II SA/Kr 1363/11

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Jacek Bursa NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Klubu Sportów "[...]" na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz strony skarżącej Klubu Sportów "[...]" kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Decyzja z dnia [...].04.2007 r., (znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego - Powiat N. i, działając na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 49 ust. 3, ustawy z dnia 7.07. 1994r.- Prawo budowlane (tj. Dz. U. 2006 r. Nr 156 póz. 1118 z póżn. zm., obecnie tj. Dz.U. z 2010 r. nr.243poz. 1623 z późn.zm. - zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) po rozpatrzeniu wszczętej z urzędu sprawy budowy budynku pełniącego funkcję sanitariatów (ustęp publiczny) na terenie działki nr 1 w G. n/D/ nakazał inwestorowi Klubowi Sportów [...] z siedzibą w K. przy ul. [...] dokonanie rozbiórki tego obiektu. W uzasadnieniu podniesiono co następuje. 1. ustalono, że inwestor TKKF [...] w miesiącach kwiecień-czerwiec 2005 r., wykonał roboty budowlane bez pozwolenia na budowę. Roboty te były związane z budową sanitariatów obsługujących użytkowników ośrodka wypoczynkowego składającego się z kilkunastu wolnostojących domków letniskowych, 2. zgodnie z obowiązującym miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy G. nad D. zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy z dnia 23.11.2005r, Nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...] ) przedmiotowa działka w części objętej postępowaniem leży w terenach obiektów i urządzeń rekreacji nawodnej o symbolu UTE (karta akt nr [...]), zatem wybudowany tam budynek nie narusza ustaleń miejscowego prawa. 3. art. 28 ust. 1 Prawa Budowlanego z 1994 r., określa generalną zasadę, która nakłada obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę budynku jako warunku koniecznego do legalności wykonywanych robót budowlanych a więc, Inwestor zobowiązany był uzyskać pozwolenie na budowę przedmiotowego obiektu. 4. w sprawie zachodziły okoliczności wymienione w art. 48 ust. 2 Prawa Budowlanego z 1994 r., i dlatego postanowieniem z dnia [...].05. 2006 r., inwestor został zobowiązany do wstrzymania prowadzenia robót na przedmiotowym obiekcie oraz do dostarczenia w wyznaczonym terminie (do 17.08.2006r.) zaświadczenia Wójta Gm. G. n/D. o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, jak również oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. 5. inwestor w dniu 16.08.2006 r., dostarczył projekt zamienny oraz oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele mieszkalne, nie wywiązując się w pełni z nałożonego obowiązku z uwagi na brak zaświadczenia Wójta Gm. G. n/D. W dniu 23.10.2006r. zostało przesłane na skrzynkę e-mail wymagane zaświadczenie organu, zatem podjęto czynności mające na celu ustalenie czy opracowana dokumentacja techniczna jest zgodna z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 03.07.2003 r., w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, póz. 1133). W wyniku przeprowadzonych czynności ustalono, że projekt nie spełnia tych wymogów i postanowieniem z dnia [...].11.2007r. wezwano inwestora do usunięcia w terminie do 15.01.2007r. wskazanych nieprawidłowości. Inwestor nie wywiązał się .w terminie z nałożonych obowiązków, zatem 12.02.2007r. zawiadomiono o zgromadzeniu materiałów dowodowych w celu wydania decyzji rozstrzygającej przedmiot niniejszej-sprawy. 6. TKKF po otrzymaniu zawiadomienia o zgromadzeniu materiałów złożył "poprawiony" projekt zamienny. Po zapoznaniu się z dokumentacją projektową opracowaną przez mgr inż. arch. G.K. posiadającą uprawnienia projekt dalej nie spełniał wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3.07.2003 r., w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego ponieważ: a. część rysunkowa projektu zagospodarowania, nie określa: - wejść i wjazdów, - charakterystycznych rzędnych, - wymiarów i wzajemnych odległości obiektów budowlanych, - układu komunikacji wewnętrznej przedstawionego w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej komunikacji i chodników, przekrojów oraz profili elementów tego układu, charakterystycznych rzędnych i wymiarów- ponieważ projektowany obiekt winien być udostępniony dla osób niepełnosprawnych (a teren posiada znaczne różnice terenu oraz liczne przeszkody terenowe) brak wskazania sposobu zapewniającego dostęp osób poruszających się na wózkach-pochylnie itp. b. projekt budowlany i jego rysunki nie zawierają: - daty opracowania (naruszenie § 3.1 i 4.1 rozporządzenia), - spisu zawartości projektu budowlanego wraz z wykazem załączonych do projektu wymaganych przepisami szczególnymi uzgodnień, pozwoleń lub opinii, także specjalistycznych, oraz, stosownie do potrzeb, oświadczeń właściwych jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 34 ust. 3 pkt 3 (naruszenie § 3.1 rozporządzenia) c. projekt budowlany jest opracowany niezgodnie przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04. 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, póz. 690), ponieważ projektant nie spełnił warunków określonych m.in. w § 77, 85, 86, 87 i 88. 7. skoro inwestor wybudował przedmiotowy obiekt budowlany bez wymaganej ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz nie wywiązał się z obowiązku dostarczenia dokumentów określonych w art. 48 ust. 2 Prawa Budowlanego z 1994 r., pomimo wezwania do ich uzupełnienia obowiązkiem organu było orzeczenie rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa Budowlanego z 1994 r. Odwołanie Zarządu Klubu Sportów Wodnych Towarzystwa Krzewienia Kultury Fizycznej "[...]" nie zostało uwzględnione i i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , decyzją z dnia [...]06.2011 r. (znak: [...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podzielając ustalenia i wnioski organu l instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł Klub Sportów Wodnych [...]" zarzucając: - rażące naruszenie art. 10 § 1 kpa przez brak jakiejkolwiek informacji o prowadzonym postępowaniu administracyjnym a przez to nie zapewnienie czynnego udziału stronom postępowania i odebraniu możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, - naruszenie art. 7 kpa a to przez nie ustalenie aktualnego stanu prawnego uwidocznionego w księgach wieczystych dotyczącego nieruchomości na której usytuowany przedmiotowy obiekt, wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 kpa z uwagi na to, iż w dniu 30.06.2011 r., Klub [...]" nie był stroną postępowania ponieważ sprzedał nieruchomość w G. nad D. aktem notarialnym z dnia 17.03.2011 r. Ponadto wykonanie jej w chwili wydania nie było możliwie a jej wykonalność dla KSW .[...] ma charakter stały co spełnia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 5 kpa. Na rozprawie przed Sądem w dniu 16.11.2011 r., pełnomocnik strony skarżącej sprecyzował żądanie skargi w kierunku żądania uchylenia decyzji. W uzasadnieniu podniesiono, że Zarząd dysponował wiedzą, że prowadzone było w Wojewódzkim Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w K. postępowanie administracyjne w sprawie nakazu rozbiórki parterowego budynku pełniącego rolę sanitariatów na terenie działki 1 w G.n /D. W okresie od przesłania w 2007 roku materiałów wraz z odwołaniem stowarzyszenie nie było informowane o czynnościach podejmowanych w prowadzonym postępowaniu. Zarząd Stowarzyszenia nie miał możliwości wypowiedzenia się w toku prowadzonego postępowania przed organem II instancji co do zebranego materiału dowodowego i w ostatnim etapie postępowania nie został zawiadomiony, iż organ odwoławczy zamierza w tym zakresie wydać decyzję bez udziału strony. Z uwagi na długotrwały proces odwoławczy i wobec trudnej sytuacji finansowej Walne Zebranie członków stowarzyszenia podjęło uchwałę o sprzedaży nieruchomości na której zrealizowany został przedmiotowy obiekt i sprzedaż nastąpiła w dniu 17.03.2011 r., a nowym właścicielem stała się [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w K. zarejestrowana pod numerem [...] w imieniu której działała A.D.L. . Nowy właściciel nieruchomości został poinformowany przez Zarząd Klubu o prowadzonym postępowaniu dot. rozbiórki obiektu sanitariatu oraz o złożonym odwołaniu. Po sporządzeniu aktu notarialnego trwały prace nad uwidocznieniem postanowień aktu w księdze wieczystej nieruchomości. Zarząd Klubu miał powiadomić WINB w K. o dokonanych zmianach właścicielskich, lecz nie był świadomy, iż tak szybko wydana zostanie decyzja administracyjna ponieważ nie był informowany o czynnościach realizowanych w ramach prowadzonego postępowania. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy w sposób rażący naruszył art. 10 § 1 kpa. A ponadto organ powinien sam dążyć do ustalenia stanu faktycznego przed wydaniem decyzji ostatecznej co wynika z art. 7 kpa i zweryfikować stan prawny nieruchomości na której usytuowany jest budynek którego dotyczy postępowanie. Skoro skarżący Klub nie jest już właścicielem nieruchomości to orzeczenie o rozbiórce winno być skierowane do nowego właściciela. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: p.o.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Trzeba też wskazać, że zgodnie z art. 134 p.o.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie. Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej była decyzja Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , utrzymująca w mocy decyzje Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazująca stronie skarżącej dokonanie rozbiórki obiektu szczegółowo opisanego decyzją. Zwrócić należy uwagę, że decyzja organu l instancji zapadła w dniu [...].04.2007 r., a odwołanie od niej rozpoznane zostało dopiero w dniu 30.06. 2011 r., a więc po upływie ponad 4 lat. Trafnie skarga zarzuca naruszenie przez organ II instancji art. 10 kpa - przez brak jakiejkolwiek informacji o prowadzonym postępowaniu administracyjnym a przez to nie zapewnienie czynnego udziału stronom postępowania i odebraniu możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Tak długi okres między zapadłymi w sprawie decyzjami obligował organ odwoławczy do poinformowania stron o zamiarze rozpatrzenia odwołania i wezwać strony do wypowiedzenia się w przedmiocie sprawy i wyjaśnienia czy w międzyczasie nie nastąpiła taka zmiana okoliczności która mogła mieć wpływ na wynik sprawy. A taka zmiana miała miejsce bowiem w dniu 17.03.2011 r., strona skarżąca zbyła nieruchomość na której zlokalizowany jest obiekt podlegający nakazowi rozbiórki. Decyzja o nakazaniu rozbiórki nie może być skierowana wyłącznie do inwestora, który w dacie orzekania nie posiada uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu. Zasadą jest, że obiekt budowlany stanowi część składową nieruchomości ( art. 48 kc) która nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych ( art. 47 § 1 kc). Z reguły inwestor nie będący właścicielem nieruchomości nie byłby w stanie wykonać nakazu rozbiórki części składowej bez naruszenia prawa własności - a więc zasadą powinno być zaadresowanie takiej decyzji do właściciela i inwestora. Należy jednakże pamiętać o domniemaniu wynikającym z art. 341 kc, iż posiadanie jest zgodne ze stanem prawnym. W sprawie niniejszej inwestor czyli strona skarżąca nie jest już ani właścicielem ani posiadaczem nieruchomości na której posadowiony jest obiekt objęty nakazem rozbiórki, l ten fakt musiał być uwzględniony przez organ II instancji a skoro został pominięty musi prowadzić do uwzględnienia skargi. Ponownie rozpoznając sprawę organy wezmą pod uwagę wyżej naprowadzone okoliczności i postępowanie przeprowadzą z udziałem podmiotów mających atrybut stron postępowania którymi są na pewno inwestor jak i właściciel nieruchomości na której zlokalizowany jest przedmiotowy obiekt. Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. "c" oraz art.135 oraz 152 i art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.