II SA/Po 762/18

SENTENCJA Dnia 8 grudnia 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie postanawia odmówić przyznania prawa pomocy /-/ R. Talaga UZASADNIENIE S. B. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący złożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy dla osób fizycznych w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że S. B. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Łączne dochody ich wspólnego gospodarstwa domowego obejmują świadczenie emerytalne żony wnioskodawcy w wysokości [...] zł netto oraz dochody w wysokości ok. [...] zł netto z prowadzonego gospodarstwa rybnego o powierzchni [...] ha. S.B. zaznaczył, że posiada wspólność majątkowa małżeńska z żoną. Jednocześnie oświadczył, że jest właścicielem domu jednorodzinnego o powierzchni [...] m² (posadowionego na działce o powierzchni [...] arów), domu o powierzchni [...] m² (posadowionego na działce o powierzchni [...] arów); współwłaścicielem kamienicy o powierzchni około [...] m² (posadowionej na działce z ogrodem o powierzchni [...] arów w miejscowości K.) oraz działki gruntowej o powierzchni [...] ha w miejscowości L. Ponadto wnioskodawca jest również właścicielem następujących samochodów: [...] T (rok produkcji [...]), [...] (rok produkcji [...]), [...] (rok produkcji [...]). Jednocześnie wnioskodawca oszacował zobowiązania i stałe wydatki w następujący sposób: kredyt na gospodarstwo – [...] zł; kredyt hipoteczny na nieruchomości położonej w K. – [...] zł (miesięczna rata [...] zł); kredyt w banku spółdzielczym – [...] zł (rata kwartalna – [...] zł); koszty mieszkania – [...] zł; opłaty stałe (media) – [...] zł; koszty leczenia – [...] zł; ubezpieczenie mienia (gospodarstwo) [...] zł rocznie; ubezpieczenie nieruchomości – [...] zł rocznie. W uzasadnieniu wniosku S. B. argumentował, że jest nękany postępowaniami generowanymi przez osoby trzecie i nie jest on w stanie sam reprezentować swoich interesów przed sądem. Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2018 r., poz. 1302), dalej jako "P.p.s.a.". Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym (por. postanowienie NSA z 06.07.2011r., sygn. akt I OZ 468/11, postanowienie NSA z dnia 06.07.2011r., sygn. akt I OZ 466/11, postanowienie NSA z dnia 28.06.2011r., sygn. akt z sygn. akt II OZ 504/11; por. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z przepisów ustawy wynika, że strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, iż zachodzą przesłanki do udzielenia jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Zatem ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca wraz z żoną posiadają stale źródła miesięcznych dochodów w wysokości ok. [...] zł netto, którymi mogą swobodnie dysponować decydując o ich przeznaczeniu. Jednocześnie pozostają oni właścicielami kilku nieruchomości (gospodarstwa rybackiego o powierzchni [...] ha; domu jednorodzinnego o powierzchni [...] m² posadowionego na działce o powierzchni [...] arów, domu o powierzchni [...] m² posadowionego na działce [...] arów; współwłaścicielami kamienicy o powierzchni około [...] m² oraz działki pod kamienicą z ogrodem o powierzchni [...] arów, a także nieruchomości gruntowej o powierzchni [...] ha). W takiej sytuacji należy przyjąć, że prawo pomocy nie może być przyznane, gdyż wnioskodawca i jego żona posiadają stałe dochody w znacznej wysokości pochodzące z różnych źródeł oraz majątek o znacznej wartości (nieruchomości, których wartości może przekraczać kilka milionów złotych). Posiadane przez wnioskodawcę i jego żonę zasoby należy zatem uznać za stanowiące wystarczające źródło pokrycia kosztów prowadzonego postępowania sądowo-administracyjnego. Osobne zagadnienie stanowi obsługa zadeklarowanych przez wnioskodawcę zobowiązań cywilnoprawnych z tytułu zaciągniętych kredytów, które niewątpliwie wymagają przeznaczenia na ten cel dodatkowych środków finansowych. Samo zadeklarowanie zobowiązań finansowych nie uzasadnia jednak twierdzenia, że są to wydatki, uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Szczególnie wobec braku w niniejszej sprawie argumentów do stwierdzenia, że strona wnioskująca posiada wydatki o charakterze cywilnoprawnym, którym należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami o charakterze publicznoprawnym. Zobowiązania cywilnoprawne, co do zasady nie mają bowiem pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowoadministracyjnego, które powinny być ponoszone w pierwszej kolejności (por. postanowienie NSA z dnia 7 lutego 2006 roku, sygn. akt I OZ 83/06; postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2012 roku, sygn. akt I FZ 189/12, por. www.orzeczenia.nsa.gov.p). Z tytułu zadeklarowanych zobowiązań finansowych wnioskodawca nie może zatem zostać uznany za osobę, która nie jest w stanie bez dodatkowego wsparcia poprowadzić swoich spraw. Reasumując powyższe należy stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Szczególnie w sytuacji, w której deklarowane przez wnioskodawcę zobowiązania znajdują pokrycie w posiadanym przez niego majątku o znacznej wartości i o nie ma powodów aby ich ponoszeniu przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W rezultacie niezasadny pozostaje jego wniosek o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 § 1 i § 1, art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga