadość temu obowiązkowi, gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało (por. podobnie wyrok NSA: z dnia 7 stycznia 2010 r., II FSK 1289/08; wyrok NSA z dnia 22 września 2010 r., II FSK 764/09; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2208/11). Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sporządzanie skarg kasacyjnych zostało powierzone profesjonalnym podmiotom, których fachowość powinna gwarantować prawidłowe skonstruowanie zarzutów, zgodnie z wymogami p.p.s.a.
Przypomnienie powyższych uwag było w realiach niniejszej sprawy konieczne ze względu na konstrukcję zarzutów wniesionej w tej sprawie skargi kasacyjnej.
Z treści uzasadnienia zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że przedmiotem sporu w sprawie jest zagadnienie, do kiedy - w świetle art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo wodne i niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2005 r. Nr 130 poz. 1087, dalej: również: ustawa nowelizacyjna z 2005 r.) - obowiązuje pozwolenie wodnoprawne wydane na podstawie ustawy Prawo wodne z 1974 r. na okres dłuższy niż 20 lat, w szczególności, czy, dla utraty mocy obowiązującej takiego pozwolenia konieczne jest wydanie decyzji stwierdzającej jego wygaśnięcie, a w konsekwencji od kiedy organ powinien naliczać opłatę podwyższoną za korzystanie z zasobów wodnych bez wymaganego pozwolenia.
Sąd I instancji na str. 9 uzasadnienia wyroku podkreślił, że przedmiotowe pozwolenie nie wygasło z powodu upływu okresu, na jaki zostało wydane, a z mocy samego prawa – po upływie 20 lat od dnia, w którym decyzja o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stała się ostateczna. Przepis art. 418 ust. 1 aktualnie obowiązującej ustawy Prawo wodne stanowi podstawę prawną do wydania deklaratoryjnej decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia z mocy samego prawa pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód polegające na poborze wód do celów przemysłowych, udzielonego na gruncie ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne. Stosownie do treści art. 414 ust. 1 w związku z art. 389 pkt 2 ustawy pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód nie wygasają, jeżeli zakład w terminie 90 dni przed upływem okresu, na który zostało wydane, złoży wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania tych pozwoleń. Regulacja ta jest kompatybilna z zasadą, że w przypadku upływu terminu, na który pozwolenie zostało wydane nie wydaje się decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego (art. 418 ust. 2).
Zdaniem Sądu I instancji, powyższa regulacja nie odnosi się jednakże do sytuacji, gdy pozwolenie wodnoprawne udzielone na gruncie poprzedniej ustawy wygasło z mocy samego prawa. Sąd I instancji stawia pytanie: Jakie zatem znaczenie przypisać normie wynikającej z art.418 ust.1 ustawy Prawo wodne - stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego następuje, w drodze decyzji, wydanej z urzędu lub na wniosek. Przy przyjęciu paradygmatu racjonalnego ustawodawcy nie można uznać, że przepis ten jest zbędny. Trzeba zatem poszukiwać takiej jego interpretacji, która pozwala na odczytanie zawartej w nim normy. Można uznać, że upływ terminu, na jaki wydane zostało pozwolenie wodnoprawne powoduje, z mocy prawa, wyłącznie skutek materialnoprawny, polegający na wygaśnięciu stosunku administracyjno-prawnego uprawniającego podmiot korzystający do zgodnego z prawem poboru wód. Zdaniem Sądu I instancji, samo jednak wygaśnięcie uprawnienia wypływającego z uprzednio udzielonego pozwolenia wodnoprawnego nie wyczerpuje jeszcze hipotezy przepisu art. 280 ustawy "bez wymaganego pozwolenia". Skoro cytowane sformułowanie znaczeniem swym obejmuje zarówno skutek materialnoprawny (wygaśnięcie uprawnienia), jak i procesowy (brak decyzji o pozwoleniu), to ziszczenie się jednego tylko elementu tej hipotezy jest jeszcze niewystarczające do nałożenia przez organ opłat podwyższonych. Samo wystąpienie skutku materialnoprawnego nie eliminuje z obrotu prawnego decyzji, gdyż istnieje ona nadal w sensie procesowym. Dopiero w drodze decyzji wydanej na podstawie przepisów o postępowaniu (art.418 ust.1 ustawy Prawo wodne) następuje potwierdzenie wygaśnięcia uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego. Dopóki taka decyzja nie zostanie wydana, nie można skutecznie powoływać się na to, że uprawnienie wynikające z tego pozwolenia wygasło.
Wszystko to prowadzi Sąd I instancji do konstatacji, że przy zastosowaniu wykładni systemowej i celowościowej przepis art. 280, odczytywany łącznie z przepisem art. 389 pkt 2) oraz art. 418 ust.1 ustawy Prawo wodne, powinien być interpretowany w ten sposób, że użyte w nim określenie "bez wymaganego pozwolenia" odnosi się do podmiotu, któremu w ogóle nie udzielono pozwolenia albo któremu wydano wprawdzie w przeszłości pozwolenie, ale w obrocie prawnym nie istnieje ostateczna decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia tego pozwolenia.
W ocenie Sądu I instancji, na podstawie art. 280 ustawy Prawo wodne nie może być nałożona na podmiot pobierający wodę opłata podwyższona w sytuacji, gdy udzielone mu pozwolenie wodnoprawne wprawdzie wygasło, ale nie została wydana ostateczna decyzja stwierdzająca wygaśnięcie tego pozwolenia.
Przedstawiona wyżej argumentacja Sądu I instancji jest błędna. Wbrew wywodom zawartym w uzasadnieniu Sądu I instancji nie przeczy temu treść art. 138 ust. 1 Prawa wodnego z 2001 r. oraz art. 418 ust. 1 i 2 obecnie obowiązującego Prawa wodnego. Datą wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego jest data, od której przestaje ono obowiązywać, to jest - zgodnie
z art. 11 ustawy z 2005 r., - upływ 20 lat od dnia, w którym decyzje o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stały się ostateczne.
Podstawą nałożenia opłaty podwyższonej, jak wynika z art. 280 pkt 1 lit. a, ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 310), jest korzystanie z usług wodnych polegających na: a) poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych, - bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego.
Pozwoleniem "wymaganym" w rozumieniu tego przepisu jest pozwolenie obowiązujące i uprawniające do legalnego korzystania z usług wodnych. Wbrew stanowisku Sądu I instancji, cechy tej nie posiada pozwolenie wodnoprawne wydane na podstawie ustawy Prawo wodne z 1974 r. na okres dłuższy niż 20 lat, jeśli upłynęło już 20 lat od dnia, w którym decyzja o wydaniu pozwolenia stała się ostateczna, i to bez względu na to, czy doszło do formalnego stwierdzenia w drodze decyzji wygaśnięcia takiego pozwolenia. Wskazać należy, że pozwolenie wodnoprawne jest administracyjnoprawną formą zasady reglamentacji korzystania z wód.
Sąd I instancji dokonując wykładni systemowej przepisów dotyczących wydawania pozwoleń wodnoprawnych na postawie trzech ustaw: 1) ustawy z 24 października 1974 r. Prawo wodne; 2) ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne oraz 3) ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne nie dostrzega różnic w charakterze prawnym tego instrumentu. Charakter prawny pozwolenia wodnoprawnego od wejścia w życie ustawy Prawo wodne z 1974 r. do wejścia w życie ustawy Prawo wodne z 2017 r. ewoluował. Nie istnieje zatem zasada kontynuacji (ciągłości) domniemanego obowiązywania pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie ustawy Prawo wodne z 1974 r., dopóki właściwy organ nie stwierdzi w drodze decyzji jego wygaśnięcia. Taka konstrukcja nie jest do przyjęcia zwłaszcza z tego powodu, że ustawodawca w kolejnych ustawach Prawo wodne zmieniał funkcję pozwolenie wodnoprawnego.
Istnieje bowiem zwłaszcza zasadnicza różnica pomiędzy charakterem prawnym pozwolenia wodnoprawnego wydanego na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne z 1974 r. oraz ustawy Prawo wodne z 2001 r., a pozwoleniem wodnoprawnym wydanym na podstawie przepisów ustawy z 2017r (dalej: p.w.).
Na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne z 2017 r. zgoda wodnoprawna jest instytucją prawną, na którą składają się jej prawne formy (w tym pozwolenie wodnoprawne).
Wyrazem przerwania zasady kontynuacji obowiązywania pozwoleń wodnoprawnych jest treść art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 130 poz. 1087, dalej: ustawa nowelizacyjna z 2005 r.). Zgodnie z art. 11 ustawy nowelizacyjnej z 2005 r., pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód inne niż określone w art. 205 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 1, wydane na okres dłuższy niż 20 lat, wygasają po upływie 20 lat od dnia, w którym decyzje o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stały się ostateczne. W art. 1 ustawy nowelizacyjnej z 2005 r. jest mowa o ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne. Ustawa nowelizacyjna z 2005 r. weszła w życie 30 lipca 2005 r. Zgodnie z art. 205 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2001 r. Nr 115 poz. 1229 ze zm.), pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód do celów rybackich, wydane na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, poz. 230, z 1980 r. Nr 3, poz. 6, z 1983 r. Nr 44, poz. 201, z 1989 r. Nr 26, poz. 139 i Nr 35, poz. 192, z 1990 r. Nr 34, poz. 198 i Nr 39, poz. 222, z 1991 r. Nr 32, poz. 131 i Nr 77, poz. 335, z 1993 r. Nr 40, poz. 183, z 1994 r. Nr 27, poz. 96, z 1995 r. Nr 47, poz. 243, z 1996 r. Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 47, poz. 299, Nr 88, poz. 554 i Nr 133, poz. 885, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 89, poz. 991, Nr 109, poz. 1157 i Nr 120, poz. 1268 oraz z 2001 r. Nr 5, poz. 43, Nr 72, poz. 747 i Nr 100, poz. 1085) wygasają w terminie trzech lat od dnia wejścia w życie ustawy; wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego stwierdza, w drodze decyzji, wojewoda.
To wszystko doprowadziło Sąd I instancji do błędnego wniosku, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy ustalenie opłaty podwyższonej było nieuzasadnione, gdyż nie można stwierdzić, aby Przedsiębiorstwo P. nie posiadało pozwolenia wodnoprawnego.
Wyjaśnić należy, że zdarzeniem, z którym przepis art. 11 ustawy nowelizacyjnej z 2005 r. wiąże skutek w postaci wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego jest upływ 20 lat od dnia, w którym decyzja o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stała się ostateczna. Z chwilą wystąpienia tej przesłanki decyzja o udzieleniu pozwolenia samoistnie, bezpowrotnie i nieodwracalnie wygasa. Po upływie wskazanego w art. 11 ww. ustawy z 3 czerwca 2005 r. okresu 20 lat, wygasłe wskutek tego pozwolenie nie może już uprawniać do dalszego korzystania z wód w oznaczonym w tym pozwoleniu zakresie. Z tym właśnie zdarzeniem został powiązany skutek w postaci wygaśnięcia pozwolenia, a nie z wydaniem jakiejkolwiek decyzji w przedmiocie wygaśnięcia. Przyjęcie, jak to uczynił Sąd, że konieczne jest wydanie konstytutywnej decyzji stwierdzającej wygaśnięcie oznaczałoby, że wbrew temu, jak wprost stanowi art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r., pozwolenie wodnoprawne wygasałoby nie z chwilą upływu 20 lat od dnia, w którym decyzja o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stała się ostateczna, ale z bliżej nieokreśloną w czasie chwilą wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia. Wykładnia art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. przedstawiona przez Sąd I instancji jest także sprzeczna z wykładnią historyczną przepisów regulujących czas obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego w prawie polskim.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 24 października 1974 r. (Dz. U. Nr 38 poz. 230), pozwolenie wodnoprawne wydaje się na czas oznaczony, z tym że pozwolenie na szczególne korzystanie z wód śródlądowych do celów rybackich wydaje się na okres krótszy niż dziesięć lat. W przeciwieństwie do prawa wodnego z 1962 r. ustawa Prawo wodne z 1974 r. nie przewidywała wydawania pozwoleń na czas nie oznaczony. Takie unormowanie sprawy odpowiadało dotychczasowej praktyce działania organów administracji wodnej, które w zasadzie nie udzielały pozwoleń bezterminowo. Wprowadzenie w prawie wodnym z 1974 r. zasady, że pozwolenie wodnoprawne wydaje się na czas oznaczony podyktowane zostało troską o ochronę gospodarczych interesów Państwa. Państwo w pozwoleniu wodnoprawnym powierzało osobie uprawnionej pewien zasób praw dla celów gospodarczych. W miarę postępu technicznego sposoby realizacji tych celów są zmienne. W literaturze wprowadzenie zasady wydawania pozwolenia na czas oznaczony uznano za rozwiązanie słuszne (zob. T. Zwięglińska, [w:] S. Surowiec, W. Tarasiewicz, T. Zwięglińska, Prawo wodne. Komentarz. Przepisy wykonawcze, Warszawa 1981, s. 58).
W przypadku, gdy pozwolenie takie zostało wydane na okres powyżej 20 lat, wówczas zastosowanie znajduje art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 130, poz. 1087, ze zm.) – zob. wyrok WSA w Warszawie z 14 stycznia 2016 r., sygn. IV SA/Wa 2748/15, CBOSA). NSA w wyroku z 6 marca 2018 r., sygn. II OSK 1190/16 podzielił cytowany wyżej pogląd WSA w Warszawie). W piśmiennictwie Cz. Martysz analizując model prawny postępowania szczególnego w sprawach wodnych wskazuje na występowanie przede wszystkim ograniczeń czasowych uprawnień lub obowiązków płynących z decyzji. Ograniczenia te stanowią niekiedy niezbędny składnik decyzji, jak ma to miejsce w przypadku pozwoleń wodnoprawnych, które wydaje się zawsze na czas oznaczony. (zob. Cz. Martysz, Postępowanie szczególne w sprawach wodnych, [w:] K. Podgórski, Zagadnienia proceduralne w administracji, Katowice 1984, s. 138).
Art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. uregulował maksymalny okres ważności pozwoleń wodnoprawnych wydanych na okres dłuższy niż 20 lat. Pozwolenia takie wygasają po upływie 20 lat od dnia, w którym decyzje o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stały się ostateczne. Celem art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. jest formalne wycofanie z obrotu prawnego decyzji (pozwoleń wodnoprawnych), ze względu na pewne zaistniałe okoliczności faktyczne (upływ 20 lat od dnia, w którym decyzje o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stały się ostateczne). Użyte w art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. słowo "wygasają" należy rozumieć jako utratę mocy obowiązującej takich pozwoleń wodnoprawnych. Po upływie 20 lat od dnia, w którym decyzje o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stały się ostateczne nie mogą one już wywołać żadnych skutków prawnych, natomiast skutki prawne przez te decyzje już wywołane, pozostają w mocy.
W piśmiennictwie wskazano, że "Czasami wygaśnięcie decyzji odroczone jest w czasie, tak jak w przypadku określonym w art. 11 ustawy z 3.06.2005 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 130, poz. 1087 ze zm.) , zgodnie z którym: "Pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód inne niż określone w art. 205 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 1, wydane na okres dłuższy niż 20 lat, wygasają po upływie 20 lat od dnia, w którym decyzje o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stały się ostateczne". Nawiązując do rozważań dotyczących traktowania kodeksowej instytucji wygaśnięcia decyzji jako jednej z form modyfikacji zakresu czasowego obowiązywania decyzji administracyjnej (pośredniej), konstrukcja derogacji ustawowej przyjęta w przywołanych wyżej przepisach (ustawodawca posługuje się nią stosunkowo często) należy do grupy form pozwalających na bezpośrednią modyfikację formalno-materialnej mocy obowiązującej decyzji. Jest to wyraz podejścia materialnoprawnego do instytucji wygaśnięcia decyzji. Skutek prawny w postaci utraty przez decyzję administracyjną mocy obowiązującej następuje bezpośrednio i samoistnie, na poziomie norm ustawowych. Na podstawie przepisu derogującego dochodzi do bezpośredniego pozbawienia zarówno materialnej, jak i formalnej mocy obowiązującej decyzji. W takiej sytuacji nie ma podstaw do wygaszania decyzji w trybie art. 162 § 1 pkt 1 ab initio k.p.a. (jeśli została wygaszona ex lege, to nie można traktować jej jako bezprzedmiotowej, a ponadto nie ma przepisu, który nakazywałby jej wygaszenie) ani i w trybie art. 162 § 1 pkt 1in fine k.p.a. (derogacja ustawowa oznacza wygaśnięcie materialne i formalne decyzji, wobec czego nie można formalnie wygasić tego, co nie istnieje, nawet jeśli leży to w interesie społecznym lub w interesie strony) (zob. A. Matan, 3.4.1.2. Wygaśnięcie decyzji w przepisach pozakodeksowych [w:] System Prawa Administracyjnego Procesowego. Tom II. Część 5. Weryfikacja rozstrzygnięć w postępowaniu administracyjnym ogólnym, red. B. Adamiak, G. Łaszczyca, A. Matan, K. Sobieralski, Warszawa 2019).
W wyroku 19 stycznia 2016 r., (sygn. II OSK 1210/14, CBOSA) NSA wyraził pogląd na temat charakteru prawnego art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r., który również podziela Sąd orzekający w tym składzie zgodnie z którym "Niewątpliwie celem tego przepisu było wcześniejsze wygaszenie pozwoleń wodnoprawnych wydanych w poprzednim stanie prawnym i w efekcie ujednolicenie statusu prawnego zarządzania zasobami wodnymi prowadzonego na podstawie tych pozwoleń". Pogląd ten ma potwierdzenie w treści uzasadnienia projektu ustawy z 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo wodne i niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2005 r. Nr 130 poz. 1087, zob. rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw, druk nr 3601). Jednym z głównych celów ustawy z 3 czerwca 2005 r. było zweryfikowanie i poprawienie przepisów obowiązującej ustawy, które utrudniają prawidłowe stosowanie ustanowionego Prawem wodnym systemu gospodarowania wodami.
Ustawa z 3 czerwca 2005 r. dokonała w zakresie swej regulacji wdrożenia dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 237 z 22.12.2000, str. 1). Z opisu projektu ustawy z 3 czerwca 2005 r. wynika także, że celem tego aktu prawnego było zweryfikowanie i poprawienie przepisów obowiązującej ustawy, które utrudniają prawidłowe stosowanie ustanowionego przepisami ustawy - Prawo wodne systemu gospodarowania wodami. Ustawa z 3 czerwca 2005 r. transponowała do prawa polskiego przepisy RDW dotyczące ogólnych zasad, którymi należy się kierować w gospodarowaniu wodami, ustalenia koniecznych celów środowiskowych, sprecyzowania celów ochrony wód oraz określenia działań dla ich osiągnięcia, oraz wprowadzenia terminu osiągnięcia dobrego stanu zasobów wodnych, a także dotyczące wprowadzenia systemu opiniowania i konsultacji w procesie przygotowania planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy. Z tych powodów kluczowe znaczenie miało uregulowanie w art. 11, że pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód inne niż określone w art. 205 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 1, wydane na okres dłuższy niż 20 lat, wygasają po upływie 20 lat od dnia, w którym decyzje o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stały się ostateczne.
W piśmiennictwie zwrócono uwagę, że zmiany wprowadzone ustawą z 3 czerwca 2005 r. "(...) wywołane były dwiema zasadniczymi grupami przyczyn – konicznością uwzględnienia zmian wprowadzanych do prawa wspólnotowego (także uzupełnienia związanego z transpozycją), a więc przyczyną w zasadzie obiektywną oraz potrzebą (?) poprawienia przepisów budzących wątpliwości w praktyce ich stosowania". (zob. M. Górski, Prawna ochrona wód po zmianach przepisów dokonanych w 2005 r., [w:] A. Królikowski, M.M. Sozański (red.), Zaopatrzenie w wodę, jakość i ochrona wód. Water Supply and Water Quality, tom II, Poznań, Zakopane 2006, s. 453) . "Po zmianach dokonanych w 2005 r. pozwolenie wydawane jest na czas określony, nie dłuższy niż 20 lat, chyba że zakład składający wniosek ustali okres krótszy. Ustawa wskazuje także sytuacje, w których okres ważności pozwolenia musi być ustalony inaczej". (Tamże, s. 466).
Odnosząc się do błędnego stanowiska Sądu I instancji dotyczącego wykładni art. 11 ustawy z 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo wodne i niektórych innych ustaw, wskazać należy, że w sposób jednoznaczny wynika z treści tego przepisu, że skutek prawny następuje tu z mocy samego prawa (wygasają po upływie 20 lat), a decyzja wydana na podstawie tego przepisu ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny jak twierdzi Sąd I instancji. Oznacza to, że skutek prawny w postaci wygaszenia pozwolenia wodnoprawnego następuje nie z chwilą, kiedy decyzja stwierdzająca wygaszenie w oparciu o art. 11 ustawy z 2005 r. stała się ostateczna, ale z upływem okresu wskazanego w tym przepisie (por. w tej kwestii argumentację zawartą w cyt. wyżej wyroku NSA z 7 lutego 2019 r., II OSK 701/17, CBOSA).
Bezzasadne jest również odwoływanie się przez Sąd I instancji do przepisów aktualnie obowiązującej ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, w tym do art. 418 ust. 1 tej ustawy. Przede wszystkim, przepisy tej ustawy nie miały w niniejszej sprawie zastosowania.
Podkreślić należy, że art. 11 ustawy z 2005 r. miał charakter normy epizodycznej oraz jednorazowej – z chwilą zajścia okoliczności w niej wskazanej, tj. upływu 20 lat od chwili, kiedy decyzja o udzieleniu pozwolenia na okres dłuższy niż 20 lat stała się ostateczna, pozwolenie to z mocy prawa wygasało. Do ewentualnego odwrócenia tego skutku prawnego konieczne byłoby w takim przypadku wprowadzenie normy szczególnej. Przepisów takich tymczasem nie uchwalono.
W świetle poglądów cytowanych wyżej wyrażonych w orzecznictwie jak również w piśmiennictwie nie można zaakceptować wykładni art. 11 ustawy nowelizacyjnej dokonanej przez Sąd I instancji na str. 9 uzasadnienia wyroku, która doprowadziła Sąd I instancji do stwierdzenia, że "przedmiotowe pozwolenie nie wygasło z powodu upływu okresu, na jaki zostało wydane, a z mocy samego prawa – po upływie 20 lat od dnia, w którym decyzja o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stała się ostateczna. Tak więc to właśnie przepis art.418 ust.1 aktualnie obowiązującej ustawy Prawo wodne stanowi podstawę prawną do wydania deklaratoryjnej decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia z mocy samego prawa pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód polegające na poborze wód do celów przemysłowych, udzielonego na gruncie ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne".
Zgodnie z art. 188 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Sprawę należy przy tym uznać za dostatecznie wyjaśnioną, gdy jest ona wyjaśniona w stopniu, w jakim, uwzględniając charakter postępowania odwoławczego przed NSA, sąd ten może prawomocnie zweryfikować dokonaną przez wojewódzki sąd administracyjny kontrolę legalności zaskarżonego aktu. Taki stan wyjaśnienia sprawy ma miejsce w niniejszym przypadku. Naczelny Sąd Administracyjny uznał bowiem, że stan prawny i faktyczny sprawy został dostatecznie wyjaśniony i nie pozostawia wątpliwości. Ponadto - w świetle ocen i rozważań poczynionych wyżej przez Naczelny Sąd Administracyjny - organ administracji prawidłowo zebrał, rozpatrzyły i oceniły zgromadzony materiał dowodowy. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga skarżącego jest niezasadna.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok, a następnie rozpoznał skargę, uznając że podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a.