II GZ 873/15

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. Spółki z o.o. w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 12 października 2015 r. sygn. akt III SA/Gl 1176/15 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. Spółki z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia 12 października 2015 r. odmówił "B." Spółce z o.o. w C. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] kwietnia 2015 r., w przedmiocie kary pieniężnej w z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Sąd I instancji podał, że w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy spółka oświadczyła, iż nie posiada obecnie środków finansowych, które pozwoliłyby jej na uiszczenie stosownej opłaty od skargi (1080 zł). Skarżąca spółka zajmuje się działalnością rozrywkową i rekreacyjną. Z tego tytułu w ubiegłym roku obrotowym wypracowała zysk rzędu 10.424,00 zł. Dodatkowo jej kapitał wynosi 5.000,00 zł, a stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku kształtował się na poziomie 743,02 zł. Ponadto wartość posiadanych środków trwałych oszacowała na 0 zł, stwierdzając, że automaty do gier, którymi rozporządza, są przedmiotem leasingu. W uzupełnieniu powyższych danych, do akt sprawy strona nadesłała: zeznania podatkowe wraz z bilansem, rachunkiem zysków i strat oraz informacją dodatkową za 2013 i 2014 r., deklaracje VAT, raporty kasowe oraz wydruki z rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące. Sąd odmawiając przyznania prawa pomocy stwierdził, że spółka wbrew oświadczeniom i twierdzeniom zawartym na druku formularza, nie znajduje się w złej sytuacji finansowej. Uzyskuje ona przychód, a koszty jego uzyskania nie generują straty. Deklaracje podatkowe VAT -7 wskazują na to, że spółka wykazuje regularny, wysoki obrót – z czego wnioskować można, że działalność gospodarcza jest prowadzona w sposób ciągły i regularny. Sąd podkreślił, że stan środków pieniężnych spółki w jej kasie oraz operacje na rachunku bankowym wskazują na płynność finansową spółki. Czynności bankowe obciążające jej rachunek nie przeważają nad czynnościami uznaniowymi. Co istotne, na rachunek bankowy spółki wpływają regularnie relatywnie wysokie kwoty (od 7.000 zł do 42.800 zł). Sama analiza operacji na rachunku bankowym prowadzonym przez wnioskodawcę oraz analiza operacji gotówkowych w kasie skarżącej prowadzi do wniosku, że skarżąca jest w stanie zgromadzić odpowiednie środki finansowe i przeznaczyć je na opłacenie kosztów sądowych. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości i zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżąca jest w stanie, bez utraty płynności finansowej uiścić wszelkie koszty sądowe. W związku z tym wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i zwolnienie od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a.), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od tej zasady, a korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny wniosku strony o przyznanie prawa pomocy, zawartego w nim oświadczenia o majątku oraz dochodach, a także innych dokumentów przedstawionych przez stronę, a obrazujących sytuację finansową spółki i doszedł do trafnego wniosku, że skarżąca nie wykazała braku środków finansowych na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego. Spółka nie uprawdopodobniła, że jest niewypłacalna lub że jej wypłacalność jest w jakikolwiek sposób zagrożona. O możliwościach płatniczych spółki świadczy choćby fakt, że w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą i brak informacji, aby utraciła płynność finansową. W takiej sytuacji nie ma podstaw do traktowania skarżącej w szczególny sposób w stosunku do innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Ocenę tę potwierdzają dokumenty przedłożone przez stronę. Warto zwrócić uwagę na rachunek zysków i strat, z którego wynika, że w roku obrotowym 2014 r. spółka uzyskała przychody netto w wysokości 963.281,02 zł, na "usługi obce" przeznaczyła 860.809,49 zł i wykazała zysk netto w wysokości 10.424,07 oraz wyciągi z rachunku bankowego spółki za kwiecień, maj i czerwiec 2015 r., z których wynika, że spółka dokonywała w każdym z tych miesięcy nawet kilkudziesięciotysięcznych wpłat pieniężnych na swoje konto oraz wykonywała przelewy na rzecz swoich kontrahentów. Wspomniane wpłaty gotówkowe świadczą o tym, że spółka dysponuje środkami finansowymi umożliwiającymi pokrycie kosztów sądowych, lecz decyduje się przeznaczać je na inne koszty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, np. należności z tytułu obsługi prawnej świadczonej przez kancelarią adwokacką (w każdym z tych miesięcy po 7.995 zł). Zatem trudno w tej sytuacji uznać, że spółka spełnia warunki udzielenia prawa pomocy określone w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Oceny tej nie może też podważać argumentacja przedstawiona w zażaleniu, która ograniczona została do stwierdzenia, że spółka musi ponieść koszty w siedmiu postępowaniach. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.