VI U 131/25

Sądy powszechne2025-11-20

Sygnatura

VI U 131/25

Data orzeczenia

2025-11-20

Rodzaj

SENTENCE

Sędziowie

Przemysław Chrzanowski (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

art. 17 ustawy z dnia 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Treść orzeczenia

Sygn. akt VI U 131/25 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 20 listopada 2025 roku. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący sędzia Przemysław Chrzanowski Protokolant starszy protokolant sądowy Aleksandra Łaszuk po rozpoznaniu w dniu 20 października 2025 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z odwołania P. Ł. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddziału w W. z dnia 13 stycznia 2025 roku, znak (...) o zasiłek chorobowy zmienia w całości zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje P. Ł. prawo do zasiłku chorobowego za okres 11-18 lipca 2022 roku i 17-28 stycznia 2024 roku oraz uznaje, że P. Ł. nie jest zobowiązany do zwrotu pobranego zasiłku chorobowego w kwocie 1.752,40 zł z odsetkami w kwocie 285 zł. Sygn. akt VI U 131/25 </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Decyzją z dnia 13 stycznia 2025 roku, znak (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W. odmówił P. Ł. prawa do zasiłku chorobowego za okres 11-18 lipca 2022 roku i 17-28 stycznia 2024 roku oraz zobowiązał P. Ł. do zwrotu pobranego zasiłku chorobowego w kwocie 1.752,40 zł z odsetkami w kwocie 285 zł. (decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddziału w W. – akta organu rentowego) Od powyższej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddziału w W. z dnia 13 stycznia 2025 roku P. Ł. wniósł odwołanie do tut. Sądu Ubezpieczeń Społecznych.  (odwołanie – k. 1-4, k. 11) W odpowiedzi na odwołanie P. Ł. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie.  (odpowiedź na odwołanie – k. 5)  Sąd ustalił, co następuje: P. Ł. jest kierownikiem medycznym placówki lekarskiej i świadczy nadzór nad lekarzami pracującymi w tej placówce. Ta praca to jedyne źródło utrzymania ubezpieczonego. P. Ł. dwa razy przebywał na zwolnieniu lekarskim: w dniach 11-18 lipca 2022 roku oraz w dniach 17-28 stycznia 2024 roku. W dniu 13 lipca 2022 roku ubezpieczony - jako lekarz - wystawił zwolnienie lekarskie dla M. B. – poddanej w ww. placówce zabiegowi chirurgicznemu przez innego lekarza – na okres 1 dnia. W dniu 22 stycznia 2024 roku ubezpieczony - jako lekarz - wystawił zwolnienie lekarskie dla Z. W. – poddanej w ww. placówce zabiegowi chirurgicznemu przez innego lekarza – na okres 2 dni. Decyzją z dnia 13 stycznia 2025 roku, znak (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w W. odmówił P. Ł. prawa do zasiłku chorobowego za okres 11-18 lipca 2022 roku i 17-28 stycznia 2024 roku oraz zobowiązał P. Ł. do zwrotu pobranego zasiłku chorobowego w kwocie 1.752,40 zł z odsetkami w kwocie 285 zł – z uwagi na wykorzystywanie swojego zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia. Jeden z ww. przypadków, gdy zostało wystawione zwolnienie lekarskie, to był pacjent po usunięciu ósemki, zabieg wykonany przez koleżankę P. Ł. - chirurga, która nie miała uprawnień do wystawienia zwolnienia lekarskiego. P. Ł. nie badał tego pacjenta, nie widział go. Odwołujący ma dostęp do całej dokumentacji pacjenta z systemu. Ww. podjęli decyzję, że temu pacjentowi należy wystawić zwolnienie lekarskie. Około 10 minut trwała cała ta procedura wystawienia zwolnienia lekarskiego. W rzeczonej klinice w cenniku w ogóle nie ma pozycji "zwolnienie lekarskie". W ciągu ostatniego roku P. Ł. wystawił 18 zwolnień. Za drugim razem też była analogiczna sytuacja ze zwolnieniem lekarskim. Sam P. Ł. na zwolnieniu przebywa raz może dwa razy w roku np. z powodu grypy. W ww. 2 przypadkach w gabinecie nie było osoby, która mogłaby wystawić takie zwolnienie lekarskie pacjentowi. Zrobił to P. Ł., gdyż ma takie uprawnienie, a dwóm pacjentom należało się zwolnienie lekarskie z powodu zabiegu chirurgicznego. Za te dwa wystawienia zwolnień nie dostał pieniędzy. (dowody: akta rentowe, zeznania odwołującego) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty zgromadzone w aktach sprawy oraz aktach ubezpieczonego w ZUS, których autentyczność nie była kwestionowana przez strony, jak również Sąd nie widział powodów, aby podważać ich wiarygodność z urzędu. Odnośnie zeznań P. Ł. Sąd ocenił je jako w pełni wiarygodne bowiem nie zostały przez nikogo skutecznie zakwestionowane. Strony nie wnosiły o uzupełnienie materiału dowodowego.  Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 17;art. 17 ust. 1)">art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</a>: ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Ww. dwie przesłanki mają charakter niezależny (odrębny). Wykonywanie pracy zarobkowej pozbawia ubezpieczonego prawa do zasiłku niezależnie od tego czy praca ta była niezgodna z celem zwolnienia. Wykonywanie pracy zarobkowej w rozumieniu tego przepisu to praca w potocznym tego słowa znaczeniu, w tym wykonywania różnych czynności na podstawie różnych stosunków prawnych, także o charakterze cywilnoprawnym – jak np. umowa zlecenia. Przepis wymaga jedynie, by praca była podjęta w celu zarobkowym i nie uzależnia pozbawienia prawa do zasiłku od faktycznego uzyskania dochodu. Orzecznictwo dopuszcza wyjątkowe sytuacje, które noszą cechy pracy zarobkowej jak np. czynności formalnoprawne do których pracodawca jest zobowiązany czy podpisanie dokumentów finansowych. Praca zarobkowa nie obejmuje czynności incydentalnych, które są wykonywane sporadycznie i nie stanowią stałego źródła dochodu. Wskazać należy, że stan faktyczny w sprawie w zasadzie jest bezsporny i nie ma wątpliwości, że ubezpieczony wystawił w dniach wskazanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwolnienia lekarskie. P. Ł. jest kierownikiem medycznym placówki lekarskiej i świadczy nadzór nad lekarzami pracującymi w tej placówce. Ta praca to jedyne źródło utrzymania ubezpieczonego. W dniu 13 lipca 2022 roku ubezpieczony - jako lekarz - wystawił zwolnienie lekarskie dla M. B. – poddanej w ww. placówce zabiegowi chirurgicznemu przez innego lekarza – na okres 1 dnia. W dniu 22 stycznia 2024 roku ubezpieczony - jako lekarz - wystawił zwolnienie lekarskie dla Z. W. – poddanej w ww. placówce zabiegowi chirurgicznemu przez innego lekarza – na okres 2 dni. Jeden z ww. przypadków, gdy zostało wystawione zwolnienie lekarskie, to był pacjent po usunięciu ósemki, zabieg wykonany przez koleżankę P. Ł. - chirurga, która nie miała uprawnień do wystawienia zwolnienia lekarskiego. P. Ł. nie badał tego pacjenta, nie widział go. Odwołujący ma dostęp do całej dokumentacji pacjenta z systemu. Około 10 minut trwała cała ta procedura wystawienia zwolnienia lekarskiego. Za drugim razem też była analogiczna sytuacja ze zwolnieniem lekarskim. W tych dwóch przypadkach w gabinecie nie było osoby, która mogłaby wystawić takie zwolnienie lekarskie pacjentowi. Zrobił to P. Ł., gdyż ma takie uprawnienie, a dwóm pacjentom należało się zwolnienie lekarskie z powodu zabiegu chirurgicznego. Za te dwa wystawienia zwolnień nie dostał pieniędzy. W niniejszej sprawie zasadne jest zatem uznanie, że odwołujący nie traci prawa do zasiłku chorobowego za wskazane w zaskarżonej decyzji okresy oraz nie jest zobowiązany do zwrotu pobranego zasiłku chorobowego jako nienależnego. Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że "sporadyczna, incydentalna lub wymuszona okolicznościami aktywność zawodowa (np. udział w posiedzeniach rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej) może usprawiedliwiać zachowanie prawa do zasiłku chorobowego" (por. np. wyrok SN z 6 lutego 2014 r., II UK 274/13). Ponadto, na powyższe może wpłynąć wysokość uzyskiwanego z tego tytułu dochodu w postaci niskich kwot, stanowiących minimalną część należnego zasiłku chorobowego i wynoszących od kilkudziesięciu do kilkuset złotych (por. wyrok Sądu Najwyższego z 19 lutego 2021 r., I USKP 12/21). Zdaniem Sądu odwołujący nie powinien też być zobowiązany do zwrotu pobranego świadczenia jako nienależnego. Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że obowiązek zwrotu świadczenia obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, mając świadomość jego nienależności. Dotyczy to zarówno osoby, która została pouczona o okolicznościach dotyczących braku prawa do pobierania świadczenia, jak i osoby, która uzyskała świadczenie na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd organu wypłacającego świadczenie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2022 roku, I USK 429/21, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2020 roku, III UK 72/19, por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 2021 roku, III USK 60/21). Zarzut pobrania nienależnego świadczenia z ubezpieczenia społecznego może być podniesiony tylko wobec osoby, która otrzymała świadczenie bezpodstawnie, i to tylko wówczas, gdy osoba ta miała świadomość, że wypłacone świadczenie jej się nie należy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2018 roku, I UK 248/17). W niniejszej sprawie nie sposób uznać, iż odwołujący miał świadomość, że świadczenie jest nienależne oraz że przyjął je w złej wierze. W przedmiotowych dwóch sytuacjach w gabinecie nie było osoby, która mogłaby wystawić zwolnienie lekarskie pacjentowi. Zrobił to P. Ł., gdyż ma takie uprawnienie, a dwóm pacjentom należało się zwolnienie lekarskie z powodu zabiegu chirurgicznego. Za te dwa wystawienia zwolnień nie dostał pieniędzy. Reasumując, Sąd zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 17;art. 17 ust. 1)">art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</a> nie stwierdził, aby ubezpieczony wykonywał w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową oraz nie stwierdził, aby ubezpieczony wykorzystywał zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia. Brak jest zatem podstaw do uznania, że ubezpieczony powinien utracić prawo do zasiłku chorobowego za sporne zwolnienia. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477 14 § 2 k.p.c.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 17;art. 17 ust. 1)">art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</a> zmienia w całości zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddziału w W. z dnia 13 stycznia 2025 roku, znak (...) i przyznaje P. Ł. prawo do zasiłku chorobowego za okres 11-18 lipca 2022 roku i 17-28 stycznia 2024 roku oraz uznaje, że P. Ł. nie jest zobowiązany do zwrotu pobranego zasiłku chorobowego w kwocie 1.752,40 zł z odsetkami w kwocie 285 zł. </div>