III FSK 4174/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Jacek Pruszyński, po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A.M.R., Ł.M., P.M., M.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Wr 403/20 w sprawie ze skargi A.M.R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 17 czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z 26 listopada 2020 r., I SA/Wr 403/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę A.M.R., Ł.M., P.M. i M.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z 17 czerwca 2020 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. W skardze kasacyjnej skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, zarzucając naruszenie art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 2 o.p. poprzez błędna wykładnię zagadnienia "wejście decyzji do obrotu prawnego" skutkujące niedopuszczalnością odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: (1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; (2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w związku z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Sądu podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego, wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W odniesieniu do prawa materialnego należy wykazać, na czym polegała dokonana przez sąd pierwszej instancji błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa lub, jakie powinno być właściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego. Podobnie przy naruszeniu przepisów postępowania należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie niniejszej strona skarżąca zarzuciła jedynie oczywiste naruszenie art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 2 o.p. poprzez błędną wykładnię zagadnienia "wejście decyzji do obrotu prawnego" skutkujące niedopuszczalnością odwołania. Z tak sformułowanego zarzutu, nie wynika dokładnie na czym polegało, naruszenie, wskazanych w zarzucie przepisów postępowania, przez sąd pierwszej instancji i czy miało to istotny wpływ na wynik sprawy. Również uzasadnienie skargi kasacyjnej tych wątpliwości nie rozwiewa. Powołane w skardze kasacyjnej, na potwierdzenie słuszności formułowanych zarzutów, orzeczenia sądów administracyjnych zapadły w odmiennych stanach faktycznych niż ustalony w niniejszej sprawie i wbrew oczekiwaniom strony skarżącej nie potwierdzają prawidłowości jej stanowiska, na co zwrócił już uwagę sąd pierwszej instancji. Mimo tych wadliwości, z najdalej posuniętej ostrożności Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze treść uchwały pełnego składu NSA z 26 października 2009 r. (I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1), zgodnie z którą przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych, ten postulat spełni. W judykaturze podnosi się, że niedopuszczalność odwołania, o której jest mowa w art. 228 § 1 pkt 1 o.p., może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym lub podmiotowym. Z przyczyn podmiotowych niedopuszczalność odwołania zachodzi w razie wniesienia odwołania przez osobę niemającą zdolności do czynności lub przez podmiot niemający legitymacji do wniesienia odwołania, a więc gdy określony podmiot nie jest adresatem zaskarżonej odwołaniem decyzji lub gdy nie wykazał, że decyzja ta narusza jego interes prawny. Natomiast wśród przyczyn o charakterze przedmiotowym skutkujących niedopuszczalnością odwołania wymienia się także sytuację, gdy decyzja nie weszła do obrotu prawnego z uwagi na jej niedoręczenie (zob. wyroki NSA z: 10 kwietnia 2014 r., I GSK 543/12, 3 czerwca 2016 r., II FSK 1439/14 i 23 marca 2012 r., I FSK 609/11oraz wyrok WSA w Krakowie z 29 lipca 2021 r., III SA/Kr 545/21). Zasadniczo w przypadku, gdy strona ustanowiła pełnomocnika organ ma obowiązek doręczyć pismo jemu, a nie stronie. Skutki prawne związane z doręczeniem pisma rozpoczynają się bowiem z momentem skutecznego doręczenia go pełnomocnikowi i od tej chwili rozpoczyna się bieg terminu do wniesienia odwołania. Sama instytucja doręczenia ma bowiem charakter gwarancyjny, gdyż umożliwia stronie, w tym przypadku działającej przez pełnomocnika, czynny udział w postępowaniu. "Doręczenie stanowi wyraźną, władczą, obligatoryjną, formalną i nieodwołaną czynność procesowo-techniczną właściwego organu administracji publicznej lub wykonującego funkcje zlecone, za pomocą której przekazuje się pisma adresatowi w postępowaniu administracyjnym w sposób przewidziany prawem i z którą prawo wiąże określone skutki prawne" (A. Golęba, Sposób uzewnętrzniania treści czynności urzędowych (w:) Postępowanie administracyjne, pod red. T. Wosia, Warszawa 2017, s.243) Na podstawie art. 212 o.p. organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany, ale dopiero od chwili jej doręczenia. Jak już wyżej zostało wskazane w niniejszej sprawie nigdy nie nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji organu pierwszej instancji. Trafnie więc organ drugiej instancji uznał, że odwołanie jest niedopuszczalne i wydał w tym przedmiocie postanowienie na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 o.p. W sprawie niniejszej co istotne organ odwoławczy wezwał podpisanego pod odwołaniem radcę prawnego do wykazania swego umocowania do działania w sprawie, ale złożone do akt pełnomocnictwa udzielone przez wszystkich podatników obejmowały wyłącznie postępowanie odwoławcze. Prawidłowo zatem SKO stwierdziło niedopuszczalność odwołania z uwagi na brak doręczenia podatnikom decyzji, od której wniesiono odwołanie. Skoro ani podatnicy, ani ich pełnomocnik w postępowaniu przed organem pierwszej instancji w sprawie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego nie przedłożyli pełnomocnictw, a decyzja nie została doręczona podatnikom, to nie zaczął biec termin do wniesienia odwołanie od tej decyzji, a ponieważ decyzja nie weszła do obrotu prawnego, to brak jest przedmiotu odwołania, tym samym odwołanie było niedopuszczalne z mocy art. 228 §1 pkt 1 o.p.). Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. sędzia NSA Stanisław Bogucki sędzia NSA Bogusław Dauter sędzia del. WSA Jacek Pruszyński