I SA/Bd 461/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: sędzia WSA Mirella Łent sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Krenz- Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2020r. sprawy ze skargi J. Ż. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca 2020r. do maja 2020r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]. nr [...] UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2020 r. – korekta przesłana drogą elektroniczną w dniu [...] czerwca 2020 r, J. Ż. (Skarżący) wniósł o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r . W korekcie do wniosku Skarżący wykazał za pierwszy miesiąc, za który jest składany wniosek, przychód wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r., tj. przekraczający kwotę [...]zł. Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. (ZUS) odmówił Skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres od marca 2020 r do maja 2020 r. W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z art. 31zo ust. 2 i ust. 4 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, osobie prowadzącej pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, ze zm.) przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należnych za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r., jeżeli prowadziła działalność przed dniem [...] kwietnia 2020r. a przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu za który jest składany wniosek o zwolnienie, nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. Zwolnieniu z obowiązku opłacania podlegają należności z tytułu składek ustalone od obowiązującej najniższej podstawy wymiaru składek dla osoby prowadzącej pozarolniczą działalność. Dalej organ podał, że w korekcie do wniosku z [...] kwietnia 2020 r. (data wpływu do ZUS) przesłanej drogą elektroniczną w dniu [...] czerwca 2020 r. Skarżący wykazał za pierwszy miesiąc za który jest składany wniosek przychód wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r., tj. przekraczający kwotę [...]zł. W związku z powyższym organ uznał, że Skarżącemu nie przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do tut. Sądu, w której podniósł brak poinformowania go przez organ o warunku wykluczającym zasadność wniosku oraz możliwości korekty. Przedstawił również informacje finansowe, z których wynikał wniosek. Podał, że we wniosku w punkcie 2 pozycja B jest kryterium dochodu mniejszego niż [...] zł, który dotyczy również jego dochodu za marzec i kwiecień. Został on spełniony. W jego przypadku pomimo przedstawionego przychodu za marzec 2020 w kwocie [...]zł dochód wyniósł [...] zł, co stanowi stratę. W następnym miesiącu, kwietniu 2020 r. przychód wyniósł [...] zł, a dochód [...] zł. W maju 2020 r. Przychód wyniósł [...] zł, natomiast dochód [...] zł. Dodał, że limit 300% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia brutto w gospodarce 2020 r. nie dotyczył osób zatrudniających pracowników. Ponieważ zatrudnia 6 pracowników w spółce cywilnej B. Z. O. Ż., limit ten zdaniem Skarżącego niepoprawnie został przywołany w decyzji ZUS. Skarżący podał, że nie posiada odrębnych przychodów poza działalnością spółki, więc przychody i dochody są w sposób bezpośredni i wyłączny związane z jego NIP-em prywatnym. Gdyby nie przychód i dochód w NIP-ie spółki, NIP prywatny wykazałby przychód i dochód zerowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podając, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2020r. organ rentowy utrzymał w mocy w części decyzję z 22 czerwca 2020r. odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za marzec 2020 r. i uchylił powyższą decyzję w zakresie odmowy zwolnienia za kwiecień i maj 2020 r. i orzekł o zwolnieniu z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od kwietnia 2020 r. do maja 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2020 r. Skarżący wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zwolnienie z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020r. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2020r. organ odmówił prawa do zwolnienia z uwagi na uzyskanie przez Stronę za pierwszy miesiąc za który składany był wniosek przychodu wyższego niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej za 2020r. W decyzji zawarto pouczenie o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji lub wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. Decyzja została przez Skarżącego odebrana [...] lipca 2020r. Pismem z dnia [...] lipca 2020r. złożona została skarga do tut. Sądu. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazująca jednocześnie, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2020r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2020r. w zakresie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za marzec 2020r. i uchylił tą decyzję w zakresie odmowy zwolnienia za kwiecień i maj 2020r. orzekając o zwolnieniu z opłacania należności z tytułu składek należnych za kwiecień i maj 2020r. Na rozprawie w dniu 13 października pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę o oddalenie skargi. W pierwszej kolejności Sąd chciałby zauważyć, że zgodnie z przepisami prawa i pouczeniem zwartym w zaskarżonej decyzji Stronie przysługiwało prawo do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (w terminie 14 dni od otrzymania decyzji) lub skarga do sądu administracyjnego (w terminie 30 dni). Korzystając z uprawnienia Skarżący złożył skargę do tut. Sądu. Wobec powyższego zamknął organowi drogę do orzekania w trybie art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego. W takiej sytuacji stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Paragraf 3 art. 54 daje również możliwość uwzględnienia skargi w ramach tzw. "autokontroli" stanowiąc, że organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Podkreślić jednak w tym miejscu należy, że organ jest uprawniony zastosować art. 54 § 3 p.p.s.a. tylko w takiej sytuacji, w której zamierza uwzględnić skargę w całości, a więc wyłącznie wówczas, kiedy zgadza się w pełni ze stanowiskiem skarżącego zaprezentowanym w skardze. W konsekwencji prawidłowe zastosowanie art. 54 § 3 p.p.s.a. może prowadzić wyłącznie do wydania rozstrzygnięcia przez organ zgodnego dokładnie z oczekiwaniami skarżącego. Analiza treści skargi w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazuje, iż Skarżący domagał się zwolnienia z obowiązku opłacenia składek za marzec, kwiecień i maj 2020r. Podkreślić należy, że ani podstawa prawna wskazana w sentencji decyzji z dnia [...] sierpnia 2020r. (art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego) , ani jej rozstrzygnięcie (uchylenie decyzji z dnia [...] czerwca 2020r. w części) ani jej uzasadnienie nie wskazują, że organ działał w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. Ponadto organ wydając decyzję z dnia [...] sierpnia 2020r., która nie uwzględniała żądania Skarżącego w całości jednocześnie wyeliminował z obrotu prawnego decyzję będącą przedmiotem skargi Strony. Zatem na moment orzekania przez tut. Sąd, dopóki w obrocie prawnym pozostaje decyzja z dnia [...] sierpnia brak jest przedmiotu skargi Strony. Końcowo już wskazać należy, że jako podstawę prawną swojej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego który mówi tylko o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, zamiast art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając na uwadze taką wielość naruszeń prawa procesowego tj. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 54 § 3 p.p.s.a. Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił nie tylko zaskarżoną decyzję ale także decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2020r. Organ ponownie rozpatrując wniosek Skarżącego będzie zobligowany do wyczerpującego i rzetelnego odniesienia się do argumentów Skarżącego.