II FSK 1022/07

TEZY Aby można było przyjąć fikcję prawną doręczenia, o której stanowi przepis art. 73 u.p.p.s.a., należy ustalić w sposób zupełny i przy tym zgodny z rzeczywistością jej podstawę faktyczną, na którą składają się pośrednie fakty dowodowe wypełniające jego hipotezę. Przede wszystkim należy więc zbadać czy rzeczywiście niemożliwe było doręczenie adresatowi przesyłki w sposób wskazany w art. 69 u.p.p.s.a., a więc w siedzibie spółki.Należy je porównać z okolicznościami towarzyszącymi doręczaniu temu samemu adresatowi innych pism. Wówczas dopiero możliwe będzie ustalenie podstawy faktycznej fikcji prawnej zgodnie z rzeczywistością pozwalającej zastosować ten sposób dowodzenia lub uznać, że fikcji tej zastosować nie można a co zatem idzie doręczenia pisma sądowego nie można uznać za skuteczne. SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędziowie: NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), NSA del. Grażyna Jarmasz, Protokolant Paweł Koluch, po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. Z. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 marca 2007 r. sygn. akt I SA/Sz 117/07 w sprawie ze skargi S. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 12 grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe w podatku od nieruchomości za okres od listopada 2004 r. do lipca 2005 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE II FSK 1022/07 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 marca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w sprawie o sygnaturze akt I SA/Sz 117/07, odrzucił skargę S.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 12 grudnia 2006 roku w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu Przedsiębiorstwa Produkcyjno Handlowego "K" Sp. z o.o. za zaległości podatkowe w podatku od nieruchomości. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia sąd wskazał, że pismem z dnia 12 lutego 2007 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez uiszczenie należnego wpisu od skargi w kwocie 2.000 zł. W wezwaniu zawarto pouczenie, iż nieusunięcie wskazanych braków w terminie siedmiodniowym spowoduje odrzucenie skargi. W dalszej kolejności sąd argumentował, że jak wynika ze zwróconej przez pocztę przesyłki zawierającej ww. pismo, zostało ono złożone w dniu 19 lutego 2007 r. na okres siedmiu dni w placówce pocztowej w K., z powodu nieobecności adresata, a zawiadomienie (awizo) o złożeniu tego pisma w placówce pocztowej, zostało umieszczone w tym samym dniu w skrzynce pocztowej. Ponowne zawiadomienie (awizo) o przesyłce zostało umieszczone w skrzynce pocztowej w dniu 27 lutego 2007 r., jednak przesyłka ta nie została w terminie dni siedmiu odebrana, dlatego też w dniu 7 marca 2007 r. poczta przesyłkę, jako niepojętą w terminie, zwróciła sądowi. Sąd ocenił, że powyższy, zastępczy sposób doręczenia przesyłki, zastosowany wobec niemożności jej doręczenia adresatowi w sposób określony w przepisie art. 69 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), był zgodny z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2006 r. o sygn. akt P 13/05, w którym Trybunał stwierdził, że przepis art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w zakresie, w jakim ustanawia siedmiodniowy termin przechowywania pisma procesowego i nie wymaga ponawiania zawiadomienia adresata o złożeniu tego pisma, jest niezgodny z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 38, poz. 268). W ocenie sądu zatem skarżący powinien był w terminie siedmiu dni, licząc od dnia, w którym upływał termin do odebrania ponownie awizowanej przesyłki (6 marca 2007 r.), uzupełnić braki formalne pisma, tj. do dnia 13 marca 2007 r., który to dzień nie był dniem uznanym za ustawowo wolny od pracy. Sąd zastosował więc art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) dalej u.p.p.s.a. oraz orzekł o odrzuceniu skargi. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego S.Z. zaskarżył wskazane powyżej postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie art. 69 oraz art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Do naruszenia tego dojść miało w wyniku przyjęcia, iż w rozpoznawanej sprawie doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu pisma sądu z dnia 12 lutego 2007 roku, w którym skarżący wezwany został do uiszczenia wpisu od skargi. Wskazując na powyższe zarzuty autor skargi kasacyjnej domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania jak również zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Rozpoznawana skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na podstawie naruszenia przez sąd administracyjny pierwszej instancji przepisów prawa formalnego Zawiera ona usprawiedliwione podstawy wobec czego należy ją uwzględnić. Zarzuty te dotyczą uchybienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie dyspozycji art. 69 oraz art. 73 u.p.p.s.a. Z tej przyczyny rozpoznając niniejszą sprawę Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę następujące sprawy wymagające rozstrzygnięcia. Zostały one pominięte przez sąd pierwszej instancji podczas wydawania zaskarżonego postanowienia. Sąd administracyjny nie ustalił w sposób zupełny i zgodny z rzeczywistością stanu faktycznego odpowiadającego hipotezie art. 73 u.p.p.s.a. Oparł się bowiem wyłącznie na informacji zawartej w zwrotnym poświadczeniu odbioru pisma opatrzonego datą 13 lutego 2007 roku adresowanego do S. Z.. Wynika z niej jedynie, że pismo sądowe zostało złożone w dniu 19 lutego 2007 roku na okres siedmiu dni w placówce pocztowej w K. z powodu nieobecności adresata, a zawiadomienie (awizo) o złożeniu tego pisma w placówce pocztowej zostało umieszczone w tym samym dniu w skrzynce pocztowej. Zgodnie z treścią poświadczenia odbioru pisma ponowne zawiadomienie (awizo) o przesyłce zostało umieszczone w skrzynce pocztowej w dniu 27 lutego 2007 roku, a następnie, wobec nie odebrania przesyłki w terminie siedmiu dni, poczta przesyłkę jako niepojętą w terminie zwróciła Sądowi w dniu 7 marca 2007 roku. W świetle akt sprawy takie informacje są nie wystarczające do tego by uznać, iż uzasadnione było zastosowanie fikcji prawnej doręczenia, do której odwołuje się art. 73 u.p.p.s.a. W konsekwencji sąd nie miał wystarczających podstaw prawnych do tego by przyjąć, iż doręczenie pisma było skuteczne. Sąd nie ustalił bowiem podstawy faktycznej fikcji prawnej doręczenia, która jest niezbędna dla skutecznego zastosowania tego sposobu uproszczonego dowodzenia w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Sąd nie zwrócił uwagi, iż aby można było przyjąć fikcję prawną doręczenia, o której stanowi przepis art. 73 u.p.p.s.a., należy ustalić w sposób zupełny i przy tym zgodny z rzeczywistością jej podstawę faktyczną, na którą składają się pośrednie fakty dowodowe wypełniające jego hipotezę. Przede wszystkim należy więc zbadać czy rzeczywiście niemożliwe było, jak twierdzi sąd pierwszej instancji, doręczenie adresatowi przesyłki w sposób wskazany w art. 69 u.p.p.s.a., a więc w siedzibie spółki przy ul. M. 33 w K.. Adres ten nie jest sporny i pojawia się w różnych dokumentach znajdujących się w aktach administracyjnych, pod który kierowana była korespondencja przez organy administracji publicznej. Dokumenty takie, jak na przykład Raport poborcy skarbowego Urzędu Miejskiego w K., R.K. z dnia 27 stycznia 2006 roku o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych, wskazuje na okoliczności świadczące o tym, że w siedzibie spółki znajdował się sekretariat prezesa a pismo poborcy pozostawiono sekretarce B.R. Na okoliczności takie wskazują również, znajdujące się w aktach sądowych, informacje zawarte w zwrotnych poświadczeniach odbioru pism sądowych adresowanego do S.Z. z dnia 6 kwietnia 2007 roku oraz dnia 24 maja 2007 roku. Wskazują one, iż pisma te doręczono osobie uprawnionej do odbioru przesyłek B.R. Obowiązkiem sądu administracyjnego badającego sprawę skuteczności doręczenia pisma sądowego wzywającego skarżącego S.Z. do uiszczenia wpisu, było zatem zweryfikowanie informacji zawartych w zwrotnym poświadczeniu odbioru pisma sądowego opatrzonym datą 13 lutego 2007 roku. Informacje te bowiem wskazywały na zupełnie inne okoliczności doręczenia aniżeli pozostałych pism. Z treści zwrotnego poświadczenia odbioru opatrzonego datą 13 lutego 2007 roku wynika, że zawiadomienie o nadejściu pisma sądowego adresowanego do S.Z. pozostawiono w skrzynce listowej. Natomiast z dołączonych do skargi kasacyjnej kserokopii wyciągu z księgi odbiorczej Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego "K" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wynika, iż w dniu 19 lutego 2007 roku oraz w kolejnych dniach wpływała do niej korespondencja, która dokumentowana była w sposób wskazujący na przyjmowanie jej przez upoważnionego pracownika spółki. Wobec tego zbadania przez sąd administracyjny pierwszej instancji wymagają okoliczności jej doręczenia w sposób wskazany w zwrotnym poświadczeniu odbioru pisma opatrzonym datą 13 lutego 2007 roku, czyli braku możliwości doręczenia przesyłki osobie upoważnionej i z konieczności umieszczenia pisma w skrzynce listowej. Należy je porównać z okolicznościami towarzyszącymi doręczaniu temu samemu adresatowi innych pism. Wówczas dopiero możliwe będzie ustalenie podstawy faktycznej fikcji prawnej zgodnie z rzeczywistością pozwalającej zastosować ten sposób dowodzenia lub uznać, że fikcji tej zastosować nie można a co zatem idzie doręczenia pisma sądowego nie można uznać za skuteczne. Z tych przyczyn na podstawie art. 185 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną należało uwzględnić, a zaskarżone postanowienie sądu pierwszej instancji uchylić. Natomiast zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego nie znalazł w ocenie Sądu uzasadnienia. Stosownie do art. 209 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 cytowanej ustawy. W niniejszym postępowaniu zażaleniowym Sąd nie miał na celu wydania orzeczenia odnoszącego się do merytorycznego rozstrzygnięcia skargi i z tych też względów Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów sądowych.