II OSK 1173/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NŚA Stanisław Nowakowski po rozpoznaniu w dniu 11 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. N. i P. N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 548/08 o odrzuceniu skargi i zwrocie 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi E. N. i P. N. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie NSA/post.1- postan. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt VII SAM/a 548108 w pkt 1 odrzucił skargę E. N. i P. N. wniesioną na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz w pkt 2 zwrócił skarżącym kwotę w wysokości 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że przedmiotem skargi jest postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji stwierdzającej nieważność decyzji ostatecznej, a więc postanowienie wydane w trybie stwierdzenia nieważności aktu. Stosownie zatem do treści § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. W sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) - skarga objęta jest wpisem stałym w wysokości 200 zł. Skoro strona skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata) uiściła wpis w niepełnej wysokości (100 zł), skarga na podstawie art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwana dalej P.p.s.a.) podlegała odrzuceniu. Sąd pierwszej instancji uznał, że wbrew poglądowi pełnomocnika skarżących skarga nie jest objęta wpisem określonym w § 2 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym 100 zł. Sąd powołał postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2007 r., sygn. akt II OZ 642/07 (Lex nr 278017) w którym wskazano, że przez "postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym", o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, należy rozumieć jako wydawane w toku postępowania administracyjnego, a nie postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty lub kończące postępowanie w sprawie, bądź też kończące postępowanie w jakimś zakresie. Zdaniem Sądu pierwszej instancji postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania kończy postępowanie, zatem § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nie ma do niego zastosowania. Skoro zaś zaskarżone postanowienie wydane było w trybie stwierdzenia nieważności, objęte jest ono wpisem stałym w wysokości 200 zł, określonym w § 2 ust. 5 rozporządzenia. Na powyższe postanowienie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli E. N. i P. N., zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 221 P.p.s.a. przez odrzucenie skargi należycie opłaconej; 2. § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez przyjęcie, że złożona skarga podlega opłacie w wysokości 200 zł; 3. § 2 ust. 2 pkt 1 powołanego rozporządzenia przez przyjęcie, że złożona przez skarżących skarga nie podlega opłacie w kwocie 100 zł. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazali, że w sprawie występują poważne wątpliwości interpretacyjne co do prawidłowej wysokości wpisu. Co do zasady całość postępowania, którego pewnym elementem jest kwestia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania prowadzona jest w trybie stwierdzenia nieważności, a przedmiotem jest sprawa z zakresu budownictwa. Natomiast postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym. W ocenie skarżących Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że skarga dotyczy decyzji wydanej w trybie stwierdzenia nieważności. Skarżący nie wnosili bowiem o merytoryczne rozpoznanie sprawy odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającej nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., a jedynie o rozstrzygnięcie o dopuszczalności przywrócenia terminu do wniesienia powyższego odwołania. W sprawie winien mieć zatem zastosowanie § 2 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia. Przy zastosowaniu powyższego przepisu bez znaczenia pozostaje bowiem kwestia przedmiotu zaskarżonego aktu, a istotny jest jedynie fakt, iż zaskarżone zostaje postanowienie. W konkluzji skargi kasacyjnej skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. Stosownie do art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, od których jest pobierany wpis są: skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. W myśl art. 231 P.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, natomiast w innych sprawach pobiera się wpis stały. Wysokość oraz szczegółowe zasady pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie skarżący E. N. i P. N. wnieśli skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stwierdzającej nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w przedmiocie nakazu sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego dwu - klatkowego. Należy zatem zgodzić się z zarzutem skarżących, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie niezasadnie uznał, iż w sprawie zastosowanie znajduje § 2 ust. 5 powołanego rozporządzenia. Zgodnie bowiem z tym przepisem, wpis stały w wysokości 200 zł pobiera się w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy. Z treści cytowanego przepisu wynika zatem, że wpis stały w wysokości 200 zł pobiera się wyłącznie w sprawach skarg na decyzje lub postanowienia wydane w administracyjnych trybach nadzwyczajnych. Powołane przez Sąd pierwszej instancji postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2007 r. dotyczyło innej sytuacji i stąd zrozumienie tezy tam przedstawionej okazało się mylące. Przepis § 2 ust. 5 rozporzadzenia zdaje się być niejasny jedynie wówczas, gdy nie zwróci się uwagi na treść art. 126 k.p.a., który w pierwotnym tekście miał brzmienie: "Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113." a jego aktualna treść zmieniła zakres i ma brzmienie: "Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 149 § 3, 151 § 1, 157 § 1 i 158, wydaje się postanowienie". Przepis ten więc dlatego odnosi się także do postanowień, skoro i postanowienia mogą być przedmiotem zarówno wznowienia postępowania jak i stwierdzenia nieważności. Tymczasem zaskarżone postanowienie zostało wydane wprawdzie w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym jako, że sprawa dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji, to jednak samo takiemu trybowi nie podlega. Wydano je bowiem na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 123 K.p.a. Przepis zaś art. 59 § 2 nie został wymieniony w art. 126 k.p.a. (co spotkało się z krytyką w literaturze prawniczej) a poza tym nawet gdyby był wymieniony, to w tym przypadku, co do tego postanowienia, nie toczyło się postępowanie w trybie nadzoru. W takim zaś przypadku zastosowanie znajduje § 2 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym wpis stały, bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu czy czynności, w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym wynosi 100 zł. Skoro więc skarga została wniesiona na postanowienie, którego przedmiotem jest kontrola prawidłowości w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, to w sprawie zastosowanie ma § 2 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia. Mając na względzie, że pełnomocnik skarżących wnosząc skargę uiścił wpis sądowy w prawidłowej wysokości tj. w kwocie 100 zł, brak było podstaw do jej odrzucenia na podstawie art. 221 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji. Odnosząc się natomiast do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o zasądzenie kosztów postępowania wskazać należy, że stosownie do utrwalonego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego art. 203 i 204 P.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (por. postanowienie NSA z 30.09. 2005 r. II OSK 702//05 – ONSAiWSA 2006, nr 1, poz. 16 i z 13.02.2007 r. sygn. akt I FSK 116/06 LEX nr 307393).