IV SA/Wr 639/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Prezydenta Miasta Ś. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 22 września 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: I. odrzucić sprzeciw, II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego. UZASADNIENIE Prezydent Miasta Ś. pismem z 10 października 2022 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z 22 września 2022 r. nr [...] uchylającej decyzję Prezydenta Miasta Ś. z dnia 23 sierpnia 2022 r. w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o odrzucenie wniesionej sprzeciwu, z uwagi na brak legitymacji skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 64b § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej p.p.s.a., do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Stosownie do art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Legitymację do wniesienia skargi posiada również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2). Sformułowanie "każdy, kto ma w tym interes prawny" oznacza, że ustawa przy określaniu podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi odeszła od pojęcia strony, które związane jest z załatwieniem sprawy w postępowaniu administracyjnym. W orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku (zob.: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. II. Lex/el 2021). Istotną w ocenianej sprawie jest kwestia dopuszczalności sprzeciwu wniesionego przez Prezydenta Miasta Ś. w sytuacji gdy wydał w tej sprawie decyzję, działając jako organ I instancji. Zdaniem Sądu, w tej sytuacji skarżący nie miał legitymacji w postępowaniu administracyjnym, a tym samym, nie ma możliwości kwestionowania decyzji Kolegium w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Zagadnienie legitymacji skargowej organu administracji, który prowadził postępowanie i rozstrzygał w sprawie, była już wielokrotnie przedmiotem rozważań zarówno judykatury jak i doktryny. W wyroku z 29 października 2009 r., K 32/08, Trybunał Konstytucyjny wyraził pogląd, że "art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji nie wymaga zapewnienia jednostkom samorządu terytorialnego statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sytuacji, w której jednostka ta nie występuje jako adresat działań władczych innych organów władzy publicznej, ale sama podejmuje takie działania wobec innych podmiotów. Konstytucja nie nakłada też obowiązku przyznania w takiej sytuacji jednostkom samorządu terytorialnego prawa do wniesienia skargi na decyzje organu odwoławczego. Istotne znaczenie ma tu m.in. fakt, że jednostki te nie mają własnych praw ani prawnie chronionych interesów, których mogłyby dochodzić w relacjach z administrowanymi (...) Nie można też zgodzić się z poglądem, że przyznanie w rozważanej sytuacji jednostkom samorządu terytorialnego prawa do wniesienia skargi na decyzje organu odwoławczego i zapewnienie im statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi konieczny warunek realizacji przez nie zadań publicznych i zdolności do funkcjonowania". W doktrynie wskazuje się, że wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot stanowi przyczynę jej odrzucenia, jeżeli skarga pochodzi od podmiotu, który a limine nie może być skarżącym. Odrzuceniu podlegają skargi wniesione przez organ, który rozpoznawał sprawę w postępowaniu administracyjnym w pierwszej lub w drugiej instancji, lub jednostkę samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji, ponieważ podmioty te nie mają legitymacji skargowej w rozumieniu art. 50. Powierzenie organowi administracyjnemu właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przezeń swego interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy sądowo administracyjnego (J. P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2011, art. 58) (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2005 r., I OSK 521/05, LEX nr 189858). Sąd podziela także stanowisko wyrażone w postanowieniu WSA w Poznaniu, zgodnie z którym nie można zaakceptować sytuacji, w której organ jako dysponent władztwa publicznego, poprzez zakwestionowanie rozstrzygnięcia organu wyższego stopnia doprowadza do sytuacji, w której staje się niejako obydwoma stronami stosunku administracyjnego, tj. organem kształtującym władczo swoją własną sytuację jako sytuację strony. Wnosząc skargę nie może domagać się ochrony swoich interesów na drodze postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie WSA w Poznaniu z 6 lipca 2022 r., II SA/Po 426/22, LEX nr 3362322). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II sentencji postanowienia znajduje oparcie w dyspozycji art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.