II FZ 1085/13

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia (del.) WSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt III SA/Po 475/13 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu w sprawie ze skargi W. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 14 stycznia 2013 r. nr [...] przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ponownego ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 i 2012 r. postanawia 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt III SA/Po 475/13. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił skarżącemu W. J. przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że, postanowieniem z dnia 28 czerwca 2013 r., doręczonym skarżącemu w dniu 12 lipca 2013 r,. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Pismem nadanym w placówce pocztowej dnia 4 sierpnia 2013 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia wraz z wnioskiem przywrócenie terminu do jego wniesienia. W motywach wniosku skarżący wskazał, że przez okres dwóch miesięcy przebywał na budowie w odległości 500 km od K., w J. [...]. Realizowane przez niego prace dekarskie odbywały się w systemie robót ciągłych od świtu do zmierzchu, łącznie z sobotami i niedzielami. W związku z tym skarżący nie był w stanie przybyć do K., by sporządzić i złożyć w Sądzie stosowne zażalenie. Niniejsze pismo skarżący sporządził i wysłał listem poleconym w dniu 22 czerwca 2013 r., tj. w pierwszym dniu miesiąca, gdy przyjechał z terenu budowy do K. i gdy miał fizyczną możliwość zapoznania się z dokumentacją sprawy. Sąd I instancji odmawiając przywrócenia terminu stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił ani braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia sprzeciwu, ani też dochowania siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Powołane przez stronę okoliczności uniemożliwiające złożenie sprzeciwu w terminie są gołosłowne. Samo bowiem wskazanie, że dzień 22 czerwca 2013 r. był pierwszym dniem miesiąca ustania przeszkody, nie uprawdopodabnia ani tego, że uprzednio strona nie miała możliwości wniesienia sprzeciwu, ani tego, że z tą datą ustąpiła przyczyna uchybienia terminowi. Co więcej - w ocenie Sądu I instancji - wbrew temu, co podniósł skarżący we wniosku – sprzeciw wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu został przezeń nadany dopiero w dniu 4 sierpnia 2013 r. W związku z tym nawet w przypadku przyjęcia za uwiarygodnione twierdzeń strony, wniosek należałoby uznać za wniesiony z uchybieniem siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity : Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze. zm.; dalej: p.p.s.a.). Poza tym Sąd I instancji zaznaczył, że skarżący wniósł skargę w dniu 4 marca 2013 r., zatem miał świadomość, że po tej dacie będą podejmowane przez Sąd istotne czynności zmierzające do jej rozpoznania. W związku z tym, opuszczając na okres dwóch miesięcy miejsce zamieszkania, którego adres został wskazany w skardze jako adres do korespondencji, skarżący winien był dołożyć należytej staranności i podjąć odpowiednie czynności umożliwiające mu zarówno odbieranie korespondencji sądowej, jak i podejmowanie czynności procesowych w toku postępowania. To w jego interesie było takie zorganizowanie odbioru korespondencji, aby uniknąć ewentualnych ujemnych skutków procesowych związanych z niemożnością osobistego podejmowania czynności. Dlatego Sąd I instancji, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie. W uzasadnieniu podał, że zaskarżone postanowienie oparte jest na błędnych ustaleniach faktycznych i prawnych. Wywody Sądu I instancji dotyczące czynności umożliwiających odbieranie korespondencji sądowej jaki i podejmowanie czynności sądowych, w sytuacji opuszczenia na okres dwóch miesięcy miejsca zamieszkania, oparte są na całkowitym braku wiedzy realiów osoby pracującej w budownictwie. Skarżący zaznaczył, że nie jest w stanie podać adresu zamieszkania. Duża częstotliwość zmiany miejsca zamieszkania (hotele, motele, kontenery pracownicze) powoduje, że adres nawet pierwotnie podany może okazać się nieaktualny. Końcowo podniesiono, że wniosek o przywrócenie terminu spełnia wszystkie warunki formalne do jego rozpoznania. Wniosek został sporządzony i nadany pierwszego dnia gdy ustała przyczyna uchybienia terminowi do jego złożenia, a mianowicie w pierwszy dzień przybycia do K.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. |Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu | |siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jak wynika z akt sprawy oraz ustaleń Sądu I instancji postanowienie | |referendarza sądowego z dnia 28 czerwca 2013 r. doręczono skarżącemu w dniu 12 lipca 2013 r. Należy dodać, że skarżący w piśmie | |zawierającym wniosek o przywrócenie terminu. wskazał, że przeszkoda uniemożliwiająca wniesienie sprzeciwu ustała w pierwszym dniu po | |powrocie do K. po zakończeniu prac na budowie tj. 22 czerwca 2013 r. – jednak jest to omyłkowo podana data albowiem sprzeciw wraz z | |wnioskiem o przywrócenie terminu opatrzony jest datą 22 lipca 2013 r., a zatem jest to faktyczna data sporządzenia pisma. | |Nie dokonując merytorycznej oceny przyczyny uchybienia terminowi, jak również jej zawinienia bądź nie przez skarżącego stwierdzić należy, | |że przyjmując, że skarżący sporządził sprzeciw wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia | |w dniu 22 lipca 2013 r., to należy domniemywać, że w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminowi. | |W tej sytuacji, zgodnie z normą wyrażoną w art. 87 § 1 p.p.s.a., termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu | |upływał skarżącemu 29 lipca 2013 r. Tymczasem sprzeciw z niniejszym wnioskiem skarżący złożył do Sądu w dniu 4 sierpnia 2013 r., a więc po| |upływie siedmiodniowego terminu od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. A zatem wniosek o przywrócenie terminu złożony przez stronę | |był spóźniony. | |Okoliczność tę odnotował w swoim postanowieniu także Sąd I instancji jednakże nie wyciągnął w związku z jej zaistnieniem właściwych | |konsekwencji. Zgodnie bowiem z art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na | |posiedzeniu niejawnym. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał wniosek merytorycznie i odmówił przywrócenia terminu z| |uwagi na nieuprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi. | |Mając powyższe na uwadze, należało uznać, że zaskarżone postanowienie | |z tego powodu jest wadliwe. Kierując się poglądem przedstawionym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2009 r., sygn. akt| |II GPS 5/09, zgodnie z którym zakaz reformationis in peius wynikający z art. 134 § 2 w zw. z art. 193 i 197 § 2 p.p.s.a. nie dotyczy | |postanowień o charakterze procesowym, a takim jest wydane postanowienie w trybie art. 188 w zw. z art. 88 p.p.s.a., Naczelny Sąd | |Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i odrzucił wniosek o przywrócenie terminu na podstawie ww. przepisów w zw. z art. 193 i | |art. 197 § 2 p.p.m. | | |