II SAB/Bk 161/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2020 r. sprawy ze skargi J. N. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w H. w przedmiocie działania zapobiegającego notorycznemu wykroczeniu popełnianemu przez administratora osiedla w związku z jeżdżącymi i parkującymi samochodami oraz udzielanie wymijających odpowiedzi p o s t a n a w i a odrzucić skargę. , UZASADNIENIE J. N. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w H. w sprawie braku wydania, od ponad 3 lat, decyzji, które by zapewniły mu bezpieczeństwo, gdyż czuje się on zagrożony poprzez stojące i jeżdżące szybko, niezgodnie z prawem, samochody. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że począwszy od [...] września 2019 r. otrzymuje od KPP mylne informacje na temat przestrzegania przez administratora osiedla przepisów art. 85 § 1 i art. 85 a kodeksu wykroczeń. W miejsce podjęcia działań, aby zapobiec notorycznemu wykroczeniu popełnianemu przez administratora osiedla, policja ignoruje jego zawiadomienia, udzielając wymijających odpowiedzi. Skarżący wniósł o ukaranie organu karą pieniężną w wysokości 100 tysięcy Euro. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie lub ewentualnie o oddalenie. Wyjaśnił, że skarżący roszczenia swoje wywodzi z przepisów ustawy z dnia z dnia 20 maja 1971 r. kodeks wykroczeń, tj. art. 85 § 1 i art. 85 a dotyczących odpowiedzialności z tytułu samowolnej zmiany znaku lub niezgodnym z przepisami znakowaniem dróg wewnętrznych. Dodatkowo chodzi mu o ewentualną odpowiedzialność administratora osiedla, którym jest Spółdzielnia Mieszkaniowa w H.. W żadnym jednak razie sprawa nie dotyczy uprawnienia bądź obowiązku skarżącego, nie mieści się zatem w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych. Dalej organ wskazał, że Komenda Powiatowa Policji w H. prowadziła, na podstawie art. 54 § 1 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, postępowanie wyjaśniające możliwość popełnienia wykroczenia penalizowanego art. 85a § 1 kodeksu wykroczeń. Ustalono, iż czyn nie zawiera znamion wykroczenia – na podstawie art. 5 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia odstąpiono od kierowania sprawy do sądu. Zdaniem organu, kwestia jego bezczynności podnoszona przez skarżącego jest pozbawiona podstaw do uznania zarzutów za uzasadnione. Ustawodawca przyjmuje, że w przypadku nieuzyskania przez stronę w prawem przewidzianym terminie (zgodnie z art. 35 i 36 § 1 k.p.a.) rozstrzygnięcia, organ administracji publicznej popada w stan bezczynności. W przedmiotowej sprawie zarówno w przypadku skargi z dnia 28 października 2019 r., jak i informacji z 10 marca 2020 r., podjęto szereg czynności wyjaśniających w sprawie oznakowania terenu pozostającego w zarządzie Spółdzielni Mieszkaniowej w H., zaś o wynikach postępowań informowano skarżącego pismami [...] z dnia [...] listopada 2019 r. oraz [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. Przy czym wyraźnego podkreślenia wymaga, iż postępowania skargowe prowadzone na podstawie działu VIII k.p.a. dotyczyło ewentualnych naruszeń przepisów ustawy prawo o ruchu drogowym oraz stosowania kodeksu wykroczeń. Nie sposób przyjąć, iż w niniejszej sprawie można mówić o niepodejmowaniu przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy, sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "p.p.s.a."), jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wówczas podlega ona odrzuceniu. Stosownie zaś do art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: (1) decyzje administracyjne; (2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; (4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; (4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; (5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; (6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; (7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; (8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; (9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi do tutejszego Sądu administracyjnego jest niewłaściwe, zdaniem skarżącego, działanie Komendanta Powiatowego Policji w H. w przedmiocie niepodejmowania działań zapobiegających notorycznemu wykroczeniu popełnianemu przez administratora osiedla w związku z jeżdżącymi samochodami oraz udzielanie wymijających odpowiedzi. Skarżący został wezwany w dniu [...] października 2020 r. do sprecyzowania skargi (drogą elektroniczną) i w tym samym dniu (również drogą elektroniczną) tak swoją skargę sprecyzował. Zdaniem więc Sądu, inicjująca przedmiotowe postępowanie skarga ma charakter skargi składanej w trybie art. 227-240 k.p.a. Taki charakter sprawy wynika nie tylko z treści pism i skarg samego skarżącego, ale i pism wystosowanych do skarżącego przez organ (z dnia [...] listopada 2019 r., z dnia [...] marca 2020 r., z dnia [...] kwietnia 2020 r., z dnia [...] maja 2020 r., z dnia [...] maja 2020 r., z dnia [...] czerwca 2020 r.), które wprost przywołują przepisy art. 237-239 k.p.a. W dniu [...] maja 2020 r. organ zawiadomił natomiast skarżącego, na mocy art. 54 § 2 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, że przywołane przez niego zdarzenie z dnia [...] maja 2020 r. nie zawiera znamion wykroczenia z art. 85a § 1 kodeksu wykroczeń. Uprawnienie do składania petycji, skarg i wniosków jest prawem konstytucyjnym, przewidzianym w art. 63 Konstytucji RP, które przysługuje każdemu, zarówno w interesie własnym, innej osoby, jak i w interesie społecznym (art. 221 § 3 k.p.a.). Właśnie z takiego prawa do składania skargi w trybie unormowanym przepisami działu VIII k.p.a. skarżący skorzystał w analizowanym przypadku, występując do Komendanta Powiatowego Policji w H., jako organu właściwego do załatwienia jego skarg. Jak wynika z powyższych regulacji sąd administracyjny nie jest właściwy ani do rozpatrzenia takiej skargi, ani też przeprowadzenia kontroli postępowania skargowego prowadzonego przez organ, ponieważ nie nadzoruje działalności organów administracji państwowej, a do jego kompetencji należy jedynie kontrola legalności zaskarżonych czynności, aktów i decyzji administracyjnych oraz bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawach, w których owe czynności, akty i decyzje są wydawane. Przepisy o postępowaniu skargowo-wnioskowym, zamieszczone w dziale VIII k.p.a., nie mają zatem zastosowania do postępowania sądowo-administracyjnego. Innymi słowy, skarga składana w trybie art. 227 k.p.a. nie może skutecznie uruchomić merytorycznej kontroli sądowo-administracyjnej. Sąd administracyjny ocenia bowiem zasadność zastosowania określonych przepisów prawa oraz dokonuje ich interpretacji wyłącznie w związku z rozpoznawaniem skarg wnoszonych na skonkretyzowane akty lub bezczynność organów administracji – mieszczące się w katalogu art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a., a takie akty, jak wynika z dokumentacji dołączonej do sprawy nie zostały w sprawie wydane. W sprawach dotyczących postępowania skargowego, uregulowanego w dziale VIII k.p.a., nie przysługuje zatem skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 24 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 948/06, postanowienie NSA z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1110/04, postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 20 września 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 394/16, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Żaden przepis ustawy procesowej regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi nie przewiduje bowiem możliwości kontroli przez wojewódzki sąd administracyjny postępowania dotyczącego rozpoznania skargi złożonej w trybie art. 227 k.p.a., zarówno w odniesieniu do czynności podejmowanych przez właściwy organ jak i ewentualnej jego bezczynności lub przewlekłości. Skoro sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg związanych z krytyką nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników (art. 227 i następne k.p.a.), to tym bardziej nie jest właściwy do rozpatrywania wniosków o ukaranie właściwego organu karą pieniężną, o co wnosi skarżący w niniejszej sprawie. W konsekwencji należało uznać, że złożona w przedmiotowej sprawie skarga na działanie Komendanta Powiatowego Policji w H. nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Sama zaś okoliczność, że skarżący nie jest zadowolony ze sposobu rozpatrzenia jego wniosków, nie ma wpływu na taką ocenę. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.