I OZ 1158/14

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.T. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 lipca 2014 r., sygn. akt II SO/Sz 7/14 oddalającego wniosek M. T. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie: Grzegorza Jankowskiego, Arkadiusza Windaka, Barbary Gebel, Danuty Strzeleckiej-Kuligowskiej, Elżbiety Makowskiej, Stefana Kłosowskiego, Marii Mysiak, Marzeny Iwankiewicz, Katarzyny Grzegorczyk-Meder, Marzeny Kowalewskiej, Kazimierza Maczewskiego, Elżbiety Woźniak, Ewy Wojtysiak, Anny Sokołowskiej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE M. T. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosek z dnia [...] maja 2014 r. uzupełniony pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. o wyłączenie od rozpoznania wszystkich spraw jej rodziny sędziów WSA w Szczecinie: Grzegorza Jankowskiego, Arkadiusza Windaka, Barbary Gebel, Danuty Strzeleckiej-Kuligowskiej, Elżbiety Makowskiej, Stefana Kłosowskiego, Marii Mysiak, Marzeny Iwankiewicz, Katarzyny Grzegorczyk-Meder, Marzeny Kowalewskiej, Kazimierza Maczewskiego, Elżbiety Woźniak, Ewy Wojtysiak oraz Anny Sokołowskiej wobec zamieszczania w uzasadnieniach rozstrzygnięć niedorzeczności i posługiwania się kłamstwami, fałszowaniem procesu, dowodów oraz sprzeniewierzenia się Konstytucji RP i naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej. W dniu [...] czerwca 2014 r. sędziowie WSA: Grzegorz Jankowski, Arkadiusz Windak, Barbara Gebel, Danuta Strzelecka-Kuligowska, Elżbieta Makowska, Stefan Kłosowski, Maria Mysiak, Marzena Iwankiewicz, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Marzena Kowalewska, Kazimierz Maczewski, Elżbieta Woźniak, Ewa Wojtysiak oraz Anna Sokołowska złożyli do akt sprawy oświadczenia, z których wynika, że ze skarżącą nie pozostają w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym i nie zachodzą okoliczności w rozumieniu przepisów art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", z powodu których zachodziłyby wątpliwości co do ich bezstronności przy orzekaniu w sprawach w których skarżąca jest stroną lub uczestnikiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił ten wniosek, wskazując m.in., że argumenty podnoszone przez skarżącą mają charakter generalny i nie odnoszą się do konkretnych okoliczności mogących świadczyć o bezstronności sędziów. Od tego postanowienia skarżąca wniosła zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Należy przede wszystkim zaznaczyć, że sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli, a ponadto muszą wyróżniać się odpowiednimi cechami osobowymi. W celu pełnej realizacji tej zasady prawo przewiduje szereg gwarancji. Jedną z nich jest instytucja wyłączenia sędziego, mająca zastosowanie w przypadku gdy uregulowane w ustawie okoliczności lub uzasadniona wątpliwość strony stwarzają podstawy do przyjęcia, że mógłby on nie orzekać w danej sprawie sposób bezstronny. Chodzi przy tym o wątpliwości uzasadnione, występujące w stosunku do obiektywnych okoliczności występujących faktycznie, nie zaś będących wynikiem subiektywnego przekonania składającego wniosek o wyłączenie sędziego lub występujących potencjalnie. Należałoby zatem wskazać na motywy ewentualnego stronniczego działania sędziego. Nie jest wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiary w bezstronność sędziego wynikająca z jednostronnych odczuć wnioskującego. Konieczne jest przy tym wskazanie poważnych powodów wnoszenia żądania. Dodatkowo należy zauważyć, że rozpatrzenie wniosku o wyłączenie sędziego powinno odbywać się każdorazowo w odniesieniu do okoliczności konkretnej sprawy. Niedopuszczalne jest bowiem formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności jednostkowej sprawy. Przesłanki będące podstawą wyłączenia sędziego powinny pozostawać w związku przyczynowym między ich wystąpieniem a powstaniem oceny sądu w taki sposób, że prawdopodobne jest, iż w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 94). W literaturze podkreśla się, że bezstronność sędziego jest ściśle związana z obiektywizmem w rozstrzyganiu danej sprawy, a więc wolnego od emocji stosunku do sprawy będącej przedmiotem rozstrzygnięcia bądź też emocjonalnego stosunku do strony wynikającego m.in. z więzi rodzinnej, przyjaźni lub koleżeństwa (por. Z. Tabor, T. Pietrzykowski, Bezstronność jako pojęcie prawne [w:] Prawo a wartość, s. 273). Nie jest również uzasadnioną wątpliwością co do bezstronności przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo, gdyż merytoryczne kwestionowanie rozstrzygnięć sądu może odbywać się za pomocą przysługujących stronie środków odwoławczych (por. postanowienie NSA z 6 sierpnia 2009 r., II OZ 648/09). W szczególności wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadnia prowadzenie przez niego sprawy z naruszeniem przepisów postępowania czy wadliwe prowadzenie innej sprawy. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego (wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z 13 grudnia 2005 r., SK 53/04) celem wyłączenia sędziego jest wyeliminowanie "wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy", nie chodzi przy tym o wątpliwości istniejące subiektywnie, gdyż prowadziłoby do negacji spójności i pewności prawa oraz do nieprzewidywalnych skutków w praktyce orzeczniczej (por. postanowienie NSA z 14 czerwca 2012 r., I OZ 420/12). Wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. ma ponadto zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. postanowienie NSA z 22 lutego 2008 r., II FZ 60/08). W konsekwencji, nie może służyć umożliwieniu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia (por. postanowienie NSA z 8 maja 2009 r., II FZ 128/09). Tymczasem argumentacja przedstawiona przez skarżącą w istocie nie odnosi się do przesłanek wyłączenia sędziów, a wyraża stanowisko strony co do istniejących zdaniem skarżącej nieprawidłowości w zakresie prowadzenia postępowania. Uzasadnienie przedmiotowego wniosku sprowadza się do wyrażenia subiektywnego przekonania strony o naruszeniu norm proceduralnych i materialnoprawnych. Tego rodzaju zarzuty nie mieszczą się w hipotezie normy prawnej zawartej w art. 19 powołanej ustawy, a uczestniczka postępowania będzie mogła kwestionować prawidłowość postępowania sądu w drodze skargi kasacyjnej bądź innych szczególnych środków pranych (np. sprostowanie protokołu rozprawy). Uczestniczka nie podała jakichkolwiek innych przyczyn mogących świadczyć o braku bezstronności sędziów w sprawie, zwłaszcza nie wskazał na ich stronnicze działania czy możliwe ich przyczyny. Nie wskazała konkretnych powodów, oprócz nie mogącego podlegać uwzględnieniu własnego poczucia niewłaściwego prowadzenia sprawy. Skarżąca, nie odnosząc się do przesłanek stanowiących podstawę wyłączenia sędziów, koncentruje swoją uwagę na ich kompetencjach i wykształceniu, co nie podlega ocenie w tego typu postępowaniu. Dlatego też, wniosek o wyłączenie, jako nie poparty żadnymi rzeczywistymi powodami wyłączenia sędziów, nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji