I SAB/Wa 96/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska asesor WSA Anna Fyda – Kawula po rozpoznaniu w dniu 11 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. F. i H. F. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku z dnia 19 listopada 2001 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. Nr [...] - dz. nr [...] - w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz skarżących M. F. i H. F. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Pismem z 5 listopada 2021 r. M. F. i H. F. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] , ozn. hip. Nr [...] dz. nr [...]. Skarga ta została wniesiona w następującym stanie faktycznym. Pismem z 19 listopada 2001 r. Z. F. wystąpił o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65 ze zm.). Decyzją z dnia 12 października 2020 r. nr 166/SD/2020 Prezydent m. st. Warszawy odmówił H. F., G. S. i Z. S. przyznania odszkodowania za część o powierzchni 524 m2 nieruchomości położonej w W. ozn. hip. Nr [...] dz. nr [...]., zaś wniosek o odszkodowanie co do pozostałej części o pow. 326 m2 zostanie rozpatrzony odrębną decyzją. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia 7 grudnia 2020 r. nr 4261/2020. M. F. działając jako pełnomocnik H. F. wniósł ponaglenie na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w sprawie o ustalenie odszkodowania za część nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] o powierzchni 326 m2. Wojewoda Mazowiecki uznał wniesione ponaglenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi m. st. Warszawy dodatkowy termin na podjęcie stosowanego rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia. Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazaną na wstępie skargę, żądając w niej wydania wyroku określającego ostateczny termin wydania pełnej decyzji dotyczącej odszkodowania. W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że w toku prowadzonego postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie stanu prawnego nieruchomości oraz sprawdzenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki kwalifikujące ją do przyznania odszkodowania. Po uzyskaniu specjalistycznych opinii fotogrametrycznej zostanie wydana decyzja kończąca postępowanie odszkodowawcze. Ponadto wskazano, że z uwagi na ogłoszony na terenie kraju stan zagrożenia epidemicznego procedowanie w sprawie w ostatnim czasie było dodatkowo utrudnione, z uwagi na zamknięcie w tym czasie działania wielu instytucji, m.in. archiwów i sądów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm. dalej: p.p.s.a.). W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd stwierdza także, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Natomiast § 1a tego art. stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przedmiotem skargi jest bezczynność Prezydenta, polegająca na nierozpoznaniu w całości wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] , ozn. hip. Nr [...] dz. nr [...]. Ta zaś ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym przepisami procedury administracyjnej terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, czy innego aktu. Do tego rodzaju wniosków prowadzi także definicja bezczynności sformułowana w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. - w brzmieniu ustalonym art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935). Dla stwierdzenia bezczynności nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy zostało to spowodowane zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Natomiast okoliczności, jakie spowodowały zwłokę oraz działania (zaniechania) organu w toku rozpoznawania sprawy, jak również stopień przekroczenia terminów, będą miały istotne znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada z kolei na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., bądź terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że wystąpiły w niej niewątpliwie przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta. Niesporna pozostaje bowiem okoliczność, że wniosek z 2001 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] w W., nie został przezeń rozpoznany w całości. Do chwili obecnej Prezydent nie podjął w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia co do odszkodowania pozostałej części o pow. 326 m2, ani aktu przerywającego bieg terminów określonych w kodeksie. Z akt sprawy wynika, że w zasadzie cały konieczny materiał organ zgromadził przed wydaniem decyzji rozstrzygającej wniosek o odszkodowanie co do gruntu o powierzchni 524 m2 tj. przed 12 października 2020 r. (prawie 19 lat po złożeniu wniosku). Ponadto kolejne czynności podjęte przez organ w niniejszej sprawie zostały podjęte dopiero w sierpniu 2021 r. (zlecenie opracowania fotogrametrycznego). Takie działanie organu implikuje po stronie Sądu obowiązek wyznaczenia mu terminu załatwienia sprawy (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) oraz oceny charakteru zaistniałej zwłoki (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ta natomiast, w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy, przybiera postać kwalifikowaną, tj. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zwłoka w rozpoznaniu niniejszej sprawy od złożenia wniosku przez Z. F. wynosi już ponad 20 lat, a podstawowym czynnikiem ją powodującym było niepodejmowanie jakichkolwiek czynności procesowych. Brak zaś podejmowania przez tak długi okres czynności w zawisłej przed organem sprawie oznacza, że jej sposób procedowania w sposób oczywisty pozostaje w sprzeczności z zasadami ogólnymi postępowania, wyrażonymi w przepisach art. 7, art. 8 i art. 12 k.p.a., jak też narusza w sposób rażący dyspozycję normy prawnej z art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. oraz art. 36 k.p.a. Ustalając termin w jakim organ zobligowany będzie do załatwienia sprawy, Sąd wziął pod uwagę realną możliwość pozyskania w tym czasie dokumentów niezbędnych dla oceny zaistnienia przesłanek uprawniających do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Z tego względu oceniono, że terminem, w jakim możliwe jest realne zakończenia postępowania będzie termin trzech miesięcy. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a orzekł jak w punktach: 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. (punkt 3 sentencji wyroku).