I OZ 917/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 795/20 o odrzuceniu skargi W. W. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 września 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 795/20 orzekł o odrzuceniu opisanej w sentencji skargi W. W. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że wniesiona w tej sprawie skarga została przesłana do organu za pomocą platformy ePUAP. Kwalifikowanym podpisem elektronicznym opatrzone zostało wyłącznie pismo przewodnie. Skarga stanowiła załącznik do tego pisma i nie została podpisana. Pismem z dnia 6 lipca 2020 r., przesłanym za pomocą platformy ePUAP, Sąd wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podpisanie skargi oraz uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 100 zł – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Skierowane do skarżącego wezwanie, mimo dwukrotnego zawiadomienia o możliwości odebrania korespondencji elektronicznej: 6 i 14 lipca 2020 r. - nie zostało odebrane przez adresata w okresie 14 dni od daty wysłania pierwszego UPD. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 74a § 8 P.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia pierwszego zawiadomienia, co w sprawie nastąpiło 20 lipca 2020 r. W związku z tym 7 dniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upływał 27 lipca 2020 r. Skarżący przesłał podpisaną skargę oraz uiścił należny wpis sądowy w dniu 1 sierpnia 2020 r., a zatem z uchybieniem terminu ustawowego. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o przyjęcie skargi. Jednocześnie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi oraz przyjęcie kwoty 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego. Wskazał, że z uwagi na zły stan zdrowia, na początku lipca 2020 r. wyjechał nad morze, gdzie nie miał dostępu do swojego komputera z pismami oraz do internetu. W tym czasie na platformę ePuap przyszło wezwanie, o którym niestety nie wiedział. Mógł je odczytać dopiero 26 lipca 2020 r. i w dniu 1 sierpnia 2020 r. przedstawił skargę podpisaną podpisem elektronicznym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej: "P.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Stosownie do art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z wymogów pisma w postępowaniu sądowym jest jego podpisanie - przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). Określony w ustawie warunek formy pisemnej uważa się za zachowany, jeżeli dokument elektroniczny został podpisany w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2a (art. 12b § 1 P.p.s.a.). W myśl art. 46 § 2a P.p.s.a. w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Stosownie do art. 46 § 2b P.p.s.a. zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Z kolei w myśl art. 49 § 1 P.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jak już wyżej wskazano, w przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi ustawodawca w art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. przewidział rygor odrzucenia skargi. W niniejszej sprawie, skarżący wniósł skargę drogą elektroniczną, przy czym skarga ta stanowiła załącznik do pisma przewodniego. W związku z tym, że podpis elektroniczny został złożony jedynie pod pismem przewodnim do właściwej skargi, Sąd I instancji zasadnie wezwał skarżącego do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych tej skargi przez jej podpisanie, pod rygorem odrzucenia skargi. W tym miejscu podkreślić należy, że przepis art. 46 § 2b P.p.s.a. jednoznacznie przesądza o obowiązku podpisania wszystkich załączników na zasadach art. 46 § 2a tej ustawy. Jak już wyżej wspomniano, gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno zostać podpisane podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Zasady podpisywania pism wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego dotyczą również załączników przesyłanych w takiej formie (art. 46 § 2a i 2b P.p.s.a.). Podpisanie wymaganym podpisem dokumentu elektronicznego wnoszonego przez platformę e-PUAP, wewnątrz którego przekazywane są inne dokumenty, np. załączniki, skutkuje podpisaniem jedynie tekstu tego pisma, nie zaś całego dokumentu elektronicznego wraz z załączonymi do niego plikami. Ze względu na kategoryczne brzmienie art. 46 § 2a i 2b P.p.s.a. nie można więc przyjmować, że samo opatrzenie pisma przewodniego zaufanym podpisem elektronicznym skutkuje podpisaniem całego dokumentu elektronicznego, tj. w niniejszej sprawie skargi będącej załącznikiem dokumentu. Naczelny Sąd Administracyjny ma świadomość, że aktualnie platforma ePUAP nie pozwala przy tworzeniu korespondencji podpisywać załączników zarówno podpisem zaufanym, jak i kwalifikowanym. O ile formularz pisma ogólnego można podpisać w ten sposób, o tyle nie ma technicznej możliwości podpisania z poziomu ePUAP załącznika. Nie jest to jednak okoliczność, która uzasadniałaby odstąpienie od jasno wyartykułowanego w art. 46 § 2a i 2b P.p.s.a. wymogu odrębnego opatrzenia właściwym podpisem załączników do pisma wnoszonego w formie dokumentu elektronicznego. Regulacje te mają bowiem pozycję nadrzędną w stosunku do wytycznych czy instrukcji dotyczących funkcjonowania platformy ePUAP. Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że istnieją rozwiązania techniczne, które umożliwiają stronom postępowania sądowoadministracyjnego dopełnienie wymogów procesowych przewidzianych w ww. przepisach P.p.s.a. Strona, składając skargę do organu, może wpisać jej treść w formularz pisma ogólnego (dokument w formacie XML) lub załączyć w postaci pliku (doc, pdf itp.) do tego formularza – w tym przypadku strona może skorzystać z narzędzia uruchomionego przez Ministerstwo Cyfryzacji, które umożliwia podpisanie dokumentu podpisem zaufanym (https://moj.gov.pl/ uslugi/signer/upload?xFormsAppName=SIGNER). Tak podpisany dokument elektroniczny należy następnie załączyć do pisma przewodniego w ePUAP. Podpis dokonywany w tego rodzaju systemie spełnia kryteria określone w art. 46 § 2a P.p.s.a. i tak podpisany załącznik czyni zadość wymaganiom z art. 46 § 2b P.p.s.a. Jak to zostało wyżej wskazane istnieją zatem rozwiązania techniczne umożliwiające skuteczne wnoszenie pism procesowych, także pod postacią załącznika do dokumentu elektronicznego, przy zachowaniu warunków formalnych z art. 46 § 2a i 2b P.p.s.a. W analizowanym przypadku wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi przez opatrzenie jej właściwym podpisem, o którym mowa w art. 46 § 2a i 2b P.p.s.a., zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 20 lipca 2020 r. Skarżący uzupełnił powyższy brak formalny poprzez nadesłanie podpisanego dokumentu elektronicznego, w treści którego wpisał treść skargi, jednakże uczynił to dopiero w dniu 1 sierpnia 2020 r., tj. po upływie 7-dniowego terminu zakreślonego dla dokonania tej czynności. W tych warunkach, Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w zażaleniu dotyczącej stanu zdrowia skarżącego i związanego z tym wyjazdu nad morze, gdzie – jako podaje - nie miał dostępu do swojego komputera z pismami oraz do internetu, należy wskazać, że są to okoliczności, które mogą być oceniane przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Pozostają natomiast bez wpływu na ustalenie, że skarżący uchybił terminowi określonemu w art. 49 § 1 P.p.s.a., co obligowało Sąd do odrzucenia skargi. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.