I GSK 663/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędziowie NSA Małgorzata Korycińska Andrzej Kuba (spr.) Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi o wznowienie postępowania Dyrektora Izby Celnej w R. zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2006 r. sygn. akt I GSK 2449/05 w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 11 maja 2005 r. sygn. akt 3/I SA/Po 2902/02 w sprawie ze skargi A. I., P., S. Spółki jawnej w B. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej 1) wznawia postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym; 2) uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2006 r. sygn. akt I GSK 2449/05; 3) uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 11 maja 2005 r. sygn. akt 3/I SA/Po 2902/02; 4) umarza postępowanie sądowoadministracyjne; 5) zasądza na rzecz Dyrektora Izby Celnej w R. solidarnie od W. I., A. P., A. S. o kwotę 700 (słownie: siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania wznowieniowego. UZASADNIENIE Pismem z dnia [...] maja 2007 r. Dyrektor Izby Celnej w R., działając przez pełnomocnika – radcę prawnego J. S., złożył skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2006 r. o sygnaturze akt I GSK 2449/05. Wyrokiem tym oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 11 maja 2005 r. o sygnaturze akt 3/I SA/Po 2902/02, który uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o zwrocie kosztów postępowania w sprawie ze skargi A. I., P., S. Spółki jawnej na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] listopada 2002 r. o nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej. Dyrektor Izby Celnej w R. wnosząc o wznowienie postępowania domagał się zmiany zaskarżonego orzeczenia poprzez uchylenie wyroku Sądu I instancji i odrzucenie skargi A. I., P., S. Spółki jawnej na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] listopada 2002 r. Ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do skargi o wznowienie postępowania, powiadomienie o niniejszej sprawie wspólników skarżącej spółki oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Dyrektor Izby Celnej w R. powołał się na podstawę wznowienia określoną w art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., a więc nieważność postępowania spowodowaną brakiem zdolności sądowej i procesowej strony. Chodzi mianowicie o okoliczność ujawnioną w dniu [...] lutego 2007 r., a polegającą na ustaleniu, że A. I., P., S. Spółka jawna nie istniała w momencie wydawania wyroków przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. oraz Naczelny Sąd Administracyjny. Dyrektor Izby Celnej w R. podał, że w dniu [...] lutego 2007 r. wpłynął wniosek pełnomocnika A. I., P., S. Spółki jawnej o stwierdzenie nieważności jednej z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w G. W., jako że decyzja ta została skierowana do podmiotu nieistniejącego, gdyż wspomniana spółka została rozwiązana. Do powyższego wniosku dołączono kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w B. B. z dnia 7 kwietnia 2005 r., sygn. akt BB.VIII NS-REJ.KRS/1213/5/812, o wykreśleniu A. I., P., S. Spółki jawnej z Krajowego Rejestru Sądowego. W dniu [...] marca 2007 r. Dyrektor Izby Celnej w R. uzyskał odpis pełny z Rejestru Przedsiębiorców KRS dotyczący powyższej spółki, z którego wynika, że została ona wykreślona z tego rejestru w dniu 7 kwietnia 2005 r., a postanowienie w tym przedmiocie stało się prawomocne w dniu 26 kwietnia 2005 r. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w R. skarżąca spółka utraciła najdalej w dniu 26 kwietnia 2005 r. zdolność sądową w związku z ustaniem jej bytu prawnego i wykreśleniem z Krajowego Rejestru Sądowego. Okoliczność ta nastąpiła w toku postępowania sądowoadministracyjnego i stan taki istniał w dniu wydawania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny (11 maja 2005 r.) oraz przez Naczelny Sąd Administracyjny (4 lipca 2006 r.). W związku z tym, że w niniejszej sprawie nie znajdowały zastosowania art. 58 § 2 oraz art. 124 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a., gdyż fakt wykreślenia skarżącej spółki z KRS nie był Sądowi znany, to skargę należało odrzucić już na etapie postępowania przed Sądem I instancji. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w R., zasadne jest powiadomienie o postępowaniu byłych wspólników skarżącej spółki. Co prawda stroną postępowania celnego była spółka, a nie jej wspólnicy, jednakże zgodnie z art. 115 i 133 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) osoby te mogą mieć przymiot strony w postępowaniu dotyczącym określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług, które jest prowadzone w związku z określeniem wysokości długu celnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania została oparta na przesłance określonej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Przepis ten mówi m. in. o braku zdolności sądowej lub procesowej strony. Z przedstawionych przez wnoszącego skargę o wznowienie okoliczności faktycznych wynika, że spółka jawna A. została formalnie zlikwidowana w dniu 26 kwietnia 2005 r. Nie istniała już zarówno w dniu wydania wyroku przez Sąd I instancji (11 maja 2005 r.), jak i wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny (4 lipca 2006 r.), a więc nie posiadała zdolności sądowej legitymującej do udziału w tych postępowaniach w charakterze strony. Spółka jawna jest osobową spółką handlową (art. 4 § 1 pkt 1 i art. 8 § 1 i 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.), dalej k.s.h. Spółki tego rodzaju nie mają co prawda osobowości prawnej, są jednakże traktowane przez prawo, w obrocie z osobami trzecimi, jako odrębne podmioty prawne, inne niż wspólnicy. Spółka osobowa prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą (art. 8 § 2 k.s.h.). Może więc w pełnym zakresie uczestniczyć w obrocie gospodarczym i prawnym. Ma zdolność sądową (może pozywać i być pozywana). Spółka jawna ma również zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 25 § 3 p.p.s.a.). Każdy ze wspólników spółki jawnej odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem, solidarnie z innymi wspólnikami oraz ze spółką (art. 22 § 2 k.s.h. oraz art. 115 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej). Z zasady ponoszenia przez wspólników (byłych wspólników) odpowiedzialności za zobowiązania spółki nie wynika, że w sprawie administracyjnej i sądowoadministracyjnej stronami postępowania są jednocześnie spółka i wspólnicy. Wspólnik może jednakże wystąpić w takim postępowaniu w charakterze uczestnika. W wypadku likwidacji spółki jawnej w toku postępowania sądowoadministracyjnego stronami tego postępowania nie stają się jej byli wspólnicy. Postępowanie staje się więc bezprzedmiotowe (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Kontynuowanie postępowania w stosunku do strony, która nie miała zdolności sądowej lub procesowej czyni to postępowanie nieważnym (art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Z tych wszystkich względów skargę o wznowienie postępowania należało uznać za uzasadnioną. Mając to na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 275, art. 282 § 2 i art. 203 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.